Nhiều quốc gia ghi nhận số người trẻ xin gia nhập Giáo hội tăng mạnh trong năm nay, và Vatican vừa lên tiếng về vấn đề truyền đức tin bằng một văn kiện mới. Thông điệp của Vatican khiến nhiều người bất ngờ: đừng vội vui mừng vì những con số đẹp.
Ở Việt Nam, hầu như giáo xứ nào cũng có lớp giáo lý dự tòng cho người lớn, và hầu như linh mục nào cũng từng nghe phụ huynh than con cái rửa tội xong rồi thưa dần, vắng dần. Nỗi lo ấy không chỉ của riêng Giáo hội Việt Nam. Ngày 22/10 vừa qua, Vatican đã công bố một văn kiện mang tên “Venite ad Me” (Hãy đến với Ta) – Suy tư về việc truyền đức tin trong một thời đại thay đổi – và nỗi lo về những người mới gia nhập Giáo hội chính là điểm nhấn bất ngờ của toàn bộ văn kiện.
Văn kiện do Bộ Giáo lý Đức tin ban hành, có chữ ký của Đức Hồng y Víctor Manuel Fernández (Tổng trưởng) và Đức Tổng Giám mục Armando Matteo (Thư ký). Dự án được khởi động dưới thời Đức Giáo hoàng Phanxicô và đã được Đức Thánh Cha Lêô XIV phê chuẩn công bố từ ngày 21/8. Khoảng 70% các Hội đồng Giám mục trên thế giới đã đóng góp ý kiến trong quá trình soạn thảo.
Điểm khiến giới quan sát chú ý nhất nằm ở chương “Những biên giới mới của công cuộc loan báo Tin Mừng”. Văn kiện ghi nhận “số lượng người hoán cải và trở lại Giáo hội ngày càng tăng, đặc biệt nơi giới trẻ và người trưởng thành trẻ tuổi” tại những vùng đã tục hóa ở Âu châu và châu Mỹ. Văn kiện dẫn số liệu của Hội đồng Giám mục Pháp: số người được rửa tội tại Pháp năm 2026 tăng 26% so với năm trước. Phần lớn các tân tòng dưới 40 tuổi, đến với đức tin sau một biến cố cuộc đời, một sự đánh thức tâm linh, hay qua tiếp xúc với những người đã tin.
Tuy nhiên, ngay sau khi đưa ra những con số đầy hy vọng, văn kiện lại yêu cầu một thái độ thận trọng: cần “đánh giá hiện tượng này một cách dè dặt”, bởi số người rửa tội tăng cũng đồng thời đặt ra thách thức: làm sao để những người mới được rửa tội giữ được đức tin. Văn kiện kêu gọi các cộng đoàn tăng cường việc đồng hành, chào đón và giúp tân tòng hội nhập vào đời sống Giáo hội.
Lời cảnh báo của Vatican trùng khớp với nhận định của các giám mục Pháp. Đức cha Matthieu Rougé giáo phận Nanterre cho rằng làn sóng tân tòng “vẫn còn giới hạn và mong manh, không nên để sinh ra bất kỳ sự tự hào hay chủ nghĩa khải hoàn nào”. Điều này càng đáng suy ngẫm khi chính Đức Thánh Cha Lêô XIV, trong chuyến thăm Pháp cuối tháng 9, đã gọi sự canh tân Công giáo nơi giới trẻ Pháp là “một dấu chỉ lớn của niềm hy vọng” – giữa hơn 80.000 người trẻ tham dự đêm canh thức.
Đọc văn kiện này, người Công giáo Việt Nam có thể thấy bóng dáng quen thuộc. Nhiều giáo xứ ở ta tổ chức lớp dự tòng rộn ràng mỗi mùa Phục Sinh, nhưng một năm sau, không ít anh chị em tân tòng vắng mặt khỏi thánh lễ Chúa nhật. Vấn đề của họ cũng giống như văn kiện mô tả: rửa tội chỉ là khởi đầu, giữ được đức tin mới là hành trình. Văn kiện cũng nhấn mạnh vai trò của gia đình – điều đang được Giáo hội hoàn vũ quan tâm đặc biệt, khi Đức Thánh Cha vừa triệu tập hội nghị kỷ niệm 10 năm Tông huấn Amoris Laetitia (Niềm vui của Tình yêu) từ ngày 7 đến 24/10 để bàn về những khó khăn của các gia đình trong việc truyền đức tin cho con cái.
Giới trẻ và sức hút của hành hương truyền thống
Một chi tiết thú vị khác trong văn kiện là sự ghi nhận “sức hút của các hình thức hành hương truyền thống lẫn mới mẻ đối với thế hệ trẻ”. Văn kiện dẫn chứng cuộc hành hương Lễ Hiện Xuống tại Chartres (Pháp) thu hút 20.000 người tham dự năm nay với độ tuổi trung bình chỉ 22. Đây là một gợi ý thực tế cho các mục tử: giới trẻ ngày nay không thờ ơ với đức tin như người ta vẫn tưởng; điều họ cần là một cộng đoàn và những trải nghiệm thiêng liêng đủ sâu để chạm đến trái tim.
Cảnh báo về loan báo Tin Mừng trên mạng
Văn kiện cũng dành một đoạn quan trọng để cảnh báo rằng việc loan báo Tin Mừng trên nền tảng số có thể “tách rời khỏi đời sống thường nhật, hoặc bị chi phối bởi ý thức hệ và sở thích cá nhân”. Trong thời đại mạng xã hội, người Công giáo – nhất là giới trẻ – rất dễ tiếp xúc với đức tin qua màn hình điện thoại mà thiếu đi kinh nghiệm cộng đoàn thật sự.
Đề xuất tăng cường vai trò của phụ nữ trong Giáo hội
Ngoài ra, văn kiện còn kêu gọi tăng cường vai trò của phụ nữ trong Giáo hội. Cùng với lời cảnh báo chống “chủ nghĩa khải hoàn”, văn kiện cho thấy một Vatican thực tế: ghi nhận niềm hy vọng, nhưng không ảo tưởng về con số.
Suy ngẫm từ văn kiện “Venite ad Me”, mỗi người Công giáo được mời gọi tự hỏi: đức tin của chính mình đã được truyền cho ai, và đã được giữ gìn như thế nào? Truyền đức tin không dừng lại ở ngày chịu phép rửa tội – của mình hay của người khác. Nó là công việc cả một đời, bắt đầu từ gia đình, được nuôi dưỡng bởi cộng đoàn, và chỉ lớn lên khi mỗi tín hữu dám sống đức tin cách cụ thể giữa đời thường.
Theo National Catholic Reporter.
