Chỉ còn vài ngày nữa, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sẽ bắt đầu chuyến tông du tới Mỹ Latinh, với điểm dừng chân đầu tiên là Uruguay. Với người Công giáo Việt Nam, đó cũng là lời nhắc giữ gìn và làm mới đức tin mỗi ngày.
![]()
Ảnh: Vatican News
Khởi đầu từ Uruguay: không phải ngẫu nhiên
Trả lời phỏng vấn Vatican News, ông Guzmán Carriquiry — nguyên Thư ký Ủy ban Tòa Thánh về Mỹ Latinh và nguyên Đại sứ Uruguay cạnh Tòa Thánh — nhận định chuyến tông du đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV tới Mỹ Latinh không chỉ là chuyến thăm ba quốc gia Uruguay, Argentina và Peru. Từ ngày 6 đến 17/11, Đức Thánh Cha sẽ gặp gỡ một Giáo hội và các dân tộc được mời gọi canh tân niềm hy vọng.
Theo ông Carriquiry, các dân tộc Mỹ Latinh vẫn luôn đón tiếp các Đấng kế vị Thánh Phêrô với vòng tay rộng mở. Việc Đức Giáo Hoàng bắt đầu hành trình tại Uruguay không phải là ngẫu nhiên: truyền thống Công giáo nơi đây gắn liền với chính nguồn gốc hình thành quốc gia.
Đức Mẹ Ba Mươi Ba ở trung tâm ký ức dân tộc
Điểm nhấn của chặng Uruguay sẽ là Thánh lễ do Đức Giáo Hoàng chủ sự vào ngày 8/11 tại Florida, bên cạnh Đền thánh Đức Mẹ Ba Mươi Ba, Quan thầy của Uruguay. Bức ảnh Đức Mẹ nhỏ bé ấy giữ một vị trí độc nhất trong ký ức của người Uruguay. Ảnh tượng gắn liền với cuộc đấu tranh giành độc lập: Đức Mẹ đã đồng hành với các nhà lãnh đạo trong các biến cố năm 1825, khi nhóm Ba Mươi Ba người Đông phương khởi đầu chiến dịch và nền độc lập được công bố.
“Kể từ đó, Đức Mẹ Ba Mươi Ba, một tước hiệu tuyệt đẹp của Đức Maria, đã đồng hành với lịch sử của dân tộc Uruguay”, ông Carriquiry chia sẻ. Với ông, việc Đức Giáo Hoàng bắt đầu chuyến thăm trước ảnh tượng Đức Mẹ này mở ra cơ hội tái khám phá ký ức thuộc về di sản thiêng liêng của đất nước — không phải hoài niệm quá khứ, mà để lịch sử lên tiếng trong hiện tại và đặt ra những câu hỏi mới về đức tin.
Một Giáo hội nhỏ bé giữa đất nước thế tục hóa
Chuyến thăm cũng sẽ làm nổi bật một thực tại đặc thù của Uruguay: đây là một trong những quốc gia thế tục hóa mạnh nhất khu vực, sau một tiến trình bắt đầu từ cuối thế kỷ 19, với sự tách biệt ngày càng lớn giữa đời sống công cộng và truyền thống tôn giáo. Theo ông Carriquiry, tiến trình ấy làm suy yếu sự hiện diện của Giáo hội và dần bóp nghẹt những thao thức tôn giáo, đặc biệt nơi giới lao động.
Trong bối cảnh đó, ông nhắc lại cách Đức Hồng y Daniel Sturla mô tả Giáo hội tại Montevideo: “Giáo hội của tôi ở Montevideo là một Giáo hội nghèo, tự do, nhỏ bé, rất nhỏ, rất nhỏ”. Lời mô tả ấy nói lên sự mong manh của một cộng đoàn loan báo Tin Mừng giữa xã hội suy giảm thực hành đạo — nhưng cũng chỉ ra sứ mạng cấp thiết: giúp người dân Uruguay nối lại với cội nguồn Kitô giáo. “Giáo hội là bà đỡ của quốc gia”, ông Carriquiry nói, khi nhắc đến đóng góp của truyền thống Công giáo cho tiến trình hình thành Uruguay. Ông hy vọng sự hiện diện của Đức Giáo Hoàng sẽ giúp truyền thống Công giáo “chạm đến trái tim, đánh động lương tâm và thắp lên đức tin nơi người dân Uruguay”.
Hai thách đố: đặt Chúa Kitô ở trung tâm và chữa lành vết thương xã hội
Ông Carriquiry xác định hai thách đố lớn. Thách đố thứ nhất là đặt Chúa Giêsu Kitô một lần nữa ở trung tâm đời sống con người: “Đấng Cứu Độ, Chúa của Lịch sử”. Trên con đường ấy, lòng đạo bình dân là nguồn phong phú mà Giáo hội được mời gọi đồng hành và Phúc Âm hóa. Vấn đề không chỉ là bảo tồn một truyền thống, mà là giúp đức tin trở thành nguồn sống mới và nguồn dấn thân cá nhân, gia đình và cộng đoàn.
Bên cạnh đó là thực tại xã hội đầy thương tích: bất bình đẳng, nghèo đói và việc làm bấp bênh. Gần một nửa số người lao động Mỹ Latinh làm việc trong nền kinh tế phi chính thức. Mối quan tâm đối với những hoàn cảnh ấy không thể tách rời khỏi việc loan báo Tin Mừng: Giáo hội được mời gọi đồng hành với những người đau khổ, bênh vực phẩm giá con người và cổ vũ một xã hội công bằng hơn — với nền tảng là việc loan báo Chúa Kitô: “Trước hết hãy tìm Nước Thiên Chúa, rồi mọi sự khác sẽ được ban thêm”.
Lời mời cầu nguyện
Câu chuyện về một Giáo hội nhỏ bé nhưng kiên vững trong ký ức đức tin cũng soi sáng cho hành trình của mỗi người chúng ta. Đức tin không tự duy trì bằng quán tính: nó cần được nhắc nhớ và sống mỗi ngày, trong gia đình và nơi làm việc. Khi một dân tộc được mời gọi nhớ lại cội nguồn của mình, mỗi tín hữu cũng được mời gọi tự hỏi: cội nguồn đức tin của chính tôi đang được nuôi dưỡng ra sao?
Trong những ngày Đức Giáo Hoàng lên đường, chúng ta hãy cầu nguyện cho chuyến tông du 6–17/11 được tràn đầy hoa trái, cho người dân Uruguay tìm lại niềm vui đức tin bên Đức Mẹ Ba Mươi Ba, và cho chính chúng ta biết giữ ngọn lửa đức tin đã lãnh nhận.
Nguồn: Vatican News
Paul G — Quản lý Nội dung
Ban Biên tập Tin Công Giáo 24h. Tìm hiểu thêm về chúng tôi tại trang Giới thiệu. Độc giả có góp ý hoặc phát hiện sai sót, vui lòng gửi qua trang Liên hệ.