Tối 23/10, ngay tại Rừng Thiêng Song Khon bên bờ sông Mê Kông, câu chuyện của Bảy vị tử đạo Thái Lan đã được tái hiện bằng vở diễn dài 75 phút, đúng nơi lịch sử từng diễn ra cách đây 86 năm. Với người Công giáo Việt Nam, vốn cũng lớn lên cùng gương các thánh tử đạo, câu chuyện này nhắc lại một điều không bao giờ cũ: đức tin của giáo dân có thể đứng vững ngay cả khi không còn linh mục ở bên cạnh.
Buổi tưởng niệm trùng với kỷ niệm 37 năm ngày phong chân phước cho Bảy vị tử đạo Song Khon và dịp Ngày Giáo dân Thái Lan. Vở diễn “Echoes of Faith” (Tiếng vọng đức tin) không dựng trên sân khấu thông thường mà diễn ra ngay trên mảnh đất lịch sử, nơi khán giả không chỉ xem mà còn bước vào không gian của câu chuyện. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên toàn quốc, với hơn 70 diễn viên, ca đoàn, nhạc công và ê-kíp sản xuất hơn 50 người.
Một vở diễn ngay trên mảnh đất lịch sử
Ý tưởng bắt đầu từ Văn phòng Giáo dân thuộc Hội đồng Giám mục Thái Lan, muốn lấy Song Khon làm trung tâm cho Ngày Giáo dân, bởi đây là nơi gắn liền với chứng tá của giáo dân. Đức Tổng Giám mục Anthony Veeradet Chaiseri của Tharae-Nongsaeng đã gợi ý dàn dựng câu chuyện về các vị tử đạo, và linh mục Joseph Anucha Chaiyadej vừa viết kịch bản vừa sáng tác ca khúc chủ đề.
Cha Anucha chia sẻ rằng chỉ riêng tiền đề của câu chuyện đã đủ lay động: những con người dũng cảm đối diện với họng súng mà vẫn giữ vững đức tin. Và điều khiến câu chuyện khác hẳn một tiểu thuyết hay là ở chỗ: đây là chuyện có thật. Ở đoạn cuối, đoàn diễn tái hiện cuộc hành trình của những người phụ nữ bị kết án đi về phía nghĩa trang; Đức Tổng Giám mục Chaiseri, Đức Giám mục Stephen Boonlert Phromsena của Ubon Ratchathani và các tín hữu đã cùng nhập đoàn rước trong thinh lặng cầu nguyện.
Câu chuyện năm 1940 ở Song Khon
Lịch sử được gợi lại bắt đầu từ năm 1940, trong bối cảnh Chiến tranh Pháp-Thái. Làn sóng dân tộc chủ nghĩa chống Pháp khiến các cộng đoàn Công giáo, vốn được các thừa sai Pháp thuộc Hội Thừa sai Paris coi sóc, rơi vào nghi ngờ. Thừa sai nước ngoài bị trục xuất, trường Công giáo bị đóng cửa và chính quyền địa phương gây sức ép buộc dân làng từ bỏ đức tin.
Khi linh mục chính xứ bị buộc rời khỏi địa phương, đời sống đức tin của làng được trao lại cho giáo dân và tu sĩ bản xứ. Thầy giảng Philip Siphong Onphithak, 33 tuổi, là giáo lý viên luôn khích lệ các gia đình đang bị đe dọa. Cùng ngài có hai nữ tu dòng Mến Thánh Giá là sơ Agnes Phila Thipsuk, 21 tuổi, và sơ Lucia Khambang Sikhamphong, 23 tuổi, cùng các giáo dân Agatha Phuttha Wongwai, 59 tuổi, Bibiana Khamphai Suwan, 15 tuổi, Maria Phon Wongwai, 14 tuổi, và Cecilia Butsi Wongwai, 16 tuổi.
Ngày 16/12/1940, thầy Philip Siphong bị dụ ra khỏi làng và bị bắn chết, trở thành vị tử đạo đầu tiên của nhóm. Mười ngày sau, tám phụ nữ và thiếu nữ cùng rời làng; cha mẹ em Cecilia Sorn Wongwai đã kịp đưa em về nhà trước khi đoàn người tới nơi hành quyết. Bảy người còn lại tiếp tục đi tới nghĩa trang trong Rừng Thiêng. Sơ Agnes Phila đã viết thư khẳng khái từ chối khuất phục, khẳng định lòng trung thành với Chúa và tình yêu quê hương trong hòa bình. Tại nghĩa trang, các chị quỳ xuống cầu nguyện trước khi cảnh sát nổ súng: sáu người chết tại chỗ, riêng Cecilia Butsi bị thương nhưng sống sót và sau này trở thành nhân chứng. Cùng với thầy Philip, sáu chị em tử nạn được tôn vinh chung là Bảy vị chân phước tử đạo Song Khon.
Ngày 22/10/1989, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã phong chân phước cho Bảy vị tử đạo Song Khon tại Vương cung Thánh đường Thánh Phêrô ở Vatican, lần đầu tiên các Kitô hữu bản xứ Thái Lan được tôn vinh trên bàn thờ của Giáo hội. Ngày nay, Đền Đức Mẹ các Thánh Tử đạo Thái Lan tại Ban Song Khon vẫn là điểm hành hương của cả nước.
Di sản còn vang vọng cho người trẻ hôm nay
Buổi tưởng niệm năm nay đặt ra câu hỏi cho chính người xem hôm nay: nếu đức tin bị thử thách, chúng ta có đủ can đảm để ở lại hay không? Các vị tử đạo Song Khon không phải nhân vật xa vời trong sách sử, mà là thầy giáo, nữ tu, người mẹ và những thiếu nữ rất trẻ trong một ngôi làng trồng lúa bình thường, nhưng đã chọn trung thành đến cùng.
Với các bạn trẻ Công giáo Việt Nam, câu chuyện này cũng là lời nhắc gần gũi: đức tin không chỉ được giữ gìn trong nhà thờ hay những dịp lễ lớn, mà còn được sống trong lựa chọn hằng ngày, dám bảo vệ điều mình tin và nâng đỡ nhau khi cộng đoàn gặp khó khăn. Chứng tá của giáo dân Song Khon cho thấy có những lúc chính giáo dân là người giữ lửa đức tin cho cả một cộng đoàn.
Khi những nốt nhạc cuối cùng tan vào tán rừng tối 23/10, buổi diễn khép lại không phải bằng nỗi buồn mà bằng sự suy tư lặng lẽ. Bạo lực có thể dập tắt một tiếng nói, nhưng đức tin chân thành thì vẫn vang vọng qua nhiều thế hệ. Đó cũng là lý do vì sao, sau 86 năm, câu chuyện ở Song Khon vẫn còn được kể lại và vẫn khiến người nghe rơi nước mắt.
Theo LiCAS.news.
