Giữa cơ sở bác ái St. Vincenzstift ở Đức, nữ tu Maxencia Nambazirra, người Uganda, mỗi ngày chăm sóc những người trưởng thành khuyết tật nặng bằng một thứ ngôn ngữ đặc biệt: ngôn ngữ của ánh mắt, cử chỉ và âm nhạc. Câu chuyện của sơ là chứng từ sống động rằng phẩm giá con người không nằm ở khả năng, mà ở tình yêu được trao ban.
Nữ tu Maxencia Nambazirra xuất thân từ một trong những ngôi làng hẻo lánh nhất Uganda. Năm nay 61 tuổi, sơ đang chăm sóc một nhóm người trưởng thành khuyết tật nặng tại cơ sở St. Vincenzstift ở Aulhausen, gần Rüdesheim am Rhein, nước Đức. Đây là cơ sở bác ái của Giáo hội Công giáo, được thành lập từ năm 1893, chuyên chăm sóc toàn thời gian cho những người thuộc mọi lứa tuổi có khuyết tật về thể chất và trí tuệ.
Sơ Maxencia là điều dưỡng viên và nữ hộ sinh, thuộc Hội dòng các Nữ tu Trái Tim Vô Nhiễm Đức Maria Đền Tạ, Ggogonya, được thành lập tại Uganda năm 1927. Sơ tuyên khấn lần đầu năm 1989 và gắn bó sâu đậm với truyền thống sùng kính Thánh Tâm Chúa Giêsu. Mỗi ngày, khi bắt đầu giờ cầu nguyện, sơ hỏi Chúa Giêsu rằng Người có khỏe không, bởi với sơ, Người là người bạn thân yêu nhất. Chính từ tình bạn ấy, sơ tìm thấy niềm vui dồi dào để sẻ chia cho người khác.

Lớn lên bên người chị em họ không nghe, không nói
Hành trình của sơ Maxencia bắt đầu từ chính tuổi thơ của mình. Sơ kể: “Trong suốt 61 năm cuộc đời, Chúa đã nhiều lần đưa tôi đến gần những người khuyết tật. Tôi lớn lên bên người chị em họ vừa điếc vừa không nói được, và thường dành thời gian rảnh bên chị ấy. Chẳng hạn, chúng tôi làm những con búp bê rồi ‘nhảy múa’ với chúng. Teresa không thể nghe tôi hát, nhưng chị ấy thích đung đưa theo. Tôi là đứa trẻ hạnh phúc nhất thế gian.”
Ký ức ấy theo sơ suốt đời: người chị em họ không nghe được tiếng hát, nhưng vẫn cảm nhận niềm vui qua nhịp điệu và sự hiện diện. Từ đó, sơ hiểu rằng giao tiếp không chỉ nằm ở lời nói. Với những người khuyết tật nặng, một ánh mắt hay một cử chỉ cũng có thể là cả một câu chuyện, nếu người đối diện đủ kiên nhẫn lắng nghe bằng cả con tim.
“Nhà trị liệu của Thánh Tâm” giữa những người khuyết tật
Tại St. Vincenzstift, sơ Maxencia được mọi người trìu mến gọi là “Maxi”. Người ta nhận ra nơi sơ một ân ban đặc biệt: sơ hiểu thứ ngôn ngữ không lời của những người khuyết tật, đón nhận, phản hồi và nhờ đó tạo nên những mối tương quan dịu dàng. Vì thế, sơ được ví như một “nhà trị liệu của Thánh Tâm”.
Sơ chia sẻ về cách mình chăm sóc từng người: “Trong mọi việc tôi làm, tôi cố gắng để họ cảm nhận được phẩm giá của mình và được nâng đỡ tinh thần. Trước khi giúp họ, tôi hỏi họ có khỏe không, có muốn được giúp đỡ không và muốn được giúp như thế nào. Họ giao tiếp qua nét mặt, cử chỉ và những âm thanh phát ra, mỗi người theo cách riêng. Việc giao tiếp đòi hỏi sự quen thuộc và thường cần đến một thứ ngôn ngữ có sự tham gia của toàn thân.”
Sơ lấy cảm hứng từ lời của một giám đốc bệnh viện, nói với các nhân viên trước sự hiện diện của Đức Giáo hoàng Lêô XIV trong năm nay: “Một xã hội thực sự có ý nghĩa không phải là xã hội che giấu những người dễ bị tổn thương, nhưng là xã hội bao bọc họ bằng tình yêu.” Đức Giáo hoàng đã đáp lại rằng chính Chúa Kitô, trong lịch sử nhân loại, đã giải thoát mọi tình trạng khuyết tật khỏi lời nguyền và trả lại cho tình trạng ấy đầy đủ phẩm giá. Với sơ Maxencia, đó không chỉ là một câu nói, mà là kim chỉ nam cho từng ngày phục vụ.
Âm nhạc, niềm vui và những điều kỳ diệu mới
“Tôi chăm sóc và đồng hành với từng người, và ngày nào chúng tôi cũng ở bên nhau. Chúng tôi là một gia đình”, sơ Maxencia nói. Trong gia đình ấy, âm nhạc là sợi dây gắn kết mọi người. “Đôi khi tôi nhớ đến người chị em họ và bất chợt thấy mình đang nhảy múa, ca hát giữa nhóm. Mọi người đều yêu thích âm nhạc. Đặc biệt có một người đàn ông có thể lắc lư cả thân mình trên xe lăn. Tiếng ‘Alleluia’ vui tươi của anh lan tỏa sang mọi người.”
Nhưng cuộc sống ở St. Vincenzstift không chỉ có niềm vui. Sơ thẳng thắn nhìn nhận: “Nỗi buồn, nước mắt và sự giận dữ xuất hiện và cần được phép bộc lộ. Tất cả đều là một phần của cuộc sống. Đôi khi chúng tôi ý thức những giới hạn của mình. Nhưng Thiên Chúa luôn có những điều kỳ diệu mới!”
Sơ cũng yêu thích câu ngạn ngữ Uganda: “akwata empola, atuuka wala”, nghĩa là nếu làm mọi việc cách cẩn trọng và bình tĩnh, cuối cùng bạn sẽ tiến xa. Trong công việc, sơ coi trọng việc giúp người khuyết tật không đánh mất những khả năng ít ỏi của họ, bởi mỗi khả năng, dù nhỏ, cũng là một ân ban để phục vụ mọi người.
Chứng nhân của niềm vui và hy vọng
Tại nhà thờ Marienkirche gần Rüdesheim, ngôi nhà thờ hoàn toàn do những người khuyết tật thiết kế và được nhìn nhận là độc nhất trên thế giới, cha Kurt Weigel đã dành một buổi cử hành phụng vụ cho Uganda. Mọi người đều bị cuốn hút bởi đất nước được Churchill gọi là “Hòn ngọc châu Phi”, qua những điệu múa và lời ca theo nhịp trống Uganda để ca tụng Thiên Chúa, trong đó có cả sơ Maxencia.
Đức Giáo hoàng Lêô từng nói rằng “ánh sáng rạng ngời nhất” trong cuộc gặp gỡ của ngài tại châu Phi nằm “trong những nụ cười, trong những bài ca của họ”, làm chứng rằng Chúa Kitô ban tặng niềm vui, ý nghĩa, nguồn cảm hứng và vẻ đẹp. Đó chính là điều nữ tu Maxencia cũng đang làm chứng mỗi ngày. Sơ đã giúp nhiều người tại Đức, những người còn bấp bênh trong đức tin hoặc đang tìm kiếm, cảm nghiệm sự chữa lành và nhảy lên vì vui sướng.
Câu chuyện của sơ Maxencia nhắc người Công giáo Việt Nam nhớ rằng sứ vụ bác ái không bắt đầu từ những chương trình lớn lao, mà từ việc nhìn thấy phẩm giá nơi từng con người cụ thể, kể cả những người không thể nói thành lời. Ở Việt Nam, nhiều mái ấm và trung tâm bác ái của Giáo hội cũng đang âm thầm chăm sóc người khuyết tật, người già neo đơn và trẻ em mồ côi. Họ cũng cần những “Maxi” như thế, những người sẵn sàng lắng nghe bằng cả con tim và biến mỗi ngày phục vụ thành một lời cầu nguyện sống động. Lòng trắc ẩn, như sơ Maxencia đã sống, không phải là thương hại từ trên cao, mà là đồng hành trong yêu thương, để người yếu thế nhất cũng cảm nhận được mình là thành viên của một gia đình.
Theo Vatican News.
Bài gốc:
- — Vatican News — “Una monja ugandesa al servicio de personas con discapacidad en Alemania” (17/11/2026): Đọc bài gốc trên Vatican News
Paul G — Quản lý Nội dung
Ban Biên tập Tin Công Giáo 24h. Tìm hiểu thêm về chúng tôi tại trang Giới thiệu. Độc giả có góp ý hoặc phát hiện sai sót, vui lòng gửi qua trang Liên hệ.