Đến nội dung chính
Giáo Hội Hoàn Vũ

Kinh Thánh Mông Cổ: 720 năm Lời Chúa đến với thảo nguyên

00:00

Giữa thảo nguyên Trung Á, nơi cộng đoàn Công giáo chỉ là một thiểu số rất nhỏ, Lời Chúa bằng tiếng Mông Cổ vừa tròn 720 năm hiện diện. Hội thảo kỷ niệm tại Ulaanbaatar không chỉ nhìn lại một chặng đường dài, mà còn mở ra một dự án mới: một ấn bản Kinh Thánh đại kết dành cho mọi Kitô hữu Mông Cổ.

Với người Công giáo Việt Nam, câu chuyện này gợi nhớ một điều quen thuộc: đức tin chỉ thật sự bén rễ khi Lời Chúa được nói bằng tiếng mẹ đẻ. Mông Cổ là minh chứng đặc biệt cho hành trình ấy, bởi Lời Chúa đến đó từ rất sớm, rồi phải đi qua nhiều thế kỷ gian nan mới có được một bộ Kinh Thánh trọn vẹn.

Hội thảo kỷ niệm diễn ra tại thủ đô Ulaanbaatar ngày 12 và 13/11/2026, do Liên hiệp Hội Kinh Thánh Mông Cổ tổ chức cùng Đại học Quốc gia, Viện Hàn lâm Khoa học và Thư viện Quốc gia Mông Cổ. Dịp này đánh dấu hai cột mốc: 720 năm kể từ bản dịch Kinh Thánh đầu tiên sang tiếng Mông Cổ và 180 năm ngày xuất bản bộ Kinh Thánh trọn vẹn đầu tiên. Tham dự hội thảo có Đức Tổng Giám mục Flavio Pace, Tổng Thư ký Bộ Cổ võ Hiệp nhất các Kitô hữu, và cha Jan Stefanów, thuộc Dòng Ngôi Lời, Tổng Thư ký Liên hiệp Kinh Thánh Công giáo. Các vị khách được Đức Hồng y Giorgio Marengo, Phủ doãn Tông tòa Ulaanbaatar, đón tiếp.

Kinh Thánh Mông Cổ

Kinh Thánh Mông Cổ bắt đầu từ một bức thư thế kỷ XIV

Những bản dịch đầu tiên gắn liền với công cuộc truyền giáo của tu sĩ Phanxicô Giovanni da Montecorvino. Trong thư viết năm 1305 từ Khanbalik, nay là Bắc Kinh, ngài cho biết đã dịch toàn bộ Tân Ước và sách Thánh Vịnh sang ngôn ngữ, chữ viết người Tatar thường dùng. Trước đó, năm 1294, ngài đã đặt chân đến Ulaanbaatar, xây tại đây một nhà thờ “có tháp chuông cùng ba quả chuông” và cử hành bí tích Rửa Tội cho “sáu ngàn người”, theo hãng tin Fides.

Như thế, Lời Chúa đã đến với người Mông Cổ từ hơn bảy thế kỷ trước, bằng thứ tiếng người dân nghe hằng ngày, chứ không phải tiếng nước ngoài.

Hai thế kỷ gian nan để có bộ Kinh Thánh trọn vẹn

Sau Montecorvino, phải chờ nhiều thế kỷ mới có những bản dịch mới. Nhà truyền giáo Isaac Jacob Schmidt cho xuất bản Tin Mừng theo thánh Mátthêu bằng tiếng Kalmyk năm 1815, rồi biên soạn bản Tân Ước bằng tiếng Mông Cổ, xuất bản năm 1827. Cựu Ước được in năm 1840, Tân Ước xuất bản tại London năm 1846; hai phần hợp lại thành bộ Kinh Thánh trọn vẹn đầu tiên bằng tiếng Mông Cổ, đúng 180 năm trước.

Văn phong của bản dịch này có nét riêng: kết hợp lối diễn đạt trong kinh điển Phật giáo với ngôn ngữ đời thường, để diễn tả những khái niệm mới mẻ bằng kho từ ngữ quen thuộc của người Mông Cổ.

Trong thời hiện đại, một bản Tân Ước sử dụng chữ viết Slav đã xuất hiện vào năm 1990, tiếp đó là một bộ Kinh Thánh trọn vẹn vào năm 2000, nằm trong một dự án dịch thuật riêng biệt. Dù trải qua thời kỳ dài không có chứng tá Kitô giáo công khai, Lời Chúa bằng tiếng Mông Cổ vẫn được gìn giữ và đến với độc giả mới.

Hướng tới một ấn bản Kinh Thánh đại kết

Tại hội thảo, Đức Tổng Giám mục Pace trình bày giáo huấn Công giáo về mặc khải của Thiên Chúa theo hai Công đồng Vaticanô I và II. Ngài cũng giới thiệu một số bản thảo Kinh Thánh và sách Bài đọc từ Thư viện Tông tòa Vatican và Thư viện Ambrosiana ở Milano. Các phiên họp diễn ra ngày 12/11 tại Bảo tàng Quốc gia Chinggis Khaan và ngày 13/11 tại thư viện Đại học Quốc gia, kèm triển lãm về lịch sử dịch Kinh Thánh tại Trung tâm BlueMon.

Một thỏa thuận quan trọng đã được ký từ tháng 02/2024: Giáo hội Công giáo và Hội Kinh Thánh Mông Cổ cùng dịch các sách đệ nhị quy điển, vốn không có trong các ấn bản dựa trên quy điển của Tin Lành, để chuẩn bị một ấn bản đại kết. Đây là bước đi mang tính hiệp nhất: một cuốn Kinh Thánh chung cho mọi Kitô hữu Mông Cổ, thay vì mỗi truyền thống giữ một bản riêng.

Cha Stefanów cho biết Liên hiệp Kinh Thánh Công giáo sẽ hỗ trợ đào tạo chuyên viên Kinh Thánh và nhân sự địa phương. Phủ Doãn Tông Tòa Ulaanbaatar đã là thành viên chính thức của Liên hiệp nhiều năm, và năm 2027, một đại hội sẽ được tổ chức tại Ulaanbaatar để giới thiệu các hoạt động cùng phương pháp tiếp cận mục vụ Kinh Thánh của Liên hiệp.

Lời Chúa bằng tiếng mẹ đẻ

Câu chuyện 720 năm ấy nhắc người Công giáo Việt Nam nhớ rằng đức tin hôm nay cũng từng đi qua những bản dịch đầu tiên đầy gian nan. Mỗi khi mở Kinh Thánh tiếng Việt, chúng ta hưởng hoa trái của những người đi trước, những người tin rằng Lời Chúa phải được nghe bằng tiếng mẹ đẻ thì mới chạm tới trái tim. Tại Mông Cổ, nơi người Công giáo còn rất ít ỏi, ấn bản đại kết sắp tới không chỉ là một cuốn sách, mà là dấu chỉ hiệp nhất của một Giáo hội nhỏ bé vẫn kiên trì gieo Lời Chúa trên thảo nguyên.

Theo Vatican News.


Bài gốc:

  • — Agenzia Fides — “From the letters of Giovanni da Montecorvino towards an ecumenical Bible: Ulaanbaatar marks 720 years of Scripture in Mongolian” (13/11/2026): Đọc bài gốc trên Agenzia Fides

Paul G — Quản lý Nội dung

Ban Biên tập Tin Công Giáo 24h. Tìm hiểu thêm về chúng tôi tại trang Giới thiệu. Độc giả có góp ý hoặc phát hiện sai sót, vui lòng gửi qua trang Liên hệ.

Chia sẻ: Facebook X Zalo

Để lại bình luận của bạn