Đến nội dung chính
Giáo Hội Hoàn Vũ

Philippines: Giáo hội lên án vụ bắt giữ hàng trăm người biểu tình dịp Hội nghị ASEAN

00:00

Hơn 300 người biểu tình đã bị bắt giữ tại Philippines trong ngày 15/11/2026, khi các cuộc tuần hành phản đối chuyến thăm của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và sáng kiến Pax Silica diễn ra cùng lúc với Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 tại Manila. Một ngày sau, Giáo hội Công giáo nước này đã lên tiếng mạnh mẽ, yêu cầu trả tự do ngay cho những người bị bắt chỉ vì thực thi quyền biểu tình ôn hòa và mở cuộc điều tra độc lập về các cáo buộc lạm quyền của cảnh sát.

Giáo hội Philippines lên án vụ bắt giữ hàng trăm người biểu tình dịp Hội nghị ASEAN
Ảnh: AFP

Hơn 300 người bị bắt trong một ngày

Theo cảnh sát Philippines, hơn 200 người đã bị bắt tại Công viên Nhân dân Sucat, thành phố Muntinlupa, nơi đoàn biểu tình từ vùng Nam Tagalog tập trung trước khi di chuyển về Manila. Ban tổ chức biểu tình cho biết con số thực tế có thể lên tới 300 người. Chín người khác bị bắt trong một cuộc biểu tình riêng tại Liwasang Bonifacio, Manila.

Các nhà hoạt động mô tả đây là vụ trấn áp biểu tình trong một ngày lớn nhất trong nhiều thập kỷ tại Philippines. Phần lớn những người bị bắt là thành viên các nhóm hoạt động từ vùng Nam Tagalog, trong đó có sinh viên, nhà báo sinh viên và trợ lý pháp lý đang trên đường tới Manila tham gia biểu tình.

Giới truyền thông cũng nằm trong số những người bị ảnh hưởng. Liên minh truyền thông độc lập Altermidya cho biết 18 nhân viên truyền thông và nhà báo đã bị bắt. Hội Nhà báo Quốc gia Philippines ghi nhận ít nhất 22 nhân viên truyền thông và nhà báo sinh viên bị sách nhiễu, trong đó có những trường hợp bị bắt hoặc suýt bị bắt. Đại học Philippines cho biết sẽ buộc Cảnh sát Quốc gia Philippines phải chịu trách nhiệm nếu sinh viên của trường bị tổn hại khi làm nhiệm vụ báo chí hoặc tham gia biểu tình ôn hòa.

Về phía cảnh sát, người phát ngôn cho biết Hội nghị ASEAN lần thứ 49 và các cuộc họp liên quan đã “nhìn chung diễn ra trong hòa bình” trong ngày 15/11. Tổng Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia, Tướng Jose Melencio Nartatez Jr., yêu cầu các sĩ quan thực thi nhiệm vụ với “tính chuyên nghiệp, kỷ luật, lịch sự và tôn trọng người dân”.

Giáo hội lên tiếng: người nghèo không được đáp lại bằng bạo lực

Đức cha Gerardo Alminaza, Giám mục San Carlos, đồng thời là Chủ tịch Caritas Philippines và trưởng Ủy ban Hành động Xã hội của Hội đồng Giám mục Philippines, đã ra tuyên bố vào ngày 16/11, yêu cầu trả tự do ngay cho những người bị bắt giữ chỉ vì thực thi quyền của mình một cách ôn hòa, đồng thời rút lại các cáo buộc phát sinh từ những hoạt động đó.

“Nghèo không phải là tội. Biểu tình ôn hòa không phải là tội. Đòi công lý không phải là tội.”

— Đức cha Gerardo Alminaza, Giám mục San Carlos

Đức cha Alminaza cũng kêu gọi Ủy ban Nhân quyền Philippines và các cơ quan độc lập khác điều tra các vụ bắt giữ cùng mọi cáo buộc lạm quyền, kể cả những vụ việc liên quan đến nhà báo và tài sản của Giáo hội. Theo truyền thông Philippines, Ủy ban Nhân quyền cho biết đã mở cuộc điều tra. Ngài yêu cầu những người đang bị giam phải được tiếp cận luật sư, gia đình và chăm sóc y tế ngay lập tức, và trẻ em nằm trong số những người bị bắt phải được bảo vệ đặc biệt.

Vị giám mục lưu ý rằng các vụ bắt giữ diễn ra đúng dịp Giáo hội cử hành Ngày Thế giới Người nghèo lần thứ 10. Theo ngài, đó là một sự tương phản đau lòng: trong khi Giáo hội được mời gọi lắng nghe tiếng kêu của người nghèo, những người lên tiếng vì quyền lợi, sinh kế và cộng đồng của mình lại phải đối mặt với đe dọa và bạo lực. Ngài nhấn mạnh nông dân, công nhân và các dân tộc bản địa phải có tiếng nói trong những quyết định phát triển ảnh hưởng đến đất đai, sinh kế và môi trường sống của họ, đồng thời nhắc tới hình ảnh “ba chiếc ghế trống” — đại diện cho người nghèo, môi trường và các thế hệ tương lai — cần có chỗ trong mọi quyết định về tương lai.

Không chỉ Giáo hội Công giáo, Hội đồng Quốc gia các Giáo hội tại Philippines cũng lên án việc giải tán các cuộc biểu tình, kêu gọi trả tự do cho những người bị bắt giữ trái phép và tôn trọng quyền hội họp, quyền tự do ngôn luận được hiến pháp bảo đảm. Ban Giáo hội và Xã hội của Giáo hội Giám lý Thống nhất lên án việc sử dụng vũ lực quá mức, đồng thời kêu gọi các nhà thờ mở cửa đón tiếp và hỗ trợ những người bị ảnh hưởng. Phong trào Chống Bạo quyền, trong đó có nữ tu Biển Đức Mary John Mananzan, so sánh vụ trấn áp với thời kỳ thiết quân luật dưới thời cố Tổng thống Ferdinand Marcos Sr.

Nhà thờ Malate bị phong tỏa

Một diễn biến khiến Giáo hội đặc biệt quan ngại là việc cảnh sát phong tỏa nhà thờ Malate ở Manila trong ngày 16/11. Trước đó, những người biểu tình thuộc Phong trào Philippines vì Công lý Khí hậu, nhóm Sanlakas và Phong trào Nhân dân châu Á về Nợ và Phát triển đã tìm nơi trú ẩn trong nhà thờ sau khi bị giải tán.

Theo UCA News, hai thành viên của Nhóm Hành động Y tế, Glenn Ymata và Julius Barmachea, được cho là đã bị cảnh sát đưa đi, trong khi những người biểu tình còn lại sau đó được hộ tống rời khỏi khuôn viên nhà thờ. Đức cha Alminaza yêu cầu điều tra độc lập về thông tin một người biểu tình bị bắt ngay trên tài sản của Giáo hội, khẳng định nơi thờ phượng phải được tôn trọng và bất kỳ ai tìm kiếm sự an toàn cũng phải được đối xử với phẩm giá.

Vì sao tin này quan trọng với người Công giáo Việt Nam

Philippines là nước láng giềng trong ASEAN và là quốc gia có đông tín hữu Công giáo nhất châu Á. Khi Giáo hội Philippines lên tiếng về phẩm giá con người và quyền hội họp ôn hòa, đó không chỉ là chuyện nội bộ của một quốc gia, mà là tiếng nói chung của Giáo hội trong khu vực — trong đó có Việt Nam, nơi người Công giáo cũng sống đức tin của mình giữa những biến động xã hội và các quyết định phát triển lớn.

Giáo huấn xã hội của Giáo hội dạy rằng quyền được lắng nghe của người nghèo không phải là một ân huệ, mà là một yêu cầu của công lý. Đức cha Alminaza nhắc rằng hợp tác quốc tế sẽ mất đi tính chính đáng về mặt đạo đức khi những người phải gánh chịu hậu quả của phát triển lại không được lắng nghe. Đó là một nguyên tắc có thể áp dụng ở bất cứ đâu, kể cả khi bàn về các dự án phát triển, đất đai hay môi trường tại Việt Nam.

Sự trùng hợp với Ngày Thế giới Người nghèo cũng là một lời nhắc quan trọng: bác ái với người nghèo không thể tách rời khỏi công lý dành cho người nghèo. Cầu nguyện cho người nghèo mà làm ngơ khi chính họ bị đối xử bất công thì lời cầu nguyện ấy chưa trọn vẹn.

Cuối cùng, vụ việc tại nhà thờ Malate nhắc lại một truyền thống lâu đời của Giáo hội: nhà thờ là nơi trú ẩn. Việc tôn trọng nơi thánh không chỉ là vấn đề pháp lý hay nghi thức, mà là sự thừa nhận rằng có những không gian con người không được phép biến thành công cụ của bạo lực.

Câu hỏi thường gặp

Pax Silica là gì?

Pax Silica là sáng kiến do Hoa Kỳ dẫn đầu, nhằm củng cố chuỗi cung ứng silicon, chất bán dẫn và các công nghệ then chốt. Những người phản đối cho rằng sáng kiến này có thể làm sâu thêm ảnh hưởng của các tập đoàn nước ngoài, đồng thời đe dọa cộng đồng địa phương và môi trường tại Philippines.

Vì sao vụ bắt giữ lại gây chú ý đúng dịp Ngày Thế giới Người nghèo?

Các vụ bắt giữ diễn ra ngày 15/11 và tuyên bố của Giáo hội được đưa ra ngày 16/11, đúng dịp Giáo hội cử hành Ngày Thế giới Người nghèo lần thứ 10. Đức cha Alminaza nhấn mạnh sự tương phản: Giáo hội được mời gọi lắng nghe tiếng kêu của người nghèo, nhưng những người nghèo lên tiếng lại bị bắt giữ.

Giáo hội Philippines yêu cầu cụ thể những gì?

Trả tự do ngay cho những người bị bắt chỉ vì biểu tình ôn hòa; rút lại các cáo buộc phát sinh từ đó; bảo đảm cho người bị giam được tiếp cận luật sư, gia đình và chăm sóc y tế; mở cuộc điều tra độc lập về các cáo buộc lạm quyền, kể cả vụ việc tại nhà thờ Malate; và bảo vệ đặc biệt đối với trẻ em bị giam giữ.

Vụ việc tại Manila nhắc rằng tự do hội họp ôn hòa và phẩm giá của người nghèo không phải là những giá trị có thể tạm gác lại vì một hội nghị quốc tế. Và Giáo hội, ở bất cứ đâu, vẫn có trách nhiệm lên tiếng khi những giá trị ấy bị xâm phạm.

Bài gốc

Bài viết được biên tập lại từ các nguồn trên; nội dung đã được kiểm chứng và trình bày lại cho độc giả Việt Nam.

Paul G — Quản lý Nội dung

Ban Biên tập Tin Công Giáo 24h. Tìm hiểu thêm về chúng tôi tại trang Giới thiệu. Độc giả có góp ý hoặc phát hiện sai sót, vui lòng gửi qua trang Liên hệ.

Chia sẻ: Facebook X Zalo

Để lại bình luận của bạn