Khói mù từ các vụ cháy rừng và đất than bùn ở Indonesia đã bao phủ Singapore và lan sang nhiều nước Đông Nam Á, khiến không khí ở mức “rất không tốt cho sức khỏe”. Trước thảm họa xuyên biên giới này, các tu sĩ Phanxicô kêu gọi Giáo hội và xã hội hãy liên đới với những người nghèo khổ nhất — những người gánh chịu hậu quả nặng nề nhất dù góp phần ít nhất vào việc gây ô nhiễm.
Tại Singapore, giáo dân giáo xứ Thánh Gia đã đọc một lời nguyện do chính một giáo dân trong xứ soạn ra, xin Chúa dẹp yên khói mù khỏi khu vực, như xưa Chúa đã truyền cho gió và sóng trên Biển Galilê phải lặng yên. Lời nguyện được đọc trong buổi sinh hoạt đức tin ngày 13/10, giữa lúc khói mù dày đặc bao phủ đảo quốc.
Theo Cơ quan Môi trường Quốc gia Singapore, lúc 19 giờ ngày 16/10, chỉ số ô nhiễm PSI trong 24 giờ tại khu vực trung tâm Singapore đã lên tới 225, với ba trong năm khu vực của thành phố ở mức “rất không tốt cho sức khỏe”. Cùng ngày, Bộ trưởng Bền vững và Môi trường Grace Fu cho biết một phần khói mù bắt nguồn từ các vụ cháy trên đất của bảy công ty tại Indonesia.
Khói mù từ Kalimantan lan khắp Đông Nam Á
Vấn đề khói mù đã được thảo luận tại đại hội của Mạng lưới Phanxicô vì Hòa bình và Sinh thái Toàn vẹn tại Á châu, họp tại Kota Kinabalu, Malaysia, từ ngày 5 đến 11/10. Cha John Wong, OFM, Tổng cố vấn phụ trách khu vực Á châu–Châu Đại Dương của Dòng Anh Em Hèn Mọn, cho biết các tham dự viên đã bàn về cách khói mù ảnh hưởng đến những cộng đồng dễ tổn thương nhất.
Một tu sĩ Capuchin từ Kalimantan kể lại rằng ở một khu vực, trường học đã phải đóng cửa cả tháng trời vì khói mù, còn ở những nơi khác, các gia đình nghèo đã mất nhà cửa vì cháy đất than bùn. Cha Taucen Girsang, OFM, cho biết các tu sĩ tại Indonesia đang phối hợp với các giám mục và chính quyền địa phương để cung cấp nước sạch và giúp tái thiết những ngôi nhà bị thiêu rụi ở Kalimantan.
Giáo hội không chỉ cứu trợ mà còn ngăn thảm họa tái diễn
Cha Pionius Hendi, Chủ tịch Liên Phanxicô vì Công lý, Hòa bình và Toàn vẹn của Tạo thành tại Indonesia, nhấn mạnh rằng đáp trả của Giáo hội phải vượt xa việc cứu trợ. “Giáo hội không chỉ được mời gọi hiện diện khi thảm họa xảy ra, mà còn phải đấu tranh để những thảm họa có thể phòng ngừa được không cứ tái diễn”, ngài nói.
Cha John Wong nhắc lại rằng đáp trả của Phanxicô luôn bắt đầu từ tình liên đới huynh đệ với những người đau khổ, đặc biệt là người nghèo. Ngài trích dẫn thông điệp Laudato Si’ của Đức cố Giáo hoàng Phanxicô năm 2015: chăm sóc tạo thành và chăm sóc con người luôn đi đôi với nhau. “Người nghèo thường là những người đầu tiên chịu thiệt hại do hủy hoại môi trường, dù họ góp phần ít nhất vào vấn đề”, ngài nói. Bài ca Tạo vật của Thánh Phanxicô, theo ngài, mời gọi không chỉ hoán cải tâm hồn mà còn thay đổi cách chúng ta sống, sản xuất và tiêu dùng.
Từ Assisi, Cha John-Paul Tan, OFM, tu sĩ Phanxicô người Singapore, đặt câu hỏi: làm sao để tài nguyên thiên nhiên được nhìn nhận như một phúc lành và tài sản chung, cần được chăm sóc và bảo vệ khỏi khai thác, lạm dụng? Ngài gợi ý rằng những cây cọ dầu già có thể được tận dụng làm bột giấy hay ván dăm thay vì bị đốt bỏ. “Sự hoán cải của những cá nhân có quyền lực và nguồn lực, cũng như của tư duy tập thể, là điều cốt yếu nếu chúng ta muốn có một đáp trả hiệu quả”, ngài nói.
Lời mời gọi với người Công giáo Việt Nam
Bà G. Clare Westwood, Giám đốc khu vực của Ủy ban Giám mục về Công lý Tạo thành của Malaysia, Singapore và Brunei, khẳng định: “Khói mù là ô nhiễm không khí, vi phạm quyền được sống trong môi trường an toàn và quyền được khỏe mạnh. Khi nó khiến người ta không thể làm việc hay trẻ em không thể đến trường, nó còn ảnh hưởng đến quyền mưu sinh và quyền giáo dục.”
Đối với người Công giáo Việt Nam, câu chuyện khói mù Indonesia không hề xa lạ. Việt Nam cũng nằm trong khu vực Đông Nam Á chịu chung bầu khí quyển, cũng từng trải qua những đợt ô nhiễm không khí và cháy rừng, và cũng có biết bao gia đình nghèo sống dựa vào rừng, vào đất. Thông điệp Laudato Si’ nhắc nhở rằng khí hậu là một thiện ích chung, và chăm sóc ngôi nhà chung là bổn phận đức tin, công lý và trách nhiệm với các thế hệ tương lai.
Khói mù không biết biên giới quốc gia. Nó nhắc nhở rằng những lựa chọn về sản xuất và tiêu dùng ở một nơi có thể gieo đau khổ ở một nơi khác, và người nghèo luôn là những người trả giá đầu tiên. Lời nguyện của giáo dân Singapore — xin Chúa dẹp yên khói mù — vì thế cũng có thể trở thành lời nguyện của mỗi chúng ta: không chỉ xin cho bầu trời trong lành trở lại, mà còn xin cho lòng mình được hoán cải, để sống tiết độ hơn, liên đới hơn, và can đảm hơn trong việc bảo vệ tạo thành mà Thiên Chúa đã trao phó.
Theo EWTN News.
