Giữa những vụ tấn công đẫm máu và nỗi chán nản đang lan rộng, các giám mục Nigeria mời gọi toàn thể dân Chúa trong nước bước vào ba ngày ăn chay và cầu nguyện, để cuộc tổng tuyển cử sắp tới diễn ra tự do, công bằng và hòa bình. Với người Công giáo Việt Nam, lời kêu gọi này nhắc nhớ rằng lá phiếu là một trách nhiệm lương tâm, và hòa bình chỉ bền vững khi được xây trên công lý.
![]()
Ảnh: Vatican News
Một đất nước đi bầu giữa bạo lực
Nigeria, quốc gia đông dân nhất châu Phi, đang chuẩn bị bước vào một kỳ bầu cử quan trọng. Theo lịch chính thức, cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội sẽ diễn ra vào ngày 16 tháng 1 năm 2027, tiếp đó là bầu cử thống đốc các bang và hội đồng địa phương vào tháng 2. Ủy ban Bầu cử Nigeria ước tính có khoảng 103,4 triệu cử tri đã đăng ký, dù con số này vẫn được ghi chú là tạm thời.
Nhưng con đường dẫn tới ngày bầu cử lại đầy bất trắc. Chỉ trong tháng 10 vừa qua, nhiều vụ tấn công đã gây chấn động cả nước. Ngày 23 tháng 10, những người có vũ trang tràn vào làng Binnari, thuộc bang Taraba ở vùng đông bắc, xả súng vào dân làng và cướp phá các cửa hàng. Nhiều người hoảng loạn chạy trốn qua sông, nhưng không ít người đã chết đuối trước khi sang được bờ bên kia. Vụ việc khiến 62 người thiệt mạng và 52 người bị thương.
Vài ngày trước đó, ngày 17 tháng 10, cũng ở vùng đông bắc, tại Gamboru gần biên giới Cameroon, một đoàn xe quân sự đã trúng mìn rồi bị tấn công bằng súng, làm 10 binh sĩ và 5 thành viên lực lượng dân quân phụ trợ thiệt mạng. Trước đó nữa, ngày 10 tháng 10, trên tuyến đường từ Gwashi đi Nasarawa thuộc bang Zamfara, một đoàn thương nhân đang trên đường ra chợ dù có quân đội hộ tống vẫn bị phục kích, khiến khoảng 20 người chết, trong đó có 12 thường dân.
Trong bối cảnh đó, xã hội dân sự Nigeria cũng đang chuẩn bị giám sát chặt chẽ kết quả bầu cử, thông qua sáng kiến Đài Quan sát Dữ liệu Bầu cử Nigeria, với 4.000 quan sát viên và một nền tảng trực tuyến chung để đối chiếu, kiểm chứng thông tin bầu cử.
Ba ngày ăn chay, cầu nguyện: “Công lý và hòa bình tuôn chảy”
Trước tình hình căng thẳng, Hội đồng Giám mục Nigeria đã kêu gọi một cuộc vận động thiêng liêng trên toàn quốc: ba ngày ăn chay và cầu nguyện cho một cuộc bầu cử tự do, công bằng, đáng tin cậy và hòa bình. Chủ đề của chiến dịch lấy cảm hứng từ sách ngôn sứ Amos: “Ước gì công lý tuôn chảy như nước, và đức công chính như dòng sông không bao giờ cạn” (Am 5,24), được diễn đạt gọn lại thành “Hãy để công lý và hòa bình tuôn chảy”.
Linh mục Michael Banjo, Tổng Thư ký Ban Thư ký Công giáo Nigeria, chia sẻ với Vatican Media rằng các giám mục mời gọi các giáo phận, giáo xứ, hội đoàn, gia đình và từng công dân trên khắp Nigeria cùng cầu nguyện và hành động cho một cuộc bầu cử như thế. Trong những ngày ăn chay và cầu nguyện, các thánh lễ sẽ được cử hành, chuỗi Mân Côi được lần hạt, và một lời kinh đặc biệt do Hội đồng Giám mục soạn sẽ được đọc chung. Ở những nơi điều kiện an ninh cho phép, các cuộc rước kiệu cũng sẽ được tổ chức.
Linh mục Banjo giải thích rằng sáng kiến này xuất phát từ mối quan tâm mục vụ của các giám mục trước tình trạng bạo lực bầu cử tái diễn, nạn thao túng kết quả, mua bán phiếu bầu và chia rẽ trong xã hội. Theo ngài, cầu nguyện “mở lòng chúng ta đón nhận sự hướng dẫn của Thiên Chúa và mời gọi chúng ta xét lại cách sống của chính mình”, trong khi ăn chay “làm sâu thêm lòng sám hối, củng cố kỷ luật bản thân và bày tỏ tình liên đới với những người đang đau khổ”. Cả hai cùng nhau kêu gọi một sự hoán cải sinh hoa trái: tham gia đời sống công dân một cách lương thiện, hòa bình và có trách nhiệm.
Lời kêu gọi công bằng, không đứng về đảng phái nào
Mối quan tâm hàng đầu của các giám mục, như Linh mục Banjo nhấn mạnh, là người dân Nigeria phải được tự do lựa chọn lãnh đạo của mình, và kết quả được công bố phải phản ánh trung thực lựa chọn ấy. Công dân phải được đi bỏ phiếu mà không sợ hãi, và các ứng cử viên phải được tự do vận động tranh cử theo đúng pháp luật.
Vì thế, các giám mục kêu gọi các quan chức bầu cử, lực lượng an ninh và giới tư pháp hành động vô tư, không chịu áp lực hay thỏa hiệp. Các ứng cử viên được mời gọi đặt lợi ích chung lên trên tham vọng cá nhân, còn cử tri được mời gọi khước từ những món quà mua chuộc và mọi hình thức bạo lực. Linh mục Banjo khẳng định rõ: “Giáo hội không tìm kiếm chiến thắng cho bất kỳ đảng phái hay ứng cử viên nào. Điều chúng tôi quan tâm là tính liêm chính của tiến trình bầu cử: sự đáng tin cậy của quy trình tạo ra kết quả. Hòa bình được xây dựng trên công lý, sự công bằng và tôn trọng ý chí của người dân.”
Bên cạnh bạo lực, những gánh nặng khác cũng đang đè lên kỳ bầu cử: chi phí sinh hoạt cao, nghèo đói lan rộng và tham nhũng. Linh mục Banjo còn cảnh báo về tình trạng “hình sự hóa bất đồng chính kiến, làm suy yếu các đảng đối lập và thu hẹp không gian dân chủ”.
Niềm hy vọng giữa chán nản và lo âu
Kinh nghiệm của những kỳ bầu cử trước, cùng với cách hành xử của một số chính trị gia, đã khiến nhiều công dân Nigeria nản lòng và hoài nghi về khả năng có một cuộc bầu cử tự do và công bằng. Linh mục Banjo mô tả tâm trạng chung hiện nay là “một hỗn hợp của hy vọng, cam chịu, lo sợ, thất vọng và chờ đợi trong thận trọng”.
Thế nhưng, ngài nhấn mạnh rằng khát vọng về một nền quản trị tốt đẹp hơn nơi người dân Nigeria vẫn không hề tắt. Người dân muốn lá phiếu của mình thực sự có giá trị. “Giáo hội chia sẻ niềm hy vọng của người dân Nigeria, dù cách hành xử của một số chính trị gia hiện nay là nguồn gây lo ngại nghiêm trọng”, Linh mục Banjo nói. Và ngài kết luận bằng một ước mong: những cuộc bầu cử đáng tin cậy sẽ đưa lên những nhà lãnh đạo do dân tự do lựa chọn, dấn thân cho công lý, trách nhiệm giải trình và lợi ích chung.
Lời mời cầu nguyện
Với người Công giáo Việt Nam, câu chuyện từ Nigeria là một lời nhắc nhở thiết thực: cầu nguyện cho quê hương không phải là việc đứng ngoài đời sống xã hội, mà là cách tham gia sâu sắc nhất. Khi chúng ta lần chuỗi Mân Côi, dâng thánh lễ hay giữ một ngày chay tịnh với ý chỉ cầu cho công lý và hòa bình, chúng ta đang hiệp thông với hàng triệu tín hữu Nigeria cũng đang làm điều tương tự trong những ngày này.
Xin mỗi người chúng ta, trong tuần này, dành một lời kinh cho Nigeria: cho những gia đình vừa mất người thân vì bạo lực ở Taraba, Zamfara và vùng biên giới Cameroon; cho các cử tri được bình an đi bỏ phiếu; cho các nhà lãnh đạo tương lai biết đặt lợi ích chung lên trên hết. Và xin cho chính chúng ta cũng biết sống trách nhiệm công dân bằng lương tâm ngay thẳng, để công lý và hòa bình được tuôn chảy, từ gia đình mình ra tới quê hương và thế giới.
Nguồn: Vatican News
Paul G — Quản lý Nội dung
Ban Biên tập Tin Công Giáo 24h. Tìm hiểu thêm về chúng tôi tại trang Giới thiệu. Độc giả có góp ý hoặc phát hiện sai sót, vui lòng gửi qua trang Liên hệ.