Nhiều người Công giáo có thói quen mang tràng hạt bên mình, treo trong xe, đặt nơi bàn làm việc, hoặc đeo trên cổ tay như một lời nhắc nhớ cầu nguyện. Nhưng cũng có người thắc mắc: đeo tràng hạt như vậy có phải là xem tràng hạt như “bùa hộ mệnh” không?
Câu trả lời ngắn gọn là: không, nếu người tín hữu hiểu và sử dụng tràng hạt đúng ý nghĩa Công giáo. Nhưng nếu coi tràng hạt như một vật tự nó có quyền năng bảo vệ, trừ tà, đem may mắn, tránh tai nạn, mà không gắn với đức tin, cầu nguyện và lòng hoán cải, thì đó là một cách hiểu sai, dễ rơi vào mê tín.
Tràng hạt không phải là bùa hộ mệnh
Trong đức tin Công giáo, tràng hạt Mân Côi không phải là bùa, cũng không phải vật có “quyền lực ma thuật”. Tràng hạt là một dụng cụ đạo đức giúp người tín hữu cầu nguyện, suy niệm các mầu nhiệm trong cuộc đời Chúa Giêsu và Đức Maria.
Nói cách khác, giá trị của tràng hạt không nằm ở chất liệu, màu sắc, giá tiền, hay việc đeo nó trên người. Giá trị của tràng hạt nằm ở việc nó dẫn người tín hữu đến với Chúa qua lời cầu nguyện, đặc biệt là qua kinh Mân Côi.
Nếu một người đeo tràng hạt nhưng không cầu nguyện, không sống đức tin, không hoán cải, lại nghĩ rằng chỉ cần đeo là được bảo vệ khỏi mọi sự dữ, thì người ấy đang hiểu sai ý nghĩa của tràng hạt.
Vì sao người Công giáo vẫn mang tràng hạt bên mình?
Người Công giáo có thể mang tràng hạt bên mình vì những lý do rất tốt lành.
Trước hết, tràng hạt nhắc người tín hữu nhớ đến việc cầu nguyện. Giữa nhịp sống bận rộn, một tràng hạt nhỏ trong túi áo, trên cổ tay, trong xe hoặc nơi bàn làm việc có thể trở thành lời nhắc âm thầm: hãy hướng lòng về Chúa, hãy lần hạt, hãy phó thác cho Đức Mẹ và hãy sống đẹp lòng Thiên Chúa.
Thứ hai, tràng hạt là dấu chỉ của lòng yêu mến Đức Mẹ. Người tín hữu không tôn thờ Đức Maria, nhưng yêu mến và tôn kính Mẹ như người Mẹ dẫn chúng ta đến với Chúa Giêsu. Kinh Mân Côi cũng không dừng lại ở Đức Mẹ, nhưng đưa người đọc bước vào việc chiêm ngắm Chúa Kitô qua các mầu nhiệm Vui, Sáng, Thương và Mừng.
Thứ ba, tràng hạt có thể là một dấu chỉ công khai của đức tin. Khi một người mang tràng hạt cách trang nghiêm, không phô trương, không mê tín, điều đó có thể diễn tả rằng họ muốn sống gắn bó với đời sống cầu nguyện.
Hội Thánh nói gì về các vật đạo đức?
Theo Giáo lý Hội Thánh Công giáo, Hội Thánh có những “á bí tích”, tức là những dấu chỉ thánh được thiết lập để chuẩn bị con người đón nhận hiệu quả của các bí tích và thánh hóa các hoàn cảnh khác nhau trong đời sống.
Các vật đạo đức như tràng hạt, ảnh thánh, tượng thánh, áo Đức Bà, thánh giá… nếu được làm phép và sử dụng đúng đắn, có thể giúp người tín hữu sống đức tin cách sốt sắng hơn. Tuy nhiên, các vật ấy không hoạt động như bùa chú. Chúng không thay thế đức tin, không thay thế việc cầu nguyện, không thay thế các bí tích và càng không miễn trừ người tín hữu khỏi việc sống theo Tin Mừng.
Nói cách đơn giản: một tràng hạt được làm phép không phải là “vật thần kỳ”, nhưng là dấu chỉ giúp người tín hữu nhớ đến Chúa, cầu nguyện với Chúa và sống trong sự che chở của Chúa.
Khi nào việc đeo tràng hạt trở thành mê tín?
Việc đeo tràng hạt có thể trở thành sai lạc khi người ta đặt niềm tin vào chính đồ vật thay vì đặt niềm tin vào Thiên Chúa.
Chẳng hạn, sẽ là mê tín nếu một người nghĩ rằng:
Chỉ cần đeo tràng hạt là chắc chắn không gặp tai nạn.
Chỉ cần treo tràng hạt trong xe là có thể lái ẩu mà vẫn được bảo vệ.
Chỉ cần mang tràng hạt trên người là không cần cầu nguyện, không cần xưng tội, không cần đi lễ.
Tràng hạt càng đắt tiền thì càng “linh”.
Phải đeo đúng kiểu, đúng màu, đúng ngày thì mới được may mắn.
Những cách nghĩ như vậy làm méo mó đức tin Công giáo. Thiên Chúa không phải là một quyền lực để con người điều khiển bằng đồ vật. Đức tin Công giáo cũng không phải là hệ thống bùa phép để tìm may mắn, nhưng là mối tương quan sống động với Thiên Chúa.
Đeo tràng hạt thế nào cho đúng?
Người Công giáo có thể đeo hoặc mang tràng hạt bên mình, miễn là làm với lòng kính trọng và hiểu đúng ý nghĩa.
Nếu đeo tràng hạt, nên tránh biến tràng hạt thành món trang sức thuần túy, phụ kiện thời trang lòe loẹt, hoặc vật để khoe đạo đức. Cũng không nên dùng tràng hạt trong những hoàn cảnh thiếu trang nghiêm, dễ gây phản cảm hoặc làm mất ý nghĩa thánh thiêng của vật đạo đức.
Cách tốt nhất để “đeo tràng hạt” là để tràng hạt dẫn mình đến việc cầu nguyện thật sự. Một người mang tràng hạt trong túi và âm thầm lần hạt mỗi ngày còn ý nghĩa hơn nhiều so với việc đeo tràng hạt thật nổi bật nhưng chẳng bao giờ cầu nguyện.
Kinh Mân Côi đưa ta đến với Chúa Kitô
Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II trong Tông thư Rosarium Virginis Mariae đã nhấn mạnh rằng kinh Mân Côi tuy mang đặc tính Đức Mẹ, nhưng tự bản chất là lời kinh quy hướng về Chúa Kitô. Khi đọc kinh Mân Côi, người tín hữu cùng với Đức Maria chiêm ngắm dung nhan Chúa Kitô.
Vì thế, tràng hạt không phải là vật để trấn an tâm lý theo kiểu “có đeo thì khỏi sợ”. Tràng hạt là lời mời gọi người tín hữu cầm lấy và cầu nguyện; là con đường đơn sơ giúp ta đến gần Chúa Giêsu hơn qua bàn tay hiền mẫu của Đức Maria.
Kết luận
Đeo tràng hạt không phải là đeo bùa hộ mệnh, nếu người Công giáo hiểu đúng và sử dụng tràng hạt như một phương tiện cầu nguyện.
Tràng hạt không cứu chúng ta như một món đồ ma thuật. Chính Thiên Chúa cứu độ chúng ta. Tràng hạt chỉ có ý nghĩa khi giúp ta cầu nguyện, tin tưởng, hoán cải và sống gần Chúa hơn.
Vì vậy, người tín hữu có thể mang tràng hạt bên mình, nhưng điều quan trọng hơn là hãy để tràng hạt dẫn mình đến kinh nguyện. Đừng chỉ đeo tràng hạt trên tay hay trên cổ, nhưng hãy để kinh Mân Côi thấm vào tâm hồn và đời sống mỗi ngày.
