Đến nội dung chính
Giáo Hội Việt Nam

Tìm hài cốt người thân sau 50 năm: Nỗi niềm gia đình Việt

00:00

Gần 60 năm sau khi chiến tranh kết thúc, nhiều gia đình Việt Nam vẫn chưa thể tìm hài cốt người thân đã mất tích. Giữa tháng 11, tháng cầu cho các linh hồn, câu chuyện của họ nhắc người Công giáo nhớ rằng an táng tử tế cho người đã khuất là một bổn phận thiêng liêng.

Mỗi tối, bà Lucy Phan, 87 tuổi, sống tại Huế, thắp hương và cầu nguyện trước bàn thờ đặt ảnh của chồng và hai người em trai. Chồng bà khi ấy 37 tuổi, hai em 26 và 27 tuổi, đều từng làm việc cho chính quyền miền Nam trước đây. Họ bị bắt đi trong cuộc tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968 tại Huế, và từ đó không trở về.

“Gần 60 năm nay, chúng tôi đã tìm họ ở nhiều nơi, nhất là tại các hố chôn tập thể, nhưng không tìm thấy hài cốt”, bà Phan kể lại. Gia đình bà vẫn tưởng nhớ người đã khuất vào ngày giỗ, Ngày của Cha, trong tháng 11 và dịp Tết. Bà không phải là trường hợp duy nhất: rất nhiều gia đình Việt Nam vẫn đang tìm người thân mất tích trong chiến tranh.

tìm hài cốt người thân

Gần 60 năm chờ đợi một nấm mồ

Bà Phan tin rằng người thân của mình “đang nằm ở đâu đó và chờ được đưa về an táng tử tế”. Bà cho biết gia đình không nhận được hỗ trợ chính thức trong hành trình tìm kiếm, và sau năm 1975, những gia đình cùng cảnh ngộ từng gặp nhiều khó khăn, bị kỳ thị, khó xin việc làm. Bà kể mình không dám nói công khai chuyện tìm hài cốt của chồng.

Nay bà sống một mình trong ngôi nhà từng gắn bó với chồng, nhờ con cái ở nước ngoài chu cấp. Bà vẫn đeo nhẫn cưới, và nói: “Nhiều gia đình khác cũng chịu nỗi đau không thể nguôi ngoai như tôi”.

Ông Lê Văn Hòa, 62 tuổi, cũng giữ chín tấm ảnh của cha và chú trên bàn thờ tổ tiên. Cha ông là một cảnh sát, bị bắt ngày 10/2/1968; chú ông là trung úy truyền tin, hy sinh ngày 17/3/1972 tại Quảng Trị. Ông vẫn sắp đặt lễ vật để tưởng nhớ họ trong ngày giỗ và những dịp sum họp gia đình.

Chiến dịch 500 ngày tìm hài cốt trên cả nước

Trong khi các gia đình vẫn âm thầm tìm kiếm, Việt Nam đang mở rộng nỗ lực quy tập và xác định danh tính hài cốt các quân nhân đã ngã xuống trong chiến tranh. Chiến dịch toàn quốc đầu tiên kéo dài 500 ngày, đến ngày 27/7/2027, đặt mục tiêu tìm khoảng 7.000 bộ hài cốt, lấy mẫu từ các ngôi mộ chưa xác định danh tính và xét nghiệm ADN khoảng 18.000 mẫu.

Theo ước tính của chính phủ, có khoảng 175.000 quân nhân mất tích, phần lớn trong chiến tranh Việt Nam (1955-1975), cùng gần 300.000 ngôi mộ chứa hài cốt chưa xác định danh tính. Hồi tháng 9, Chủ tịch nước Tô Lâm kêu gọi các nhóm của Mỹ chia sẻ tài liệu, kỷ vật và hỗ trợ hệ thống giải trình tự gene thế hệ mới phục vụ công tác tìm kiếm.

Tính đến ngày 3/11, chiến dịch đã quy tập được 4.196 bộ hài cốt, trong đó 2.809 bộ ở Việt Nam, 251 bộ ở Lào và 1.136 bộ ở Campuchia. Những hài cốt này vẫn cần được xét nghiệm ADN để xác định danh tính trước khi trao trả cho gia đình.

Chăm sóc những ngôi mộ bị lãng quên

Trong ngày Lễ Các Đẳng năm nay, ông Joseph Huynh cùng hơn chục tình nguyện viên đã dọn dẹp hàng chục ngôi mộ của các cựu quân nhân miền Nam cũ tại nghĩa trang quân đội cũ ở An Lãng, nơi lâu nay ít được chăm sóc. Họ đặt hoa vàng và hoa trắng lên mộ, thắp hương và cầu nguyện cho những người đồng đội cũ. Nhiều ngôi mộ cỏ dại phủ kín, có mộ bị rễ cây làm nứt, bia đã mờ chữ.

Nhóm này chăm sóc những ngôi mộ bị lãng quên từ năm 1985, và hiện còn chăm sóc các mộ khác tại hai nghĩa trang nữa. Ông Huynh chia sẻ: “Chúng tôi chăm sóc những ngôi mộ này vì chúng tôi tôn trọng người đã khuất và tin vào sự sống lại của thân xác. Mọi người đều là con cái Thiên Chúa và xứng đáng được an táng tử tế”. Ông nói thêm việc chăm sóc mộ phần còn nhằm nâng cao ý thức hòa giải, vì mọi người đều là anh em trong cùng một đất nước.

Cha Phêrô Huynh Quang Hoa, từng phục vụ các giáo xứ Lương Mai và Đại Lược ở Huế, vẫn thường xuyên lắng nghe nỗi đau của những người đến với ngài. “Nhiều người vẫn còn day dứt vì không tìm được hài cốt người thân sau nhiều thập kỷ. Họ không có mộ để viếng, không có hài cốt để an táng”, cha nói. Ngài dâng lễ cầu cho người thân của họ và giúp họ tìm lại những thông tin như tên thánh, ngày sinh, ngày rửa tội hay ngày cưới, vì nhiều người đã mất hết giấy tờ trong chiến tranh.

Tháng 11, Giáo hội mời gọi con cái mình cầu nguyện cho các linh hồn, nhất là những người ra đi mà chưa được an táng tử tế. Với những gia đình như bà Lucy Phan hay ông Lê Văn Hòa, lời cầu nguyện ấy còn là niềm an ủi duy nhất khi họ chưa thể đưa người thân về với một nấm mồ. Tìm kiếm hài cốt, chăm sóc những ngôi mộ bị lãng quên và cầu nguyện cho người đã khuất không chỉ là chuyện của quá khứ, mà là cách thế hệ hôm nay giữ trọn đạo hiếu và vun đắp hòa giải.

Theo National Catholic Reporter.

Paul G — Quản lý Nội dung

Ban Biên tập Tin Công Giáo 24h. Tìm hiểu thêm về chúng tôi tại trang Giới thiệu. Độc giả có góp ý hoặc phát hiện sai sót, vui lòng gửi qua trang Liên hệ.

Chia sẻ: Facebook X Zalo

Để lại bình luận của bạn