Giáo hội Công giáo tại Singapore vừa mở rộng chương trình huấn luyện an toàn nhà thờ tới 30 trên tổng số 32 nhà thờ, với hơn 3.500 linh mục và thành viên các ban ngành đã được đào tạo trong ba năm qua. Hai nhà thờ còn lại dự kiến sẽ tham gia trước cuối năm nay.
Với người Công giáo Việt Nam, câu chuyện này đáng quan tâm không chỉ vì những con số. Nhà thờ vốn mở cửa đón mọi người, từ giáo dân quen thuộc đến khách lạ ghé ngang. Chính sự mở cửa ấy đặt ra một câu hỏi thực tế: làm sao để nhà thờ vừa hiếu khách, vừa là nơi ai bước vào cũng cảm thấy an tâm?
Theo LiCAS.news, chương trình của Tổng Giáo phận Singapore xoay quanh hệ thống Topsis, tức Threat-Oriented Person Screening Integrated System. Đây là chương trình tăng cường an ninh cộng đồng của Cảnh sát Singapore, huấn luyện cách nhận diện người có nguy cơ cao, đặt câu hỏi an ninh và kiểm tra tăng cường khi cần thiết.
30 trên 32 nhà thờ đã được huấn luyện an toàn
Con số 30 trên 32 cho thấy chương trình không còn dừng ở thí điểm. Trong ba năm, hơn 3.500 linh mục và thành viên các ban ngành đã tham gia đào tạo, và mục tiêu là đưa Topsis vào hai nhà thờ còn lại trước cuối năm 2026, để toàn bộ các nhà thờ cùng một chuẩn chung.
Nỗ lực này vừa được ghi nhận ở cấp quốc gia. Ngày 14/10, Tổng Giáo phận đã nhận giải thưởng tổ chức Topsis của chính phủ tại khách sạn Orchard. Bà Sim Ann, Thứ trưởng thứ hai của Bộ Ngoại giao và Bộ Nội vụ Singapore, là người trao giải. Bà nhấn mạnh: nơi thờ phượng được thiết kế để mở cửa đón mọi người, nhưng chính sự cởi mở ấy cũng có thể tạo ra những điểm dễ bị tổn thương.
“Tổng Giáo phận đã chứng minh rằng một môi trường hiếu khách vẫn có thể đi cùng với một văn hóa cảnh giác mạnh mẽ”, bà Sim Ann nói. An toàn, theo triết lý này, không phải là đóng cửa hay biến nhà thờ thành nơi khó gần, mà là cách tổ chức và quan sát để sự chào đón vẫn nguyên vẹn.
Topsis là gì và ai đứng sau chương trình?
Đơn vị dẫn dắt công việc này là Ban Ứng phó Khẩn cấp của Tổng Giáo phận, gọi tắt là Aero. Ban này huấn luyện linh mục và các thành viên ban ngành cách nhận biết hành vi đáng ngờ, xác định nguy cơ tiềm ẩn và giữ sự cảnh giác trong sinh hoạt thường ngày của giáo xứ.
Đội ngũ huấn luyện viên không phải là lực lượng chuyên nghiệp thuê ngoài. Aero đã mở rộng đội ngũ huấn luyện viên Topsis được Cảnh sát Singapore chứng nhận từ 5 người lên 13 người, và tất cả đều là tình nguyện viên. Ông James Soo, chủ tịch Aero, cho biết thành quả này đặc biệt ý nghĩa vì được thúc đẩy phần lớn bởi những tình nguyện viên đã quảng đại dâng hiến thời gian và tài năng để phục vụ cộng đoàn.
“Mục tiêu của chúng tôi rất đơn giản: bảo đảm các nhà thờ vẫn là nơi thờ phượng an toàn, an ninh và hiếu khách”, ông Soo nói. Ngoài đào tạo, Aero còn chia sẻ các bản tin an ninh rút ra từ sự cố tại các giáo xứ và tổ chức diễn tập thực tế, để kiến thức được thử thách qua tình huống cụ thể thay vì chỉ nằm trong giáo trình.
Giáo dân cần làm gì khi thấy điều bất thường?
Ông John Low, một huấn luyện viên Topsis của Aero, khuyên giáo dân khi gặp hành vi hoặc vật thể đáng ngờ thì hãy bình tĩnh, giữ khoảng cách an toàn và báo cáo qua các kênh thích hợp. Giáo dân không nên đối đầu trực tiếp, không chạm vào vật thể lạ và cũng không tự mình điều tra.
“Đó là vai trò của những người đã được đào tạo. Giáo dân bình thường giúp ích bằng cách quan sát và báo cáo, chứ không phải bằng cách can thiệp”, ông Low nói. Lời khuyên này rất cần thiết, vì trong khoảnh khắc lo lắng, phản xạ tự nhiên của nhiều người là tiến lại gần xem cho rõ — và chính phản xạ ấy đôi khi lại làm tình hình thêm nguy hiểm.
Bài học cho các giáo xứ Việt Nam
Nhìn từ Việt Nam, câu chuyện Singapore gợi ra nhiều suy nghĩ thiết thực. Các nhà thờ Việt Nam thường rất đông người trong Thánh lễ Chúa nhật, lễ trọng và những dịp hành hương. Trong bối cảnh đó, vài thói quen đơn giản cũng tạo ra khác biệt: lối đi thông thoáng, người hướng dẫn biết quan sát và một kênh báo cáo rõ ràng khi có sự cố.
Điều quan trọng là không để nỗi lo an toàn làm mất đi bản chất hiếu khách của nhà thờ. Một nhà thờ an toàn không phải là nhà thờ khép kín, mà là nhà thờ mà ai cũng được đón tiếp trong trật tự và bình an. Khi mỗi người hiểu rằng quan sát và báo cáo cũng là một cách phục vụ, nhà thờ vẫn mở cửa rộng rãi mà không trở nên mất cảnh giác.
Cuối cùng, đằng sau những quy trình và buổi tập huấn vẫn là một niềm tin đơn sơ: nhà thờ là nhà của Thiên Chúa và là nhà chung của cộng đoàn. Giữ gìn ngôi nhà ấy, để mọi người đến cầu nguyện trong bình an và ra về trong an toàn, cũng là một cách sống đức ái cụ thể — đón tiếp người khác bằng sự chuẩn bị chu đáo.
Theo LiCAS.news.
