Ngày 1/11/2026, bà Maria Montserrat Alvarado, thường được gọi là Montse, đã chính thức nhậm chức Tổng trưởng Bộ Truyền thông của Tòa Thánh. Với việc này, bà trở thành nữ giáo dân đầu tiên trong lịch sử lãnh đạo một bộ của Giáo triều Rôma, đồng thời là người không phải Ý đầu tiên đứng đầu cơ quan truyền thông của Vatican.

Một dấu mốc cho vai trò của phụ nữ trong Giáo triều
Việc bổ nhiệm bà Alvarado đã được Đức Giáo Hoàng Lêô XIV công bố từ ngày 2/6/2026, nhưng phải đến ngày 1/11, đúng lễ Các Thánh, bà mới chính thức tiếp quản công việc. Bà kế nhiệm ông Paolo Ruffini, 70 tuổi, người đã lãnh đạo Bộ Truyền thông từ năm 2018 và là giáo dân đầu tiên giữ chức vụ này.
Cần nói cho chính xác: bà Alvarado là nữ giáo dân đầu tiên làm Tổng trưởng một bộ, chứ không phải là phụ nữ đầu tiên nói chung giữ chức Tổng trưởng. Trước bà, nữ tu Simona Brambilla đã được bổ nhiệm đứng đầu Bộ các Tu hội Đời sống Thánh hiến. Điểm mới ở trường hợp bà Alvarado là bà không thuộc một dòng tu, mà là một giáo dân bước ra từ môi trường báo chí chuyên nghiệp.
Bộ Truyền thông là một trong những cơ quan quan trọng của Giáo triều, quy tụ nhiều đơn vị quen thuộc với độc giả Công giáo trên khắp thế giới: Vatican News, Đài Vatican, nhật báo L’Osservatore Romano, Phòng Báo chí Tòa Thánh, Vatican Media, Nhà xuất bản Vatican, nhà in và dịch vụ nhiếp ảnh của Tòa Thánh. Người đứng đầu bộ này vì thế không chỉ quản lý một tòa soạn, mà còn định hướng cách Giáo hội nói với thế giới trong thời đại số.
Với người Công giáo Việt Nam, tin này cũng gợi một suy nghĩ gần gũi: công việc truyền thông của Giáo hội ngày nay không còn là việc riêng của hàng giáo sĩ, mà ngày càng mở ra cho giáo dân, nhất là những người có chuyên môn và sống đức tin giữa đời thường.
Từ Mexico City đến vị trí đứng đầu EWTN News
Bà Alvarado sinh tại Mexico City, sang Hoa Kỳ từ khi còn nhỏ và lớn lên tại Miami trước khi chuyển đến Washington để học đại học. Bà tốt nghiệp Đại học Quốc tế Florida và Đại học George Washington. Trước khi bước vào lĩnh vực truyền thông, bà đã có 14 năm làm việc tại Becket Fund for Religious Liberty, một tổ chức chuyên bảo vệ tự do tôn giáo tại Hoa Kỳ.
Năm 2021, bà gia nhập EWTN, hệ thống truyền hình Công giáo lớn nhất Hoa Kỳ, với vai trò người dẫn chương trình đầu tiên của tạp chí tin tức hằng tuần EWTN News In Depth. Từ năm 2023, bà giữ chức chủ tịch kiêm giám đốc điều hành của EWTN News, phụ trách các nền tảng truyền thông quốc tế bằng bảy ngôn ngữ, trên truyền hình, phát thanh, báo in, báo mạng và mạng xã hội.
Hành trình ấy cho thấy một điểm đáng chú ý: người được chọn lãnh đạo truyền thông Vatican không đi lên từ một tòa soạn của Tòa Thánh, mà từ một đài truyền hình Công giáo độc lập, quen thuộc với nhịp độ tin tức quốc tế và với khán giả nói nhiều ngôn ngữ khác nhau.
“Tôi không nộp đơn”
Chia sẻ với EWTN News, bà Alvarado cho biết chính bà cũng bất ngờ trước quyết định này. Bà nói mình không nộp đơn ứng tuyển và cũng không trải qua một quy trình tuyển chọn thông thường. Theo lời bà, đây là một bổ nhiệm trực tiếp từ Đức Thánh Cha.
Một ngày trước khi chính thức nhậm chức, ngày 31/10/2026, bà đã tham dự buổi tiếp kiến Đức Giáo Hoàng Lêô XIV tại Hội trường Phaolô VI ở Vatican. Hình ảnh đó khép lại chặng đường của bà tại EWTN và mở ra chặng đường mới tại Palazzo Pio, trụ sở của Bộ Truyền thông.
Việc một lãnh đạo của EWTN về làm việc cho Vatican cũng gây chú ý, vì trong những năm qua, đài này từng nhiều lần phê bình Đức Giáo Hoàng Phanxicô. Dưới thời Đức Lêô XIV, sự chuyển đổi này được nhiều người đọc như một dấu hiệu cho thấy Đức Thánh Cha muốn lắng nghe nhiều tiếng nói khác nhau trong Giáo hội, kể cả những tiếng nói từng thẳng thắn phê bình.
Kỳ vọng về một hơi thở quốc tế hơn
Bà Lucetta Scaraffia, người sáng lập tạp chí Women Church World của Vatican và là giáo sư lịch sử tại Đại học La Sapienza ở Rôma, nhận định rằng bà Alvarado được chọn vì năng lực và phẩm chất nghề nghiệp của mình. Theo bà Scaraffia, việc người đứng đầu Bộ Truyền thông lần đầu tiên không phải là người Ý sẽ mang đến một cách làm việc khác, với tầm nhìn quốc tế hơn.
Bà Scaraffia cũng cho rằng quyết định này cho thấy Đức Giáo Hoàng Lêô XIV có thái độ khác đối với phụ nữ trong các vị trí lãnh đạo của Giáo hội. Trước đây, những phụ nữ giữ trọng trách lớn tại Vatican thường là các nữ tu; lần này, Tòa Thánh chọn một nữ giáo dân đã tự xây dựng sự nghiệp của mình trong môi trường báo chí chuyên nghiệp.
Kỳ vọng đặt lên vai bà Alvarado vì thế không hề nhỏ. Trong một thế giới mà tin tức lan truyền trong vài giây và tin giả cũng lan nhanh không kém, Bộ Truyền thông Vatican phải vừa giữ được sự chính xác và phẩm giá của sứ điệp Tin Mừng, vừa nói được ngôn ngữ của thời đại số, nơi giới trẻ đang sống và tìm kiếm ý nghĩa mỗi ngày.
Lời mời cầu nguyện
Bà Alvarado nhậm chức đúng ngày lễ Các Thánh, và ngay sau đó là lễ Các Linh hồn, những ngày Giáo hội mời gọi tín hữu nhớ đến các thánh và cầu nguyện cho những người đã ra đi. Trong bầu khí ấy, tin về một nữ giáo dân bước vào trọng trách mới cũng là lời nhắc cho mỗi người chúng ta: ơn gọi nên thánh không dành riêng cho một số ít, mà dành cho mọi người, trong mọi bậc sống và mọi nghề nghiệp, kể cả nghề làm báo.
Xin cùng cầu nguyện cho bà Montse Alvarado trong sứ vụ mới, cho các nhà báo và những người làm truyền thông Công giáo, để họ luôn nói sự thật trong đức ái, và để mỗi bản tin, mỗi hình ảnh, mỗi lời nói từ Giáo hội đều giúp người ta đến gần Chúa hơn, thay vì đẩy nhau ra xa.
Nguồn: AFP
Paul G — Quản lý Nội dung
Ban Biên tập Tin Công Giáo 24h. Tìm hiểu thêm về chúng tôi tại trang Giới thiệu. Độc giả có góp ý hoặc phát hiện sai sót, vui lòng gửi qua trang Liên hệ.