Trong số 117 Thánh Tử đạo Việt Nam được Giáo hoàng Gioan Phaolô II tuyên phong hiển thánh, Thánh nữ Anê Lê Thị Thành là người phụ nữ duy nhất. Ngài thường được biết đến với tên gọi thân thương là Bà Đê, một người mẹ Công giáo Việt Nam đã để lại mẫu gương sáng ngời về lòng trung tín, sự hy sinh và đức tin kiên vững giữa thời cấm đạo.
Thánh nữ Anê Lê Thị Thành sinh năm 1781 tại Thanh Hóa, trong một gia đình Công giáo. Từ nhỏ, ngài đã được nuôi dưỡng trong bầu khí đức tin, biết kính mến Chúa và sống đạo cách chân thành. Sau này, ngài lập gia đình và trở thành một người vợ, người mẹ đạo đức. Đời sống của ngài không nổi bật bằng những việc lớn lao bên ngoài, nhưng lại âm thầm tỏa sáng qua sự trung thành trong bổn phận hằng ngày.
Là một người mẹ trong gia đình, Thánh nữ Anê Lê Thị Thành đã sống đức tin ngay giữa đời thường. Ngài chăm lo cho chồng con, giữ đạo sốt sắng, yêu mến Giáo hội và sẵn sàng giúp đỡ các linh mục trong thời kỳ đạo Công giáo bị bách hại. Chính sự âm thầm ấy lại trở thành một chứng tá lớn lao: nên thánh không chỉ dành cho những người sống trong tu viện hay đứng trên tòa giảng, nhưng cũng dành cho những người mẹ, người vợ, những giáo dân bình dị biết yêu mến Chúa bằng cả cuộc đời.
Trong thời cấm đạo, nhiều linh mục phải lẩn trốn để tiếp tục chăm sóc đời sống thiêng liêng cho giáo dân. Thánh nữ Anê Lê Thị Thành đã can đảm che chở và giúp đỡ các vị chủ chăn. Hành động ấy có thể khiến ngài phải trả giá bằng chính mạng sống, nhưng vì lòng yêu mến Chúa và Giáo hội, ngài không lùi bước.
Năm 1841, ngài bị bắt trong cuộc truy lùng các linh mục và những người che giấu đạo. Dù bị tra khảo, đánh đập và chịu nhiều đau đớn trong tù, ngài vẫn không chối bỏ đức tin. Đối với Thánh nữ Anê, những cực hình thể xác không thể làm lung lay lòng trung thành với Chúa Kitô.
Một trong những chi tiết cảm động nhất về cuộc đời ngài là lời nói với con khi người con nhìn thấy thân thể mẹ đầy thương tích. Thay vì than khóc hay oán trách, ngài đã an ủi con rằng đừng khóc, vì mẹ đang mặc áo hoa hồng và vui lòng chịu khổ vì Chúa Giêsu. Câu nói ấy cho thấy một đức tin rất sâu xa: đau khổ vì Chúa không còn là điều ô nhục, nhưng trở thành lễ vật dâng lên Thiên Chúa.
Ngày 12 tháng 7 năm 1841, Thánh nữ Anê Lê Thị Thành qua đời trong tù tại Nam Định sau thời gian chịu đựng đau khổ vì đức tin. Ngài được Giáo hội tôn kính như một chứng nhân tử đạo, một người mẹ đã dùng chính đời sống và cái chết của mình để tuyên xưng niềm tin vào Đức Kitô.
Thánh nữ Anê Lê Thị Thành được phong chân phước năm 1909 dưới thời Giáo hoàng Piô X, và được tuyên phong hiển thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988 cùng với các Thánh Tử đạo Việt Nam bởi Giáo hoàng Gioan Phaolô II. Từ đó, tên tuổi của ngài được nhắc đến như một niềm tự hào đặc biệt của Giáo hội Việt Nam: một người phụ nữ, một người mẹ, một giáo dân, nhưng đã sống đức tin đến mức anh hùng.
Điều làm cho Thánh nữ Anê Lê Thị Thành trở nên gần gũi với các tín hữu hôm nay chính là đời sống rất bình thường của ngài. Ngài không sống xa cách thế gian, nhưng nên thánh ngay trong gia đình. Ngài không rao giảng bằng những bài thuyết giảng dài, nhưng rao giảng bằng lòng can đảm, sự nhẫn nại và tình yêu trung thành dành cho Chúa.
Trong xã hội hôm nay, khi nhiều gia đình đang đối diện với thử thách về đức tin, đạo đức và đời sống hôn nhân, mẫu gương của Thánh nữ Anê Lê Thị Thành vẫn còn nguyên giá trị. Ngài nhắc mỗi người mẹ Công giáo rằng gia đình là nơi đầu tiên để gieo mầm đức tin. Ngài cũng nhắc mọi tín hữu rằng lòng trung thành với Chúa không chỉ được thể hiện trong nhà thờ, nhưng còn trong từng chọn lựa, từng hy sinh và từng bổn phận nhỏ bé mỗi ngày.
Thánh nữ Anê Lê Thị Thành là niềm tự hào của Giáo hội Việt Nam, đặc biệt là của các bà mẹ Công giáo. Cuộc đời ngài cho thấy sức mạnh của một đức tin âm thầm nhưng bền bỉ, dịu dàng nhưng can đảm, đơn sơ nhưng anh hùng.
Kính nhớ Thánh nữ Anê Lê Thị Thành, mỗi người chúng ta được mời gọi sống đức tin cách trung thành hơn trong chính hoàn cảnh của mình: nơi gia đình, nơi giáo xứ, trong công việc và giữa những thử thách đời thường. Bởi vì nên thánh không phải là điều xa vời, nhưng bắt đầu từ một trái tim biết yêu mến Chúa, trung thành với Chúa và can đảm làm chứng cho Chúa đến cùng.
Nguồn đối chiếu chính: Hội đồng Giám mục Việt Nam ghi Thánh nữ Anê Lê Thị Thành, còn gọi là Bà Đê, là giáo dân, sinh năm 1781, tử đạo ngày 12/7/1841; các nguồn Công giáo địa phương cũng nhắc ngài là người phụ nữ duy nhất trong số 117 Thánh Tử đạo Việt Nam và được tôn phong hiển thánh cùng các vị tử đạo Việt Nam năm 1988. (hdgmvietnam.com)
