Hơn một tuần sau ca phẫu thuật cắt thùy dưới phổi phải vì khối u ác tính, tình hình sức khỏe của Đức Thánh Cha Lêô XIV vẫn là mối quan tâm hàng đầu của người Công giáo khắp thế giới. Trong cuộc phỏng vấn mới đây, cha Arturo Purcaro — linh mục dòng Augustinô, người bạn thân thiết với Đức Thánh Cha suốt gần 40 năm — đã chia sẻ những nhận định thẳng thắn và đầy cảm động về căn bệnh cũng như tương lai triều đại của ngài.
Đối với người Công giáo Việt Nam, tin Đức Thánh Cha Lêô XIV mắc ung thư phổi không chỉ là một bản tin thời sự quốc tế. Đó là tin về người cha chung của Giáo hội — vị mục tử mà hàng triệu tín hữu Việt vẫn hằng cầu nguyện trong mỗi thánh lễ Chúa nhật.
Ngày 11/10, Đức Thánh Cha bất ngờ thông báo sau buổi đọc kinh Truyền Tin rằng các bác sĩ đã phát hiện một nốt mờ ở phổi ngài "ở giai đoạn rất sớm và khu trú rõ ràng". Hai ngày sau, ngài nhập viện Gemelli ở Roma để phẫu thuật. Tòa Thánh cho biết các bác sĩ phát hiện khối u ác tính ở phổi phải và đã cắt bỏ thùy dưới của lá phổi này. Đức Thánh Cha được xuất viện ngày 17/10; ngài có cần điều trị thêm hay không vẫn chưa rõ.
Cha Purcaro từng là nhà truyền giáo tại Peru cùng thời với cha Robert Prevost trẻ tuổi hồi thập niên 1980, rồi cộng tác với ngài suốt 6 năm tại Roma khi Đức Thánh Cha tương lai lãnh đạo dòng Augustinô toàn cầu. Ngài tin rằng Đức Thánh Cha đã linh cảm căn bệnh nghiêm trọng hơn những gì ngài nói ra công khai.
"Tôi tin ngài biết rằng chuyện này nghiêm trọng hơn nhiều so với một điều gì đó nhẹ nhàng", cha Purcaro nói. Ngài kể lại khoảnh khắc Đức Thánh Cha loan báo tin mổ ngày 11/10: gương mặt ngài không còn niềm vui nội tâm như ngày 8/5 năm ngoái khi bước ra ban công. Theo cha Purcaro, Đức Thánh Cha muốn cho mọi người thấy mình cũng là con người: ngài không bắt buộc phải nói gì cả, nhưng ngài đã chọn cách công khai.
Đức Thánh Cha Lêô XIV và những ngày ở Lộ Đức, Gemelli
Trước khi nhập viện, Đức Thánh Cha đã hành hương đến đền thánh Lộ Đức, Pháp, vào ngày 26/9 — nơi gắn liền với những ơn chữa lành lạ lùng. Cha Purcaro cho biết Đức Thánh Cha đã vô cùng xúc động tại đây. Khi được hỏi liệu ngài có mang theo một ý nguyện đặc biệt nào về chẩn đoán bệnh khi đến Lộ Đức hay không, cha Purcaro thành thật đáp: "Tôi thực sự không biết".
Từ tháng 7, Đức Thánh Cha từng nhắc đến chuyện đi kiểm tra sức khỏe định kỳ mà không nhấn mạnh điều gì. Nhìn lại, cha Purcaro nghĩ có lẽ đó chính là những lần xét nghiệm theo dõi căn bệnh. Dù vậy, ngài khẳng định Đức Thánh Cha không bao giờ chối bỏ thân phận con người của mình: "Chúng ta cần nhau, chúng ta cần Thiên Chúa".
"Thay đổi cách làm, không thay đổi điều làm"
Câu hỏi lớn nhất mà giới quan sát đặt ra: liệu chẩn đoán ung thư có khiến Đức Thánh Cha đẩy nhanh tiến độ cải tổ Giáo triều và nhân sự Vatican hay không? Cha Purcaro trả lời dứt khoát: "Tôi không nghĩ đó là tính cách của cha Prevost. Ngài có phương pháp. Ngài kiên nhẫn. Ngài tín thác nơi Thiên Chúa".
Ngài cho biết Đức Thánh Cha có thể phải ưu tiên một số việc, và nhịp độ làm việc có thể chậm lại đôi chút, nhưng sẽ không có thay đổi đáng kể nào về tốc độ thay đổi nhân sự tại Vatican. Nói cách khác, căn bệnh có thể thay đổi "cách làm", chứ không thay đổi "điều phải làm".
"Hòa bình là lời đầu tiên ngài nói ra với tư cách Giáo hoàng — đó là điều ngài sẽ tiếp tục đề xướng", cha Purcaro nhấn mạnh. Ngài nhắc lại kinh nghiệm của Đức Thánh Cha thời còn ở Trujillo, Peru, giữa lúc nhóm khủng bố Sendero Luminoso hoành hành: trước những quyết định khó khăn, ngài thường lùi lại một bước, đặt mọi sự trước mặt Thiên Chúa và bàn bạc cùng cộng đoàn.
Đức tin, Đức Mẹ và những người bé nhỏ
Điều khiến cha Purcaro tin tưởng nhất chính là đời sống thiêng liêng của Đức Thánh Cha. "Đây sẽ chỉ là một cơ hội nữa để ngài biểu lộ đức tin của mình, để nói rằng: 'Tôi bị giới hạn và tôi cần lời cầu nguyện của anh chị em'", cha Purcaro chia sẻ.
Đức Thánh Cha có lòng sùng kính đặc biệt với Đức Mẹ, nên chuỗi Mân Côi có ý nghĩa rất lớn với ngài. Với tư cách tu sĩ Augustinô, Đức Thánh Cha cũng không bao giờ đối diện thử thách một mình: "Đó là cách của người Augustinô. Quý vị chia sẻ trong cộng đoàn, chia sẻ với những người xung quanh, và chắc chắn là đến với Thiên Chúa trong cầu nguyện".
Một chi tiết cảm động khác: tại Castel Gandolfo, sau buổi đọc kinh Truyền Tin, Đức Thánh Cha thường bước vào trong dinh thự, nơi những người có nhu cầu đặc biệt được cộng đoàn Sant'Egidio đưa đến — ngài dừng lại, dành thời gian cho từng người. Trong các buổi tiếp kiến, ngài luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho trẻ em và những người đau yếu. Cha Purcaro tin rằng khía cạnh này của Đức Thánh Cha sẽ được thế giới nhìn thấy rõ hơn từ nay.
Với người Công giáo Việt Nam, câu chuyện này gợi nhớ một bài học quen thuộc: ngay cả người đứng đầu Giáo hội hoàn vũ cũng là con người mỏng giòn, cần lời cầu nguyện của đoàn chiên. Lời xin "hãy cầu nguyện cho tôi" mà Đức Thánh Cha vẫn lặp đi lặp lại không phải là công thức xã giao — đó là lời thú nhận chân thành của một mục tử biết mình cần Chúa và cần nhau.
Theo National Catholic Reporter.
