Trở về “quê hương thứ hai” sau hơn hai thập kỷ gắn bó, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã có ngày đầu tiên đầy dấu ấn tại Lima, Peru, hôm 12/11: ngài lên án mạnh mẽ tư tưởng trọng nam khinh nữ và bạo lực đối với phụ nữ, đồng thời gặp gỡ sáu nạn nhân từng bị lạm dụng trong Giáo hội để lắng nghe và cầu nguyện cùng họ.
Những lời của Đức Thánh Cha vang lên giữa Quảng trường Plaza de Armas, trước Nhà thờ Chính tòa Lima, trước khoảng 40.000 người dân Peru. Với người Công giáo Việt Nam, thông điệp ấy chạm đến những thực tế rất gần gũi: bạo lực trong gia đình, những người mẹ đơn độc nuôi con, những người cha vắng nhà vì mưu sinh xa xứ.
Chuyến thăm Peru từ ngày 11 đến 16/11 là chặng cuối và dài nhất trong chuyến tông du Mỹ Latinh đầu tiên của Đức Thánh Cha Lêô XIV, sau Uruguay và Argentina. Ngài từng là linh mục truyền giáo dòng Augustinô rồi làm Giám mục Chiclayo, nên dân chúng reo hò “León, amigo, el pueblo esta contigo” và cùng ngài hát vang bài “Contigo Peru”.

Hãy trân trọng phụ nữ, bảo vệ các bé gái
Trong buổi gặp gỡ người dân tại Quảng trường Plaza de Armas, sau khi lắng nghe chứng từ của một gia đình, một doanh nhân và một phụ nữ bản địa, Đức Thánh Cha thẳng thắn chỉ ra một thực trạng nhức nhối: “Tôi muốn tha thiết kêu gọi, không chỉ anh chị em trong đức tin mà mọi người nam nữ thiện chí: hãy trân trọng phụ nữ! Hãy bảo vệ và tôn trọng các bé gái!”
“Thật đau lòng khi thấy bạo lực đối với phụ nữ, những người có thể là bà, là mẹ, là chị em hay con gái của chúng ta, vẫn là một thực tế làm tổn thương toàn thể nhân loại”, ngài nói trong tiếng vỗ tay của đám đông. Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng phẩm giá con người đòi phải thúc đẩy sự hiện diện, sự tôn trọng và sự tham gia của phụ nữ, vì “đóng góp của họ trong mọi lĩnh vực của xã hội và Giáo hội là không thể thiếu”.
“Thật buồn khi thấy tư tưởng trọng nam khinh nữ vẫn còn tồn tại, thể hiện ở sự vắng mặt của người cha trong đời sống gia đình, ở lạm dụng và bạo lực đối với phụ nữ”, ngài nói. Ngài nhắc đến những bà mẹ “thường đau khổ và cảm thấy cô đơn” khi nuôi dạy con cái, đồng thời khẳng định: “Sống đúng căn tính nam và nữ không biện minh cho việc chia sẻ trách nhiệm gia đình không công bằng hay sự lệ thuộc của người này vào người kia.”
Nói về những gia đình đang khủng hoảng, Đức Thánh Cha chia sẻ: “Ngày nay nhiều gia đình bị tổn thương và chia rẽ vì khó khăn kinh tế hay di cư. Những gia đình khác bị tổn hại do các thói nghiện như cờ bạc, rượu chè và ma túy, lạm dụng hay bạo lực gia đình.” Nhưng ngài nhắc nhở: “Thiên Chúa yêu thương mọi gia đình, đặc biệt những gia đình đang trải qua khủng hoảng.” Ngài kêu gọi chính quyền thiết lập khung pháp lý công bằng, bảo đảm sự cân bằng giữa công việc, nghỉ ngơi và đời sống gia đình, bởi “chỉ có cơ cấu công bằng thì chưa đủ. Chúng ta còn cần những con tim chân thành tìm kiếm công ích, để vượt qua tham nhũng, bạo lực và chủ nghĩa cá nhân.”
Lắng nghe nạn nhân, tìm kiếm sự thật
Cũng trong chiều 12/11, ngay sau 16 giờ 30 giờ địa phương, Đức Thánh Cha đã gặp gỡ sáu người từng là nạn nhân bị lạm dụng bởi các thành viên giáo sĩ và các tổ chức của Giáo hội tại Tòa Sứ thần ở Lima. Cuộc gặp kéo dài hơn một giờ; một số người trong nhóm từng thuộc các nhóm liên quan đến Sodalitium tại Peru.
Sau lời chào ngắn trong nhà nguyện của Tòa Sứ thần, Đức Thánh Cha gặp riêng từng người, lắng nghe câu chuyện đau khổ của họ, rồi cùng họ suy tư về cách thúc đẩy sự thay đổi trong tư duy: lắng nghe nạn nhân, tìm kiếm sự thật, hỗ trợ tiến trình chữa lành và cam kết tạo dựng những môi trường an toàn. Kết thúc buổi gặp, ngài cảm ơn chứng từ quý giá của họ, bày tỏ sự gần gũi với họ và với tất cả những nạn nhân mà ngài chưa thể gặp, rồi ban phép lành cho những người hiện diện.
Cuộc gặp nối tiếp điều ngài đã nói trong Giờ Kinh Trưa cùng ngày: Giáo hội cần sẵn sàng “nhìn nhận những bất trung của chính mình và khiêm tốn xin tha thứ, đón nhận trách nhiệm về những vết thương đã gây ra”. Đó cũng là thái độ mà nhiều tín hữu Việt Nam mong đợi nơi Giáo hội: không né tránh, nhưng lắng nghe, nhận lỗi và đồng hành chữa lành.
Một Giáo hội biết nhận lỗi và xin tha thứ
Trước buổi gặp gỡ người dân, Đức Thánh Cha đã chủ sự Giờ Kinh Trưa trong Nhà thờ Chính tòa Lima, với sự tham dự của các Giám mục, linh mục, tu sĩ, chủng sinh, các nhóm hiệp hành và hội đồng mục vụ. “Tôi đến như một người cha và người anh em trong đức tin, như một mục tử yêu thương đoàn chiên của mình”, ngài nói, đồng thời mời gọi người Công giáo Peru xây dựng “một nền văn minh tình yêu thực sự đặt nền trên công ích”.
Trước đó, ngài đã gặp các Giám mục Peru tại Tòa Tổng Giám mục, nhắc lại lời Đức Phanxicô từng nhắn nhủ các ngài năm 2018: đừng để mình “bị giam hãm trong những chia rẽ tạo ra phe nhóm và cản trở ơn gọi làm bí tích hiệp thông”. Ngài được Hồng y Carlos Gustavo Castillo Mattasoglio, Tổng Giám mục Lima, đón tiếp, và cầu nguyện tại nhà nguyện Thánh Turibio Mogrovejo.
Tối 12/11, Đức Thánh Cha chủ sự buổi canh thức cầu nguyện với giới trẻ tại Sân vận động Quốc gia Peru, trước khi thăm Chiclayo, Cusco và Pucallpa rồi về Rôma ngày 17/11. Ngày đầu tiên tại Lima đã cho thấy diện mạo của chuyến tông du này: không chỉ là cuộc trở về đầy cảm xúc của một vị Giáo hoàng từng sống hai mươi năm ở Peru, mà còn là những lời nói thẳng, chạm đến những vết thương thật của xã hội và của Giáo hội.
Với người Công giáo Việt Nam, những lời ấy cũng là một lời mời gọi xét mình: trong gia đình mình, trong giáo xứ mình, người phụ nữ có được trân trọng đúng mức không, những người yếu thế có được lắng nghe không, và chúng ta có dám nhận lỗi để bắt đầu lại như Đức Thánh Cha mời gọi? Câu trả lời bắt đầu từ những điều nhỏ nhất, ngay trong mái nhà của mỗi người.
Theo OSV News và Vatican News.
Paul G — Quản lý Nội dung
Ban Biên tập Tin Công Giáo 24h. Tìm hiểu thêm về chúng tôi tại trang Giới thiệu. Độc giả có góp ý hoặc phát hiện sai sót, vui lòng gửi qua trang Liên hệ.