Tại Macau, hội nghị thường niên của Văn phòng Truyền thông xã hội thuộc Liên hội đồng Giám mục Á châu vừa đưa ra một lời kêu gọi mạnh mẽ: đặt phẩm giá con người vào trung tâm của trí tuệ nhân tạo, đồng thời nâng đỡ các nhà truyền giáo số, những người trẻ đang loan báo Tin Mừng trên mạng xã hội.
Hội nghị diễn ra tại Macau từ ngày 27 đến 31-10, quy tụ các giám mục, học giả và người làm truyền thông Công giáo khắp Á châu. Theo tin của Đài Chân Lý Á châu, chủ đề năm nay là “Magnifica humanitas và những con đường hiệp hành trong việc loan báo Tin Mừng tại Á châu: Truyền thông Đức Kitô trong thời đại trí tuệ nhân tạo”.
Lời kêu gọi này chạm trực tiếp đến thực tế mục vụ của người Công giáo Việt Nam hôm nay. Việt Nam là một trong những Giáo hội đông tín hữu nhất Á châu, giới trẻ Việt gắn chặt với mạng xã hội, và hầu như giáo phận nào cũng có ban truyền thông trên các nền tảng số. Khi Giáo hội Á châu cùng bàn về AI, đó cũng là lúc mỗi tín hữu Việt tự hỏi mình đang dùng công nghệ ra sao trong đời sống đức tin.

Sau mỗi màn hình là một khuôn mặt con người
Tâm điểm của hội nghị là bài phát biểu ngày 29-10 của Đức cha Marcelino Antonio Maralit Jr., Chủ tịch Văn phòng Truyền thông xã hội của FABC. Ngài kêu gọi một cuộc chuyển đổi số đặt việc bảo vệ các mối tương quan con người lên hàng đầu, bởi đối với hàng triệu người Á châu, lần đầu tiên họ gặp gỡ Giáo hội có thể chỉ là qua một màn hình điện thoại.
“Sau mỗi màn hình ở Á châu là một khuôn mặt”, Đức cha Maralit nhấn mạnh. Ngài mô tả thế giới số như “quảng trường chính, là Areopago của thời đại”, đồng thời thẳng thắn nhìn nhận khoảng cách số giữa những cộng đồng được kết nối và những người chưa có cơ hội tiếp cận công nghệ. Nhắc lại Đức Giáo hoàng Lêô XIV, ngài khẳng định thách đố sâu xa nhất của trí tuệ nhân tạo không nằm ở kỹ thuật, mà ở câu hỏi: con người là gì.
Những mặt tối của công nghệ không thể làm ngơ
Hội nghị không né tránh những mặt tối của thời đại số. Đức cha Maralit cảnh báo về nạn buôn người trong các đường dây lừa đảo qua mạng, nạn bóc lột trẻ em trên không gian mạng, các hình thức giám sát và deepfake đang lan tràn. Ngài đề nghị các Giáo hội chú trọng đào tạo, minh bạch, bảo vệ dữ liệu cá nhân, và liên đới với những người lao động bị thiệt thòi trong chuỗi sản xuất công nghệ.
Với hàng giáo sĩ, ngài đưa ra một lời nhắc thẳng thắn: không bao giờ được trình bày một bài giảng do AI viết như thể đó là của chính mình, và cũng không được phó thác việc đồng hành thiêng liêng cho các thuật toán. Lời nhắc này càng đáng suy ngẫm khi nhiều linh mục, tu sĩ Việt Nam cũng đang dùng các công cụ AI để soạn bài giảng, bài chia sẻ.
Trong bài tham luận chính, Tiến sĩ Levi Checketts thuộc Đại học Baptist Hồng Kông chỉ ra cái giá phải trả cho công nghệ: tổn hại môi trường từ khai thác mỏ và rác thải điện tử, cùng những người lao động dữ liệu lương thấp, làm việc trong điều kiện nặng nề về tâm lý.
Lắng nghe các nhà truyền giáo số trẻ
Một điểm nhấn đầy hy vọng là phần trình bày của bà Gethsemani Cindy Gorospe, Điều phối viên Truyền thông của Đài Chân Lý Á châu. Bà chia sẻ về Đại hội đầu tiên các nhà truyền giáo số Công giáo Á châu, quy tụ hơn 100 nhà sáng tạo nội dung từ 17 quốc gia Á châu tại Manila từ ngày 10 đến 13-9 vừa qua.
Theo bà Gorospe, các bạn trẻ đang tha thiết kêu gọi Giáo hội hội nhập họ vào đời sống mục vụ: các Giáo hội địa phương cần lắng nghe những nhà sáng tạo nội dung trẻ, tạo cơ hội để họ tham gia sinh hoạt mục vụ. Họ mong được gặp trực tiếp các giám mục để được phân định thiêng liêng và hướng dẫn về giáo luật. Bà cũng thẳng thắn về những thách đố: sự cô đơn, kiệt sức tinh thần và cả những rủi ro chính trị.
Trong thánh lễ khai mạc ngày 28-10, Đức cha Stephen Lee Bun-sang của Macau nhắc rằng Chúa Giêsu đã chọn những con người có lịch sử và giới hạn riêng của mình. Loan báo Tin Mừng, theo ngài, đòi hỏi sự khiêm nhường, cầu nguyện và sự chú ý đến những đau khổ của con người: “Lắng nghe trước khi nói, đồng hành trước khi xét đoán”. Tiến sĩ Victor Lam, cố vấn của giáo phận Hồng Kông, khép lại bằng lời mời gọi “sự khôn ngoan của con tim”: các cuộc gặp gỡ trên mạng phải dẫn tới những tương quan bền vững và đời sống bí tích, và các nhà truyền giáo số đừng chạy theo lượt xem, mà hãy đặt việc loan báo Tin Mừng lên hàng đầu.
Hội nghị Macau để lại cho mỗi tín hữu Việt Nam câu hỏi giản dị: mỗi lần mở điện thoại và chia sẻ một bài viết về đức tin, chính ta cũng đang đứng giữa “quảng trường số” ấy. Vấn đề không chỉ là công nghệ sẽ đi về đâu, mà là ta muốn trở thành ai khi dùng nó, bởi sau mỗi màn hình vẫn luôn là một khuôn mặt cần được lắng nghe và đồng hành.
Theo Vatican News.
Paul G — Quản lý Nội dung
Ban Biên tập Tin Công Giáo 24h. Tìm hiểu thêm về chúng tôi tại trang Giới thiệu. Độc giả có góp ý hoặc phát hiện sai sót, vui lòng gửi qua trang Liên hệ.