Kể từ sau cuộc đảo chính quân sự năm 2021, Giáo hội Công giáo tại Myanmar tiếp tục chịu nhiều ảnh hưởng nặng nề. Theo các giám mục Myanmar, hiện đã có 5 giám mục phải rời khỏi giáo phận của mình vì tình hình giao tranh và bất ổn kéo dài.
Đức Hồng y Charles Maung Bo, Tổng Giám mục Yangon, đã gọi tình hình hiện nay tại Myanmar là một “đa khủng hoảng”, khi đất nước cùng lúc phải đối diện với bạo lực, nội chiến, suy thoái kinh tế và khủng hoảng nhân đạo.
Một trong những dấu chỉ rõ ràng của thực trạng này là việc 5 giám mục Công giáo tại Myanmar đã bị buộc phải rời khỏi giáo phận của mình kể từ sau cuộc đảo chính quân sự tháng 02/2021. Các giáo phận bị ảnh hưởng gồm Pekhon, Loikaw, Banmaw, Mindat và Lashio.
Thông tin này được nhắc lại trong chuyến viếng thăm ad limina của các giám mục Myanmar tại Roma vào ngày 05/6 vừa qua. Trong dịp này, các vị đã gặp Đức Giáo hoàng và các cơ quan của Giáo triều Rôma để trình bày tình hình đời sống Giáo hội cũng như hoàn cảnh đau thương của đất nước.
Sau cuộc gặp, Đức Hồng y Bo bày tỏ lòng biết ơn đối với sự nâng đỡ của Đức Giáo hoàng. Ngài cho biết Myanmar không bị quên lãng, nhưng vẫn luôn hiện diện trong lời cầu nguyện của Đức Thánh cha. Đức Hồng y cũng nói rằng Đức Giáo hoàng Lêô XIV sẽ tiếp tục kêu gọi cộng đồng quốc tế đừng quên Myanmar.
Đức Giám mục Felix Ba Htoo của Giáo phận Pekhon cho biết, kể từ khi chính quyền quân sự lên nắm quyền, 5 trong số 17 giám mục Myanmar đã phải rời khỏi giáo phận của mình. Các vị không còn có thể ở tại nhà thờ chính tòa, nhưng phải trú ẩn tại những giáo xứ nằm trong khu vực tương đối an toàn hơn, xa các điểm giao tranh giữa quân đội Myanmar và các lực lượng nổi dậy.
Trường hợp mới nhất là Đức Giám mục Giáo phận Loikaw. Dù nhà thờ chính tòa đã được hoàn trả, ngài vẫn chọn ở lại với những người tị nạn, như một dấu chỉ gần gũi và hiệp thông với đoàn chiên đang chịu đau khổ.
Trong chuyến viếng thăm ad limina, các giám mục Myanmar cũng trình bày với Đức Thánh cha và Giáo triều về tình hình đất nước hơn 5 năm sau khi chính quyền quân sự của tướng Min Aung Hlaing lên nắm quyền. Từ đó đến nay, Myanmar, quốc gia có khoảng 55 triệu dân, đã rơi vào vòng xoáy bạo lực, bất ổn và nội chiến.
Theo các tổ chức nhân quyền tại Myanmar, kể từ năm 2021, hơn 7.700 thường dân và nhà hoạt động dân chủ đã thiệt mạng. Hơn 30.000 người bị bắt giữ, trong đó gần 22.800 người hiện vẫn đang bị giam cầm.
Bên cạnh bạo lực, đất nước cũng lâm vào khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng. Đồng kyat mất giá mạnh, một phần do các biện pháp trừng phạt quốc tế nhằm vào chính quyền quân sự. Đời sống của người dân, đặc biệt là những người nghèo và người phải di tản, ngày càng trở nên khó khăn.
Các cuộc giao tranh giữa quân đội Myanmar với các nhóm sắc tộc có vũ trang và Lực lượng Phòng vệ Nhân dân tiếp tục khiến khủng hoảng nhân đạo kéo dài. Hàng triệu người đã phải rời bỏ nhà cửa, sống trong các trại tị nạn tạm bợ trên khắp đất nước.
Trong bối cảnh đó, Giáo hội Công giáo tại Myanmar vừa phải chăm sóc đời sống đức tin cho cộng đoàn, vừa đồng hành với những người đau khổ, người tị nạn và các nạn nhân của chiến tranh. Sự hiện diện của các giám mục, linh mục, tu sĩ và giáo dân giữa những vùng bất ổn trở thành chứng tá âm thầm của niềm hy vọng, lòng trung thành và sự hiệp thông với những người bé nhỏ.
