Đến nội dung chính
Giáo Hội Hoàn Vũ

COP31: Các giám mục Hoa Kỳ kêu gọi hành động quyết liệt vì khí hậu và người nghèo

00:00

Chỉ còn hai ngày nữa, Hội nghị lần thứ 31 của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu, gọi tắt là COP31, sẽ khai mạc tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, từ ngày 9 đến ngày 20 tháng 11. Trước thềm hội nghị, hai giám mục Hoa Kỳ cùng với người đứng đầu cơ quan cứu trợ hải ngoại của Giáo hội nước này đã ra một tuyên bố chung, kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới hành động quyết liệt để bảo vệ sự sống trên ngôi nhà chung của nhân loại.

Tuyên bố được công bố ngày 6 tháng 11 bởi Tổng Giám mục Shelton J. Fabre của Louisville, bang Kentucky; Giám mục A. Elias Zaidan của Giáo phận Maronite Đức Bà Lebanon tại Los Angeles; và ông Sean Callahan, chủ tịch kiêm tổng giám đốc Catholic Relief Services (CRS), cơ quan cứu trợ hải ngoại chính thức của Giáo hội Công giáo Hoa Kỳ.

Bức ảnh mở đầu bài viết gốc nói lên tất cả: những tòa nhà đổ nát tại vùng Nuwakot của Nepal sau trận lũ quét và sạt lở đất ngày 26 tháng 8 năm nay, thảm họa đã cướp đi sinh mạng của hơn 1.000 người. Đó chính là thực tế mà tuyên bố chung muốn các nhà đàm phán tại Antalya không được quên.

Ảnh: UCA News

Tuyên bố chung kêu gọi những gì

Ba vị lãnh đạo Công giáo mở đầu bằng nhận định rằng Giáo hội toàn cầu vẫn đang chứng kiến tiếng kêu của trái đất và tiếng kêu của người nghèo, và khẳng định đồng hành với những người chịu tác động nặng nề nhất của khí hậu đang thay đổi: thời tiết cực đoan, mực nước biển dâng và mất đa dạng sinh học.

Trọng tâm của tuyên bố là lời kêu gọi về tài chính khí hậu. Ba vị lãnh đạo thúc giục các nhà lãnh đạo và các thể chế trên thế giới cung cấp thêm nguồn tài chính khí hậu, ưu tiên các khoản viện trợ không hoàn lại thay vì cho vay, để các nước nghèo có thể đầu tư vào khả năng chống chịu và thích ứng mà không phải gánh thêm nợ nần.

Bên cạnh đó, tuyên bố kêu gọi các nhà đàm phán thống nhất cách đo lường tiến độ thích ứng trong khuôn khổ Mục tiêu Toàn cầu về Thích ứng, và hoàn thiện một cơ chế chuyển đổi công bằng để đồng hành cùng các nước đang phát triển bằng chuyên môn, hợp tác và tài chính khi họ rời xa nhiên liệu hóa thạch. Ba vị nhấn mạnh rằng quá trình chuyển đổi này phải đặt phẩm giá của từng người lao động, từng gia đình và từng cộng đồng bị ảnh hưởng lên hàng đầu.

Các ngài cũng nhắc lại sứ điệp Đức Giáo Hoàng Lêô XIV gửi tới hội nghị COP30 năm ngoái, trong đó Đức Thánh Cha nói rằng tạo vật đang kêu lên trong lũ lụt, hạn hán, bão tố và nắng nóng không ngừng. Theo Đức Giáo Hoàng, không phải Hiệp định Paris đang thất bại, mà chính phản ứng chung của nhân loại đối với hiệp định đó mới là điều đáng lo.

COP31 sẽ bàn những gì

COP là chữ viết tắt của Conference of the Parties, hội nghị các bên đã ký Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu, có hiệu lực từ năm 1994 và hiện có 198 bên tham gia, gồm 197 quốc gia cùng Liên minh châu Âu. Đây là diễn đàn thường niên quan trọng nhất của thế giới về khí hậu, nơi các chính phủ đàm phán những cam kết chung nhằm kiềm chế sự nóng lên toàn cầu.

Theo trang web chính thức của hội nghị, COP31 sẽ tập trung vào việc kiềm chế đà tăng của nhiệt độ toàn cầu, thích ứng với các hiện tượng thời tiết cực đoan và biến đổi khí hậu, cũng như tiến trình vượt qua nhiên liệu hóa thạch. Hai nội dung lớn khác trên bàn đàm phán là cắt giảm phát thải khí nhà kính và đàm phán về tài chính khí hậu cho các nước đang phát triển.

Hội nghị năm nay còn dành một trọng tâm lớn cho Chương trình Hành động Khí hậu, một lộ trình riêng nhưng bổ sung cho các cuộc đàm phán chính thức, quy tụ các chính phủ, xã hội dân sự và giới kinh tế cùng bàn về tác động của khí hậu đối với lương thực và sức khỏe, mở rộng sử dụng điện và làm cho các thành phố có khả năng chống chịu tốt hơn trước biến đổi khí hậu.

Điều đáng chú ý là tuyên bố của các giám mục Hoa Kỳ không chỉ nói về kỹ thuật đàm phán. Các ngài viết rằng giới trẻ đang đi đầu trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu, đòi hỏi công lý khí hậu cho thế hệ của mình và cho các thế hệ mai sau. Chứng tá của người trẻ, theo các ngài, là niềm hy vọng, là bằng chứng cho thấy đức tin hành động có thể đáp lại những thực tại khó khăn nhất.

Vì sao COP31 quan trọng với người Công giáo Việt Nam

Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia chịu tác động nặng nề nhất của biến đổi khí hậu, dù mức phát thải của chúng ta chỉ chiếm một phần rất nhỏ trên toàn cầu. Đồng bằng sông Cửu Long đối mặt với xâm nhập mặn ngày càng sâu vào nội đồng, miền Trung hằng năm hứng chịu bão lũ, còn nắng nóng cực đoan thì xuất hiện ở cả ba miền. Những người nghèo, nông dân, ngư dân và công nhân lao động chân tay là những người chịu thiệt đầu tiên, và cũng là những người ít có khả năng tự bảo vệ mình nhất. Đó chính là lý do lời kêu gọi của các giám mục Hoa Kỳ về tài chính khí hậu dưới dạng viện trợ không hoàn lại, thay vì cho vay, không phải chuyện xa vời với chúng ta: nhiều cộng đồng nghèo nhất thế giới, trong đó có không ít cộng đồng ở Việt Nam, đang cần đúng loại hỗ trợ đó để xây nhà chống lũ, chuyển đổi sinh kế và khôi phục sau thiên tai.

Giáo huấn của Giáo hội về vấn đề này không hề mới. Từ thông điệp Laudato Si’ năm 2015, Giáo hội đã nói về mối liên hệ không thể tách rời giữa tiếng kêu của trái đất và tiếng kêu của người nghèo. Hội nghị COP31 vì thế không chỉ là chuyện của các nhà ngoại giao, mà là một vấn đề luân lý: những quyết định được đưa ra tại Antalya sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hàng triệu gia đình, trong đó có rất nhiều gia đình Công giáo Việt Nam sống nhờ ruộng đồng, sông nước và biển cả.

Trong những năm gần đây, Giáo hội Việt Nam cũng đã có nhiều hành động cụ thể. Các Caritas giáo phận thường xuyên cứu trợ đồng bào vùng bão lũ, nhiều giáo xứ tổ chức trồng cây, tiết kiệm điện nước và hạn chế rác thải nhựa.

Với người Công giáo Việt Nam, COP31 là dịp để nhìn lại chính lối sống của mình. Bảo vệ môi trường không phải là khẩu hiệu, mà bắt đầu từ những việc nhỏ trong gia đình: tiết kiệm điện, nước, giảm dùng đồ nhựa một lần, phân loại rác, trồng thêm cây xanh quanh nhà thờ và trường học. Mỗi giáo xứ cũng có thể lồng ghép ý thức bảo vệ môi trường vào các giờ giáo lý, các buổi sinh hoạt giới trẻ và các chiến dịch bác ái mùa bão lũ.

Ba câu hỏi thường gặp về COP31

COP là gì? COP là hội nghị thường niên của các quốc gia đã ký Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu. COP31 là kỳ họp thứ 31, diễn ra từ ngày 9 đến 20 tháng 11 năm 2026 tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ.

COP31 khác gì COP30? COP30 tổ chức năm ngoái tại Brazil, nơi Đức Giáo Hoàng Lêô XIV gửi sứ điệp nhắc rằng tạo vật đang kêu lên vì lũ lụt, hạn hán và nắng nóng. COP31 tiếp nối công việc đó, tập trung vào việc biến các cam kết thành hành động cụ thể: tài chính khí hậu, đo lường thích ứng và chuyển đổi công bằng khỏi nhiên liệu hóa thạch.

Trong những ngày hội nghị diễn ra, điều quan trọng nhất mà mỗi tín hữu có thể làm có lẽ là cầu nguyện, để các nhà lãnh đạo thế giới nhớ rằng đằng sau mỗi con số đàm phán là một gia đình thật, một làng mạc thật, và một tương lai thật của những người nghèo nhất trên trái đất này.


Bài gốc:

  • UCA News (OSV News) — “’Decisive action’ needed at upcoming UN climate conference, say Catholic leaders” — UCA News
  • USCCB — “USCCB and CRS Call on World Leaders to Act Decisively at COP 31 to Protect Our Common Home” — USCCB

Paul G — Quản lý Nội dung

Ban Biên tập Tin Công Giáo 24h. Tìm hiểu thêm về chúng tôi tại trang Giới thiệu. Độc giả có góp ý hoặc phát hiện sai sót, vui lòng gửi qua trang Liên hệ.

Chia sẻ: Facebook X Zalo

Để lại bình luận của bạn