Với bảng đen, khiếu hài hước và chương trình truyền hình thu hút khoảng 30 triệu người mỗi tuần, Đức cha Fulton Sheen đã truyền đạt đức tin cách hiệu quả từ nhiều thập niên trước thời mạng xã hội.
Credit: EAST NEWS
Trước khi những người truyền giáo trên mạng xã hội phải quan tâm đến thuật toán, số người theo dõi hay lượt xem, Đức cha Fulton Sheen đã tìm ra cách để khán giả lắng nghe. Ở thời kỳ nổi tiếng nhất, ước tính khoảng 30 triệu người mỗi tuần theo dõi một giám mục Công giáo nói về đức tin trên truyền hình.
Khi Đức cha Sheen chuẩn bị được tuyên chân phước vào ngày 24 tháng 9, hành trình truyền thông của ngài cho thấy một cách tiếp cận vẫn mang tính thời sự: đón nhận công nghệ mới, sử dụng khả năng kể chuyện và luôn quy hướng việc truyền đạt về sứ mạng loan báo Tin Mừng.
Vị giám mục trên giờ phát sóng vàng
Khi chương trình Life Is Worth Living bắt đầu vào năm 1952, truyền hình vẫn đang tìm chỗ đứng trong các gia đình Hoa Kỳ. Đức cha Sheen xuất hiện trong phẩm phục giáo sĩ, với một bảng đen, gương mặt biểu cảm và khả năng nói trực tiếp với người đang ngồi trước màn hình tại nhà. Cách làm ấy đã đạt hiệu quả đáng kể.
Trước khi xuất hiện trên truyền hình, ngài đã có hơn hai thập niên đồng hành với chương trình phát thanh The Catholic Hour. Tuy nhiên, truyền hình giúp khán giả nhìn thấy khuôn mặt của người đang nói, biến ngài thành một nhân vật nổi tiếng.
Life Is Worth Living từng thu hút khoảng 30 triệu người xem mỗi tuần. Đức Tổng Giám mục Sheen không xuất hiện trong một khung giờ ít người theo dõi, nhưng cạnh tranh khán giả ngay vào giờ phát sóng vàng, giữa thời kỳ truyền hình quy tụ nhiều nghệ sĩ lớn.
Năm 1953, vị giám mục đoạt một giải Emmy. Trong bài phát biểu nhận giải, ngài cảm ơn bốn “tác giả” của mình bằng một câu nói dí dỏm: “Mátthêu, Máccô, Luca và Gioan.”
Câu nói bất ngờ và hài hước ấy cũng cho thấy lý do việc truyền đạt của ngài đạt hiệu quả. Đức cha Sheen biết tận dụng truyền hình, nhưng không bao giờ quên mục đích chính: chia sẻ Tin Mừng với càng nhiều người càng tốt.
Ngài sử dụng những câu chuyện, sự hài hước, nhịp điệu trình diễn và chiếc bảng đen nổi tiếng. Đồng thời, ngài đặc biệt nhạy bén trước những mối bận tâm đời thường của người xem: hôn nhân, cô đơn, lo âu, đau khổ và các vấn đề xã hội của thời đại. Ngài nói về những điều ấy với sự đồng cảm, gần gũi hơn nhiều so với hình dung về một giáo sĩ tách biệt khỏi cuộc sống thường nhật.
“Giờ không ai xem”
Tuy nhiên, phần đáng chú ý trong sự nghiệp truyền thông của Đức cha Sheen lại diễn ra cách xa máy quay.
Vào ngày chịu chức linh mục năm 1919, ngài quyết tâm dành liên tục một giờ mỗi ngày trước Thánh Thể. Ngài đã giữ quyết tâm này trong suốt thời gian thi hành thừa tác vụ linh mục. Đằng sau vị giám mục nói chuyện với hàng triệu người là một linh mục dành một giờ mỗi ngày trong thinh lặng trước Đức Kitô.
Đức cha Sheen không xem hai khía cạnh ấy như những đời sống tách biệt. Trái lại, ngài gọi giờ chầu của mình là “Giờ làm nên ngày sống của tôi” và tin rằng đó là nguồn mạch cho việc giảng dạy, viết lách và hình thành các ý tưởng của ngài.
Ngài cũng thành thật nhìn nhận rằng một giờ chầu mỗi ngày không phải lúc nào cũng đem lại một giờ chiêm niệm cao siêu. Trong một lần đến nhà thờ Saint-Roch ở Paris, ngài ngồi xuống cầu nguyện rồi nhanh chóng ngủ quên, nhưng thức dậy đúng một giờ sau đó. Không chắc mình đã giữ trọn lời hứa hay chưa, ngài hình dung thiên thần bản mệnh nhắc rằng các Tông đồ cũng từng dành giờ chầu đầu tiên để ngủ; tuy nhiên, thiên thần nói thêm rằng ngài không nên biến điều đó thành thói quen.
Câu chuyện cho thấy nét hài hước làm nên sức hấp dẫn của Đức cha Sheen trên màn ảnh, đồng thời cho thấy một kỷ luật thiêng liêng không lệ thuộc vào việc mọi sự luôn diễn ra hoàn hảo. Trong hơn 60 năm, dù được soi sáng, bị phân tâm hay dường như ngủ quên trong một nhà thờ ở Paris, ngài vẫn trung thành hiện diện.
Sức ảnh hưởng bắt nguồn từ đời sống cầu nguyện
Ngày nay, sức ảnh hưởng thường được đo bằng số người theo dõi, lượt thích, lượt xem, lượt chia sẻ và mức độ tương tác. Đức cha Sheen cũng từng đạt những con số tương đương của thời đại mình, nhưng con số dường như có ý nghĩa nhất với ngài lại là một: một giờ mỗi ngày trước Thánh Thể.
Điều đó không có nghĩa người Công giáo chỉ cần rời Instagram để chầu Thánh Thể một giờ rồi mong chờ một đoạn video lan truyền. Đức cha Sheen là người thông minh, học thức, có sức cuốn hút và rất thành thạo trong công việc của mình. Thành công của ngài đòi hỏi cả năng lực chuyên môn lẫn đức tin.
Điều khiến ngài trở thành một nhân vật đáng chú ý đối với những người đang tìm cách truyền đạt Kitô giáo hôm nay là khả năng đón nhận công nghệ mới, học cách sử dụng công nghệ ấy cách xuất sắc và không ngại đem lại niềm vui cho khán giả. Ngài không chạy theo sự nổi tiếng; sự nổi tiếng là kết quả của việc truyền đạt cách tốt đẹp điều mà ngài thực sự tin tưởng.
Ở trung tâm của tất cả những điều ấy là đức tin trao mục đích cho tài năng phi thường của ngài. Trước khi cố gắng đem Đức Kitô đến với hàng triệu người, Đức cha Fulton Sheen đã bảo đảm rằng chính ngài dành một giờ ở bên Người.
