75 năm sau khi những linh mục thừa sai đầu tiên đặt chân lên vùng cao phía bắc Thái Lan, Dòng Thánh Tâm Chúa Giêsu Bétharram vừa mừng kỷ niệm hành trình truyền giáo giữa các cộng đoàn miền núi ở Chiang Mai. Với người Công giáo Việt Nam, câu chuyện này gần gũi một cách đặc biệt: chính Dòng Bétharram hiện cũng phục vụ tại Việt Nam, và cách các ngài loan báo Tin Mừng bằng trường học, thuốc men và sinh kế cho người dân miền núi gợi lại bao công việc âm thầm của các thừa sai trên vùng cao nước ta.
Lễ tạ ơn mừng 75 năm được cử hành ngày 24/10 tại Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm ở Chiang Mai, do Đức Giám mục Peter Suphot Roeksujarit chủ sự, với sự hiện diện của Đức Tổng Giám mục Peter Bryan Wells, Sứ thần Tòa Thánh tại Thái Lan, và Đức Giám mục Joseph Wuttilert Haelom của Chiang Rai.
Từ Vân Nam đến vùng đất Lanna
Hành trình của Dòng Bétharram tại Thái Lan bắt đầu từ đầu thập niên 1950, khi biến động chính trị ở Trung Quốc buộc Dòng thừa sai do người Pháp sáng lập phải rời tỉnh Vân Nam. Các ngài di chuyển xuống phía bắc Thái Lan, rồi làm việc tại các tỉnh Chiang Mai và Mae Hong Son, giữa những cộng đoàn bản địa vùng cao thuộc vùng Lanna.
Những ngày đầu đầy gian nan: rào cản ngôn ngữ, văn hóa xa lạ và địa hình hiểm trở, có khi phải đi bộ xuyên rừng để đến các bản làng biệt lập. Cha Bề trên Miền Thái Lan – Việt Nam, cha Luka Kriangsak Kitsakulwong, đã trích Thánh vịnh 126: “Ai gieo trong nước mắt sẽ gặt trong tiếng ca vui mừng”.
“Trong suốt 75 năm đầy ơn lành này, chúng tôi đã cảm nghiệm ân sủng và lòng thương xót của Thiên Chúa. Chính thánh ý Chúa đã gọi các linh mục thừa sai tiếp tục sứ vụ loan báo Tin Mừng tại vùng đất Lanna”, cha Kriangsak chia sẻ.
Tin Mừng đi cùng cơm áo, chữ nghĩa
Điểm đáng chú ý trong sứ vụ Bétharram là Tin Mừng không chỉ được rao giảng bằng lời, mà còn được sống bằng những việc làm cụ thể cho đời sống người dân. Các thừa sai vừa chăm lo mục vụ, vừa triển khai các chương trình về giáo dục, y tế và sinh kế cho các cộng đoàn miền núi.
Ông Palithu Krajaisapphayakorn, giáo dân cộng đoàn Thánh Cecilia ở Huai Ton Nun, là hậu duệ của gia đình Kitô hữu đầu tiên được hoán cải nhờ cha Mirco Trusgnach. Ông kể: trước kia, mỗi khi có người đau ốm, gia đình phải dâng gia súc cúng thần linh; nếu nhiều người chết liên tiếp, cả làng tin rằng mảnh đất bị nguyền rủa và phải dời đi nơi khác.
“Khi các thừa sai Bétharram đến, các ngài dạy chúng tôi tin vào một Thiên Chúa yêu thương. Các ngài mang đến ơn cứu độ theo mọi nghĩa: đào kênh tưới tiêu, cung cấp thuốc men và lập trường học cho con em chúng tôi”, ông Palithu nói.
Các linh mục còn lập “ngân hàng gạo”, sau này thành mạng lưới quỹ gạo của cả giáo phận chống thiếu lương thực theo mùa, và mở trung tâm thanh thiếu niên cho trẻ em miền núi.
Ơn gọi bản xứ và chứng nhân còn sống
Sứ vụ Bétharram còn vun trồng ơn gọi bản xứ. Cha Joseph Durongrit Krabuansiri, được các cha Bétharram tiên khởi rửa tội và hướng dẫn, nói về cha Carlos Rodriguez Saiz: “Đối với chúng tôi, ngài là cha, là mẹ, là thầy giáo, là bác sĩ và là người bạn đồng hành trong vui buồn. Ngài cho chúng tôi thấy ý nghĩa thực sự của việc trở nên một Đức Kitô khác”.
Cha Alberto Pensa, 86 tuổi, vẫn là mắt xích sống duy nhất nối với thế hệ thừa sai đầu tiên và vẫn mục vụ giữa người Akha tại Mae Sai, Chiang Rai. Nhánh Thái Lan của Dòng hiện có 27 linh mục bản xứ và một phó tế, phục vụ tại Chiang Mai, Chiang Rai, Nakhon Sawan và hai nhà đào tạo ở Bangkok; Dòng còn phục vụ tại Anh, Israel và Việt Nam.
“Con đây!” – không chần chừ, không thoái lui
Trong dịp kỷ niệm, Đức Tổng Giám mục Wells đã chuyển lời nhắn của Tòa Thánh và nhấn mạnh: các vị tiên phong đã vượt rừng, qua núi để loan báo Tin Mừng, không chỉ bằng lời giảng mà còn bằng việc cổ võ phẩm giá con người.
Kết thúc buổi lễ, Đức Giám mục Suphot suy niệm về châm ngôn gắn với Thánh Micae Garicoïts: “Con đây! Không chần chừ, không viện cớ, và không nuốt lời”. Theo ngài, đó là một đáp trả vô điều kiện: sẵn sàng đón nhận mọi việc, dám làm những việc người khác có thể né tránh và dám đến những nơi người khác ngại bước tới.
“Không thể không xúc động trước tinh thần của Dòng Bétharram. Chính tinh thần ấy, được sống sinh động từ quá khứ đến hiện tại, đã sinh ra mùa gặt dồi dào mà chúng ta chứng kiến hôm nay”, Đức Giám mục Suphot nói.
Nhìn lại 75 năm ấy, điều đọng lại là một cách loan báo Tin Mừng rất cụ thể: đi đến tận nơi, ở lại với dân, chia sẻ cơm áo và chữ nghĩa, rồi nói về đức tin bằng đời sống. Với Giáo hội Việt Nam, nơi vẫn còn nhiều cộng đoàn miền núi cần những mục tử kiên nhẫn như thế, câu chuyện ở Chiang Mai nhắc rằng Tin Mừng bền vững thường bắt đầu từ những việc nhỏ bé, làm với tình yêu, ngày này qua ngày khác.
Theo LiCAS.news.
