Giữa bối cảnh vật giá leo thang khiến nhiều người lao động rơi vào cảnh “làm việc cật lực nhưng vẫn thiếu trước hụt sau”, tiếng nói của Giáo hội qua Học thuyết Xã hội một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về phẩm giá con người và đức công bằng trong lao động.
Lao động không đơn thuần là một công cụ kinh tế để tạo ra của cải, mà là sự cộng tác của con người vào công trình sáng tạo của Thiên Chúa. Do đó, tiền lương không thể chỉ phụ thuộc vào luật cung – cầu mù quáng của thị trường, mà phải đặt nền tảng trên phẩm giá bất khả xâm phạm của nhân vị.
Từ Thông điệp Rerum Novarum đến tiếng nói thời đại
Ngay từ năm 1891, qua Thông điệp mang tính bước ngoặt Rerum Novarum (Tân Sự), Đức Giáo hoàng Lêô XIII đã mạnh mẽ khẳng định: Người sử dụng lao động có bổn phận luân lý phải trả cho công nhân một mức lương đủ để họ và gia đình có thể duy trì cuộc sống xứng hợp với nhân phẩm. Tiền lương không thể bị xem như một món hàng trả giá rẻ mạt, và việc bóc lột sức lao động của người nghèo là một tội lỗi kêu thấu đến Trời.
Tiếp nối tinh thần ấy, Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo (số 2434) cũng nêu rõ: Mức lương công bằng là hoa trái chính đáng của lao động. Việc từ chối hoặc giữ lại tiền lương công bằng là sự bất công nghiêm trọng về mặt luân lý.
Một mức lương được coi là thực sự công bằng khi nó đáp ứng đủ các tiêu chuẩn căn bản:
-
Đảm bảo các nhu cầu thiết yếu về lương thực, áo mặc, nhà ở và chăm sóc y tế cho người lao động.
-
Đủ để chu toàn trách nhiệm nuôi dưỡng, giáo dục con cái và xây dựng đời sống gia đình ổn định.
-
Tạo điều kiện để người lao động có thể tích lũy một phần dự phòng cho tương lai, những lúc đau ốm hay tuổi già.
Đòi buộc của tình liên đới và đức bác ái Kitô giáo
Trong thế giới hiện đại, hiện tượng “nghèo dù có việc làm” (in-work poverty) đang đặt ra thách đố lương tâm lớn cho toàn xã hội, đặc biệt là các Kitô hữu làm chủ doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách.
Giáo hội mời gọi các giới hữu trách không nhìn người lao động như những “cỗ máy sinh lợi”, mà là những anh chị em cùng chia sẻ hình ảnh Thiên Chúa. Một nền kinh tế lành mạnh theo quan điểm Kitô giáo không đo lường bằng việc tối đa hóa lợi nhuận bằng mọi giá, mà bằng cách nó phục vụ và nâng đỡ những người yếu thế nhất trong cộng đoàn ra sao.
Đức công bằng trong tiền lương chính là bước khởi đầu cụ thể nhất để xây dựng một nền văn minh tình thương và sự thật giữa lòng thế giới hôm nay.
