Dolores Huerta, nhà hoạt động Công giáo người Mỹ đồng sáng lập Công đoàn Nông dân Hoa Kỳ và là tiếng nói bền bỉ cho người lao động nghèo suốt hơn bảy thập kỷ, đã qua đời ngày 28/10/2026 ở tuổi 96 vì bệnh ung thư. Với người Công giáo Việt Nam, cuộc đời bà là một chứng tá sống động: đức tin không chỉ giữ trong nhà thờ, mà phải bước ra đồng ruộng, xưởng máy và những nơi con người bị lãng quên.

Người phụ nữ của đức tin và lòng can đảm
Tin bà qua đời được Quỹ Dolores Huerta, tổ chức do chính bà sáng lập và làm chủ tịch, loan báo. Trong tuyên bố ngày 29/10, Đức Tổng Giám mục José H. Gomez của Los Angeles gọi bà là “người bảo vệ phẩm giá con người đầy can đảm và anh hùng, một phụ nữ đức tin đã truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ lãnh đạo trẻ người gốc Tây Ban Nha, đặc biệt là phụ nữ”.
Đức Hồng y Roger M. Mahony, nguyên Tổng Giám mục Los Angeles, cũng bày tỏ lòng thương tiếc: “Tôi cùng với vô số người trên khắp California và cả nước thương tiếc Dolores Huerta, một phụ nữ có lòng can đảm, quyết tâm và đức tin phi thường vào phẩm giá của mỗi con người”. Theo Đức Hồng y, di sản của bà “vượt xa phong trào lao động”, vì bà “đã mang lại hy vọng cho nhiều thế hệ gia đình lao động và nhắc nhở xã hội rằng công lý đích thực đòi hỏi phải lắng nghe những tiếng nói thường bị bỏ qua”.
Từ Stockton đến Delano: hành trình bên người lao động
Dolores Huerta sinh năm 1930 ở miền bắc bang New Mexico và lớn lên tại California. Ngay từ nhỏ, bà đã thấm nhuần tinh thần dấn thân từ người mẹ của mình, một phụ nữ Công giáo năng nổ hoạt động cộng đồng, từng cho công nhân nông trại thuê phòng với giá rẻ để giúp họ có chỗ ở.
Sau khi thành lập Hiệp hội Công nhân Nông nghiệp, năm 1962 bà cùng với nhà hoạt động César Chávez sáng lập tổ chức mà ngày nay là Công đoàn Nông dân Hoa Kỳ (United Farm Workers of America). Tổ chức này đã quy tụ công nhân nông trại cùng các nhà lãnh đạo tôn giáo và dân sự, đấu tranh một cách ôn hòa để đòi mức lương công bằng, điều kiện làm việc an toàn và các quyền căn bản khác cho người lao động trên đồng ruộng.
Khẩu hiệu “¡Sí, se puede!” — “Vâng, chúng ta có thể!” — mà bà góp phần làm nên đã trở thành tiếng hô quen thuộc của phong trào, vang lên trong các cuộc đình công, tẩy chay và tuần hành suốt nhiều thập kỷ. Năm 2012, bà được trao Huân chương Tự do của Tổng thống, vinh dự dân sự cao nhất của Hoa Kỳ.
Đến tận cuối đời vẫn dấn thân
Dù tuổi đã cao, Dolores Huerta vẫn hoạt động cho đến những ngày cuối đời. Ngày 01/9/2026, bà đến Borgo Laudato Si’ tại Vatican để tham dự Thánh lễ cầu cho việc chăm sóc công trình tạo dựng, và đã gặp Đức Giáo Hoàng Lêô XIV tại đó. Cha Manuel Dorantes, giám đốc điều hành Trung tâm Laudato Si’ về Giáo dục Đại học tại Vatican, ca ngợi “sự dấn thân phi thường của bà cho phẩm giá con người, công lý và quyền lợi của công nhân nông trại”.
Cha Dorantes nhắn nhủ: “Cuộc đời bà nhắc chúng ta rằng chăm sóc ngôi nhà chung nghĩa là đứng bên nhau, bênh vực những người dễ bị tổn thương và nhận ra phẩm giá của mỗi người”. Ông kết lại bằng chính khẩu hiệu của bà: “¡Sí, se puede!” — “Vâng, chúng ta có thể! Cùng nhau, chúng ta có thể tạo nên khác biệt”.
Trong năm 2026, bà cũng công khai chia sẻ về những tổn thương đã giữ kín trong nhiều thập kỷ khi còn trẻ. Lời chia sẻ muộn màng ấy được nhiều người đón nhận như một chứng tá khác về lòng can đảm: can đảm không chỉ trước quyền lực, mà cả trước những vết thương của chính đời mình.
Lời mời cầu nguyện
Cuộc đời Dolores Huerta đặt ra cho mỗi người Công giáo một câu hỏi âm thầm: đức tin của tôi có chạm đến những người lao động nghèo quanh tôi không? Từ người công nhân, người giúp việc, đến người nông dân lam lũ, phẩm giá của họ cũng là phẩm giá của Chúa Kitô mà chúng ta tôn thờ.
Trong tháng 11 này, tháng Giáo hội đặc biệt cầu nguyện cho các tín hữu đã qua đời, xin Chúa đón nhận linh hồn Dolores Huerta vào bình an của Người, an ủi gia đình bà, và khơi lên nơi mỗi chúng ta lòng can đảm để bênh vực người bé nhỏ — bằng việc làm cụ thể, bằng lời nói trung thực, và bằng một trái tim không quay đi trước nỗi đau của anh chị em mình.
Nguồn: OSV News
Paul G — Quản lý Nội dung
Ban Biên tập Tin Công Giáo 24h. Tìm hiểu thêm về chúng tôi tại trang Giới thiệu. Độc giả có góp ý hoặc phát hiện sai sót, vui lòng gửi qua trang Liên hệ.