Bộ Giáo lý Đức tin đã giữ nguyên quyết định vạ tuyệt thông đối với cựu phó tế thường trực Scott Peyton, người đã rời Giáo hội Công giáo Hoa Kỳ sau khi con trai ông bị một linh mục lạm dụng tình dục. Theo bản tin UCA News ngày 6/11, Bộ đồng thời bày tỏ hy vọng rằng ông sẽ được hòa giải và trở về với Giáo hội.

Bộ Giáo lý Đức tin xác nhận vạ tuyệt thông
Trong tuyên bố đề ngày 22/5 và được ký ngày 16/10, Bộ Giáo lý Đức tin xác nhận quyết định vạ tuyệt thông mà Đức Giám mục J. Douglas Deshotel của Lafayette đã ban hành đối với ông Peyton vào năm 2024. Bản sao tuyên bố được đăng tải trực tuyến trong cuộc phỏng vấn ngày 19/10 của kênh Acadiana News First với ông Peyton, sau cuộc gặp cùng ngày 16/10 giữa ông, luật sư giáo luật Dawn Eden Goldstein và Đức Giám mục Deshotel, trong đó ông được thông báo về quyết định của Bộ.
Luật sư Goldstein, người bào chữa miễn phí cho ông Peyton, cho biết ông dự định kháng cáo quyết định của Bộ Giáo lý Đức tin. Trước đó, chính ông đã chọn kháng cáo sắc lệnh vạ tuyệt thông của Đức Giám mục Deshotel, và việc kháng cáo ấy đã dẫn tới phản hồi từ Vatican.
Vì sao cựu phó tế rời Giáo hội
Câu chuyện bắt đầu từ một bi kịch gia đình. Con trai ông Peyton, khi còn là thiếu niên, đã bị linh mục Michael Guidry lạm dụng tình dục. Linh mục Guidry khi đó là cha xứ nhà thờ Thánh Phêrô ở Morrow, bang Louisiana, nơi ông Peyton phục vụ với tư cách phó tế, và sau đó đã thú nhận hành vi của mình. Năm 2019, linh mục Guidry bị kết án và dự kiến sẽ mãn hạn tù ngày 14/11 tới đây, sau bảy năm thi hành án; khi ra tù, ông sẽ phải đăng ký là người phạm tội tình dục. Tên ông có trong danh sách các linh mục bị tố cáo đáng tin của Giáo phận Lafayette.
Tháng 4/2021, gia đình ông Peyton đạt được thỏa thuận dân sự với Giáo phận Lafayette. Ngày 7/5/2021, giáo phận ra tuyên bố xác nhận các cáo buộc nhằm vào linh mục Guidry là đáng tin và chính thức xin lỗi gia đình.
Tháng 12/2023, ông Peyton gửi email cho Đức Giám mục Deshotel, bày tỏ ý định từ chức phó tế và rời Giáo hội Công giáo. Tháng 1/2024, ông cùng gia đình chính thức gia nhập Giáo hội Anh giáo Trinity ở Lafayette, rồi sau đó chuyển sang một hội thánh Kitô giáo không thuộc giáo phái nào. Tháng 3/2024, Đức Giám mục Deshotel ban hành sắc lệnh vạ tuyệt thông đối với ông.
Luật sư Goldstein nhấn mạnh rằng ông Peyton “chưa bao giờ trở thành người Anh giáo vì ông thích Giáo hội Anh giáo hơn Giáo hội Công giáo ở bất kỳ khía cạnh thần học nào”. Bà nói: “Điều ông mong muốn là giữ cho các con mình tiếp tục thờ phượng trong một hội thánh Kitô giáo.” Bà cũng nhắc tới “chấn thương tôn giáo” mà ông Peyton, con trai ông và cả gia đình đã trải qua trước “nhiều thất bại mục vụ” của Đức Giám mục.
Giáo luật nhìn nhận vụ việc ra sao
Trong sắc lệnh năm 2024, Đức Giám mục Deshotel nêu rõ ông Peyton đã mắc vạ tuyệt thông “latae sententiae”, tức hình phạt tự động phát sinh ngay khi phạm một hành vi bị giáo luật cấm, như bội giáo, lạc giáo, ly giáo hay phá thai. Hình phạt này khác với hình phạt “ferendae sententiae”, vốn chỉ có hiệu lực khi được tuyên bố chính thức đối với người phạm tội. Vatican đồng ý rằng cáo buộc ly giáo đối với ông Peyton là chính xác.
Tuy vậy, luật sư Goldstein cho biết ông Peyton “luôn khẳng định sẵn sàng tuân theo các điều khoản của vạ tuyệt thông latae sententiae”, nhưng “tranh luận rằng ông đã hành động không có dolus”, thuật ngữ giáo luật chỉ “ác ý” hay cố ý. Nói cách khác, ông không phủ nhận việc mình đã rời Giáo hội, nhưng cho rằng mình đã hành động mà không có ý xấu.
Trong tuyên bố của mình, Bộ Giáo lý Đức tin “thừa nhận rằng Đức Giám mục Deshotel lẽ ra có thể cảnh báo rõ ràng hơn cho Phó tế Peyton về những hệ quả giáo luật của hướng đi mà ông dự định”. Đồng thời, Bộ lưu ý rằng “không rõ ông Peyton muốn nói gì khi nói rời Giáo hội Công giáo và chức phó tế, cho đến khi ông gia nhập Cộng đồng Anh giáo”.
Đức ông John Paul Kimes, học giả giáo luật, linh mục Maronite và giáo sư Trường Luật Đại học Notre Dame, nhận định quyết định của Vatican “đã được xác nhận” bởi việc ông Peyton chính thức gia nhập “một cộng đoàn tôn giáo không hiệp thông với Giáo hội”. Theo ngài, một tội theo giáo luật gồm “yếu tố khách quan và yếu tố chủ quan”: “Các lập luận của ông Peyton đều dựa trên yếu tố chủ quan; yếu tố khách quan — việc ông rời Giáo hội Công giáo — là rõ ràng và không bị tranh cãi. Các lập luận của ông về yếu tố chủ quan dựa trên những lập luận cảm tính, chứ không phải lập luận pháp lý thực sự.”
Con đường trở về vẫn còn mở
Dù giữ nguyên quyết định, Bộ Giáo lý Đức tin đã nhấn mạnh “bản chất chữa lành” của hình phạt vạ tuyệt thông và bày tỏ hy vọng việc “hòa giải” của ông Peyton với Giáo hội “thật sự sẽ xảy ra”.
Đức ông Kimes cũng lưu ý rằng “dù chắc chắn có con đường để Phó tế Peyton trở về Giáo hội Công giáo”, việc trở lại phục vụ với tư cách phó tế “là một câu hỏi khác”. Nếu muốn trở lại làm phó tế, ông không chỉ phải xin xóa vạ tuyệt thông, mà còn phải xin miễn chuẩn khỏi hình phạt giáo luật bổ sung là tình trạng “bất hợp lệ” đối với chức thánh mà ông đã lãnh nhận.
Lời mời cầu nguyện
Với người Công giáo Việt Nam, câu chuyện của gia đình Peyton là một lời nhắc nhở đau đớn mà chân thành: đằng sau những quyết định giáo luật là những con người thật, những vết thương thật và những gia đình đang tìm đường trở về. Trong tháng 11, tháng cầu nguyện cho các linh hồn, xin cùng hiệp ý cầu nguyện cho gia đình ông Peyton, cho các nạn nhân bị lạm dụng và gia đình các em, cho các giám mục và linh mục, để lòng thương xót của Chúa chữa lành những tổn thương và mở ra con đường hòa giải cho tất cả.
Nguồn: UCA News
Paul G — Quản lý Nội dung
Ban Biên tập Tin Công Giáo 24h. Tìm hiểu thêm về chúng tôi tại trang Giới thiệu. Độc giả có góp ý hoặc phát hiện sai sót, vui lòng gửi qua trang Liên hệ.