Ngày 19/11 vừa qua, Giáo hội mừng lễ Đức Mẹ Quan Phòng, bổn mạng của đảo Puerto Rico. Trong nhà thờ chính tòa San Juan Bautista, ngôi nhà thờ cổ nhất trên đất Mỹ, có một bức tượng rất đặc biệt: Mẹ ôm Hài Nhi Giêsu ngủ say, bình yên trong vòng tay Mẹ dưới tấm khăn ren mỏng. Hình ảnh dịu dàng ấy là chứng tích của một câu chuyện đức tin kéo dài hơn bảy thế kỷ.
Với người Công giáo Việt Nam, câu chuyện này rất gần gũi. Chúng ta vốn sùng kính Đức Mẹ sâu đậm, từ La Vang đến Fatima, từ Mân Côi đến những buổi lần hạt trong gia đình. Hình ảnh Hài Nhi ngủ yên trong tay Mẹ giữa bão tố cũng nói với chúng ta, những người quen với bão lũ miền Trung, về một niềm tín thác đơn sơ: cứ ở trong tay Mẹ, rồi mọi sự sẽ được quan phòng.
Hai giỏ bánh mì từ nước Ý thế kỷ XIII
Tước hiệu Đức Mẹ Quan Phòng bắt nguồn từ nước Ý thế kỷ XIII. Khi ấy, thánh Philip Benizi, bề trên thứ năm của Dòng Tôi Tớ Đức Mẹ, thấy các tu sĩ trong dòng không còn gì để ăn, đã quay sang cầu nguyện cùng Đức Mẹ. Không lâu sau, có tiếng gõ cửa tu viện, và ngoài cửa là hai giỏ bánh mì tươi, không thấy người mang đến. Đức ông Leonardo Rodriguez, quản nhiệm Đền thánh Đức Mẹ Quan Phòng ở San Juan, giải thích rằng Mẹ được gọi là Quan Phòng vì “Chúa đã quan phòng sau khi họ xin Đức Trinh Nữ giúp đỡ”.

Từ nước Ý, lòng sùng kính này lan sang Tây Ban Nha. Năm 1849, giám mục người Barcelona Gil Esteve y Tomás được bổ nhiệm làm giám mục Puerto Rico và mang theo lòng sùng kính Đức Mẹ Quan Phòng. Ngài đến một giáo phận nghèo khó với nhà thờ chính tòa còn xây dở, liền chạy đến với Mẹ Quan Phòng, và khi nhà thờ hoàn thành năm 1853, ngài đặt làm một bức tượng đặc biệt ở Barcelona để tôn kính Mẹ. Kể từ đó, theo Đức ông Rodriguez, Mẹ “bắt đầu được biết đến như bổn mạng, như đấng bảo trợ của Puerto Rico”.
Hài Nhi ngủ say trong tay Mẹ
Bức tranh nổi tiếng thế kỷ XVI về Đức Mẹ Quan Phòng ở nhà thờ San Carlo ai Catinari tại Roma vẽ Hài Nhi Giêsu đang thức trong vòng tay Mẹ. Nhưng tượng Đức Mẹ ở Puerto Rico lại khác hẳn: Chúa Giêsu ngủ say, gục đầu bình yên trên đầu gối Mẹ, trong khi Mẹ nắm tay Người.
Đức ông Rodriguez giải thích rằng Chúa Giêsu “có thể ngủ yên và bình an vì Mẹ chăm sóc Người, và Mẹ cũng chăm sóc các môn đệ của Chúa”, nghĩa là “chúng ta cũng có thể bình an trong tay Mẹ”. Cha Rafael Capó, linh mục gốc Puerto Rico đang phục vụ ở Miami, coi sự dịu dàng ấy như điểm tựa giữa bão, động đất và thử thách đời thường. Theo cha, Mẹ nắm tay Chúa Giêsu “một cách rất dịu dàng, đầy tình mẫu tử, và Chúa Giêsu ngủ say vì Người đang ở với Mẹ”.
Đêm phóng hỏa trước giờ tôn phong
Ngày 19/11/1969, đúng ngày kỷ niệm Puerto Rico được phát hiện, Thánh Giáo hoàng Phaolô VI chính thức tuyên bố Đức Mẹ Quan Phòng là bổn mạng của hòn đảo. Nhưng ngay đêm trước lễ tôn phong, kẻ gian đã phá hoại nhà thờ chính tòa và châm lửa đốt bức tượng yêu quý. Tượng bị cháy đen nặng nề, nhưng lạ lùng thay, vẫn giữ nguyên hình dáng, và gương mặt của Mẹ cùng Hài Nhi đang ngủ vẫn còn nguyên vẹn.
Thay vì hủy bỏ buổi lễ, các vị lãnh đạo Giáo hội vẫn tiến hành tôn phong bức tượng cháy đen ấy. Cha Capó, khi đó đang chuẩn bị Rước lễ lần đầu, nhớ lại: “Họ vẫn cử hành lễ và tôn phong Mẹ như thế: cháy đen toàn thân”. Vị hồng y giảng lễ hôm đó nói rằng ngọn lửa định thiêu hủy bức tượng rốt cuộc lại thắp lên ngọn lửa sùng kính trong “trái tim của mọi người dân Puerto Rico”.
Với người dân Puerto Rico, hình ảnh Chúa Giêsu nghỉ yên trên đầu gối Mẹ nối liền máng cỏ Bêlem với đồi Canvê, nối sự dịu dàng của Giáng Sinh với nỗi đau của Pietà dưới chân Thánh Giá. Mầu nhiệm ấy thấm sâu vào các bài thánh ca Giáng Sinh truyền thống của họ, gọi là aguinaldos, nhắc rằng từ lúc sinh ra đến lúc qua đời, Chúa Giêsu đều nghỉ yên trong vòng tay trung tín của Mẹ.
Một đền thánh còn đang xây dở
Năm 1984, trong chuyến thăm lịch sử đến San Juan, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã cầu nguyện tại nhà thờ chính tòa cho việc hoàn thành Đền thánh Quốc gia kính Đức Mẹ Quan Phòng. Đến nay, khuôn viên đền thánh đã có một thánh giá cao lớn và quảng trường ngoài trời được làm phép năm 1990, còn nhà thờ chính vẫn đang được xây dựng từng bước, nhờ sức sống của thế hệ trẻ Công giáo mới. Như Đức ông Rodriguez nói, bất chấp những khó khăn tài chính và hậu cần: “Chúng ta đang ở trong tay Quan Phòng để biến giấc mơ ấy thành hiện thực”.
Câu chuyện ấy không dừng lại ở Puerto Rico. Với người Công giáo Việt Nam, Mẹ La Vang hiện ra giữa rừng thiêng để an ủi những người bị bách hại cũng là một Đức Mẹ Quan Phòng, không bao giờ bỏ rơi con cái giữa cơn khốn khó. Tín thác vào sự quan phòng không phải là ngồi yên chờ đợi, mà là ngủ yên trong tay Mẹ như Hài Nhi Giêsu, để rồi đứng dậy bước đi với lòng bình an.
Kẻ phá hoại năm 1969 muốn xóa dấu vết đức tin bằng lửa, nhưng chính ngọn lửa ấy lại làm đức tin bùng lên mạnh hơn, và bức tượng cháy đen vẫn được tôn phong. Đền thánh ở San Juan đến nay vẫn chưa xây xong, và có lẽ đó cũng là hình ảnh của đời sống đức tin: một công trình luôn đang xây dở, nhưng chắc chắn, vì chúng ta ở trong tay Quan Phòng.
Theo ChurchPOP.
Bài gốc
Bài gốc:
- ChurchPOP — “Bread, Arson, and a Sleeping Baby Jesus: 6 Things to Know About Our Lady of Divine Providence” — https://www.churchpop.com/bread-arson-and-a-sleeping-baby-jesus-6-things-to-know-about-our-lady-of-divine-providence/
- National Catholic Register — “Puerto Rico’s Our Lady of Divine Providence Offers an Invitation to Trust” — https://www.ncregister.com/features/puerto-rico-s-our-lady-of-divine-providence-offers-an-invitation-to-trust?amp
Paul G — Quản lý Nội dung
Ban Biên tập Tin Công Giáo 24h. Tìm hiểu thêm về chúng tôi tại trang Giới thiệu. Độc giả có góp ý hoặc phát hiện sai sót, vui lòng gửi qua trang Liên hệ.