Nhà nước Peru vừa chính thức công nhận Thánh Turibio Mogrovejo, vị Tổng Giám mục Lima thế kỷ XVI, là bổn mạng nhân quyền của đất nước. Quyết định này không chỉ vinh danh một vị thánh, mà còn nhắc cả Giáo hội hôm nay nhớ lại rằng bảo vệ phẩm giá con người luôn là một phần của sứ mạng đức tin.
Ngày 11/11/2026, chính phủ Peru ban hành Nghị định tối cao số 016-2026-JUS, đăng trên công báo chính thức El Peruano, công nhận Thánh Turibio Mogrovejo là bổn mạng nhân quyền của Peru và là người tiên phong trong việc bảo vệ phẩm giá con người. Văn bản do Bộ trưởng Tư pháp và Nhân quyền cùng Bộ trưởng Ngoại giao ký ban hành.
Với người Công giáo Việt Nam, câu chuyện này gần gũi hơn ta tưởng. Thánh Turibio sống cách đây hơn 400 năm, trong một xã hội thuộc địa đầy bất công, nhưng ngài đã chọn đứng về phía những người bị bỏ rơi nhất: người bản địa và nô lệ. Đó cũng là lựa chọn mà Giáo hội Việt Nam hôm nay vẫn đang sống mỗi ngày, khi đồng hành cùng người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và những ai bị gạt ra bên lề xã hội.

Nghị định của Peru quy định những gì?
Theo nghị định, Bộ Tư pháp và Nhân quyền Peru có trách nhiệm nghiên cứu và phổ biến cuộc đời, sự nghiệp của Thánh Turibio, đồng thời tổ chức các hoạt động học thuật về phẩm giá con người. Bộ Ngoại giao được giao nhiệm vụ quảng bá di sản của ngài ra ngoài biên giới Peru. Ngoài ra, ngày 27/4 hằng năm sẽ được dành để tưởng niệm di sản của ngài như một dịp lễ có ý nghĩa dân sự và lịch sử.
Cha Luis Gaspar, thư ký Hiệp hội Giáo luật Peru, nhận định với EWTN News rằng đây là một quyết định quan trọng, vì Nhà nước đã công nhận ở cấp quốc gia công việc mà Thánh Turibio đã làm cho những người túng thiếu nhất. “Đây là một sự công nhận kịp thời và đầy ánh sáng”, cha Gaspar nói.
Theo vị linh mục, quyết định này không có nghĩa là Nhà nước lấn sang lĩnh vực vốn thuộc về Giáo hội, mà là Nhà nước, trong phạm vi dân sự của mình, đang tôn vinh một con người đã là “người cha và là người bảo vệ những người nghèo nhất”.
Vì sao Thánh Turibio được coi là người bảo vệ nhân quyền?
Thánh Turibio Mogrovejo (1538–1606) là một trong những nhân vật quan trọng nhất của Giáo hội Peru thời thuộc địa. Trên cương vị Tổng Giám mục Lima, ngài đã bênh vực người bản địa và nô lệ trước những lạm dụng của thời đại mình.
Ngài còn chủ trương dạy đức tin bằng chính ngôn ngữ của người bản địa, đặc biệt là tiếng Quechua và tiếng Aymara, đồng thời thúc đẩy việc xuất bản một sách giáo lý song ngữ ba thứ tiếng, được coi là cuốn sách đầu tiên được in ở Nam Mỹ.
Sự bênh vực người dễ bị tổn thương nhất của ngài thậm chí khiến ngài nhiều lần đối đầu với chính quyền dân sự, mỗi khi ngài cho rằng các quyết định của họ gây hại cho những người nghèo nhất.
Dù khái niệm nhân quyền hiện đại chưa tồn tại vào thời của ngài, công việc của ngài vẫn mang dấu ấn rõ rệt của việc bảo vệ phẩm giá của từng con người. Năm 1985, trong chuyến thăm Peru, Thánh Gioan Phaolô II đã nhấn mạnh khía cạnh này trong di sản của ngài, gọi ngài là “người bảo vệ can đảm, người cổ võ phẩm giá của con người”.
Di sản 300 năm vẫn còn sống
Thời điểm của sự công nhận này cũng rất đáng chú ý, vì nó diễn ra ngay trước chuyến thăm Peru của Đức Thánh Cha Lêô XIV. Theo kế hoạch, Đức Thánh Cha sẽ bế mạc Năm Thánh kỷ niệm 300 năm phong thánh cho Thánh Turibio bằng một buổi lễ tại Zaña, thuộc vùng Lambayeque, nơi vị thánh qua đời.
Với Giáo hội Việt Nam, hình ảnh một vị thánh được cả Nhà nước ghi nhận vì đã bảo vệ người nghèo gợi lên một bài học quen thuộc: đức tin không chỉ sống trong nhà thờ, mà còn thể hiện qua cách chúng ta đối xử với những người yếu thế nhất trong xã hội. Các thánh tử đạo Việt Nam xưa đã làm chứng cho đức tin bằng mạng sống; hôm nay, Giáo hội Việt Nam tiếp nối di sản ấy bằng việc đồng hành cùng người nghèo, người di dân và đồng bào dân tộc thiểu số.
Câu chuyện của Thánh Turibio cũng nhắc nhở rằng việc bảo vệ phẩm giá con người không phải là một khẩu hiệu thời thượng, mà là một truyền thống lâu đời của Giáo hội. Từ thế kỷ XVI đến nay, những người đi theo Chúa Kitô vẫn luôn được mời gọi đứng về phía người bị áp bức, nói lên tiếng nói của họ và bảo vệ quyền được sống xứng với phẩm giá làm người của họ.
Khi Peru chọn một vị thánh làm bổn mạng nhân quyền, đất nước này không chỉ tôn vinh quá khứ, mà còn đặt ra một chuẩn mực cho hiện tại: một xã hội công bằng phải được đo bằng cách nó đối xử với những người yếu thế nhất. Đó là thông điệp mà Thánh Turibio để lại, và cũng là lời mời gọi dành cho mỗi người Công giáo hôm nay, ở Peru cũng như ở Việt Nam.
Theo EWTN News.
Paul G — Quản lý Nội dung
Ban Biên tập Tin Công Giáo 24h. Tìm hiểu thêm về chúng tôi tại trang Giới thiệu. Độc giả có góp ý hoặc phát hiện sai sót, vui lòng gửi qua trang Liên hệ.