Chỉ ba ngày sau khi điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin từ bệnh viện Gemelli, Đức Thánh Cha Lêô XIV tiếp tục gọi điện cho Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky để tha thiết xin một “lệnh ngừng bắn nhân đạo”, nhằm cứu người dân thành phố Oleshky đang bị bao vây và đói khát. Hình ảnh vị Giáo hoàng không ngừng gõ cửa hòa bình — kể cả khi đang dưỡng bệnh — là lời nhắc nhở mạnh mẽ cho mỗi người Công giáo Việt Nam về sứ vụ kiến tạo hòa bình của mình.
Chiến tranh tại Ukraine đã bước sang năm thứ tư, và với nhiều người Việt Nam, tin tức từ vùng đất xa xôi ấy đôi khi trở nên quen thuộc đến mức dễ bị lãng quên. Thế nhưng Đức Thánh Cha Lêô XIV không cho phép sự lãng quên ấy xảy ra: bằng những cuộc điện đàm liên tiếp tới cả hai nhà lãnh đạo đang đối đầu nhau, ngài nhắc toàn thể Giáo hội rằng hòa bình không phải chuyện của riêng ai — đó là bổn phận của mỗi Kitô hữu.
Theo thông cáo của Phòng Báo chí Tòa Thánh, cuộc điện đàm với Tổng thống Zelensky diễn ra vào ngày 19/10/2026. Điều khiến nhiều người xúc động là chỉ ba ngày trước đó, Đức Thánh Cha đã gọi điện cho Tổng thống Putin — ngay từ bệnh viện Gemelli ở Roma, nơi ngài đang điều trị sau ca phẫu thuật. Một vị Giáo hoàng chưa kịp hồi phục hoàn toàn vẫn không ngừng làm công việc của người mục tử: gõ cửa từng nhà lãnh đạo để xin hòa bình cho đoàn chiên đang đau khổ.
Xin “ngừng bắn nhân đạo” cho Oleshky
Trọng tâm của cuộc trò chuyện ngày 19/10 là cuộc khủng hoảng nhân đạo tại thành phố Oleshky, thuộc vùng Kherson ở miền nam Ukraine. Theo thông cáo, Đức Thánh Cha đã nhắc đến “tình hình nghiêm trọng tại thành phố Oleshky”, đồng thời nhắc lại đề nghị về một “lệnh ngừng bắn nhân đạo” mà ngài đã nêu với Tổng thống Putin ba ngày trước.
Oleshky là thành phố nằm dưới sự kiểm soát của quân đội Nga từ năm 2022. Người dân nơi đây đang đối mặt với nạn đói cùng lúc với chiến sự: hàng viện trợ không thể đưa vào, người dân cũng không thể thoát ra. Trước thảm cảnh ấy, Đức Thánh Cha bày tỏ hy vọng “sự hợp tác giữa hai bên sẽ cho phép đưa lương thực và viện trợ y tế đến nơi cần thiết”, đồng thời bảo đảm việc “sơ tán tự nguyện và an toàn cho dân thường”.
Từ giường bệnh Gemelli: cuộc gọi cho Putin ba ngày trước
Cuộc điện đàm ngày 16/10 với Tổng thống Putin diễn ra trong hoàn cảnh đặc biệt: Đức Thánh Cha gọi từ bệnh viện Gemelli, nơi ngài đang điều trị sau ca phẫu thuật. Trong cuộc gọi ấy, ngài đã bày tỏ “mối quan ngại sâu sắc về tình hình nhân đạo nghiêm trọng tại thành phố Oleshky”. Ngôn từ của thông cáo hôm 19/10 gần như lặp lại từng chữ những gì ngài đã nói với nhà lãnh đạo Nga — cho thấy đây là một lập trường nhất quán, không thiên vị bên nào.
Trước đó, Đức Lêô XIV và Tổng thống Putin từng điện đàm vào ngày 4/6/2025. Khi ấy, ngài đã kêu gọi Nga thực hiện “một cử chỉ thuận lợi cho hòa bình” và nhấn mạnh đối thoại để “tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột” — cuộc tiếp xúc cấp cao nhất giữa Nga và Tòa Thánh kể từ khi chiến sự toàn diện bùng nổ ngày 24/2/2022.
Những lần đồng hành cùng Ukraine
Trong khi đó, các cuộc tiếp xúc với Tổng thống Zelensky diễn ra thường xuyên hơn. Ngày 3/4/2026, trước lễ Phục Sinh, Đức Thánh Cha đã gọi điện chúc mừng ông và tái khẳng định “sự gần gũi của ngài với nhân dân Ukraine”.
Hai vị cũng đã gặp nhau trực tiếp ba lần: ngày 18/5/2025 bên lề lễ đăng quang; ngày 9/7/2025 tại Castel Gandolfo — nơi ngài tái khẳng định Tòa Thánh sẵn sàng “đón tiếp đại diện của Nga và Ukraine tại Vatican để đàm phán” và khuyến khích “trao trả tù nhân và tìm kiếm các giải pháp chung”; và ngày 9/12/2025, cũng tại Castel Gandolfo, với mong ước “các sáng kiến ngoại giao hiện nay sẽ mang lại một nền hòa bình công bằng và bền vững”.
“Bánh hằng ngày không thể bị chiến tranh bắt làm con tin”
Một chi tiết đáng chú ý: ngày 11/10, ngay trước khi loan báo về ca phẫu thuật sắp tới, Đức Thánh Cha đã bày tỏ lo ngại về việc xuất khẩu ngũ cốc từ Nga và Ukraine qua Biển Đen bị gián đoạn giữa lúc giao tranh gia tăng. Với nhiều quốc gia ở châu Á, châu Phi và Trung Đông đang gánh chịu hậu quả, ngài kêu gọi bảo đảm hành lang an toàn cho các chuyến tàu chở ngũ cốc: “Bánh hằng ngày của hàng triệu người không thể bị chiến tranh bắt làm con tin”.
Với người Việt Nam, câu nói ấy vang lên rất gần gũi: Việt Nam phải nhập khẩu lúa mì, nên mỗi biến động trên Biển Đen đều có thể dội về tận bữa cơm, ổ bánh mì của người dân. Chiến tranh ở nơi xa xôi, hóa ra lại chạm đến đời sống hằng ngày của chúng ta — và đó cũng chính là lý do lời kêu gọi hòa bình của Đức Thánh Cha không phải chuyện của riêng người Ukraine.
Nhìn lại chuỗi sự kiện dồn dập những ngày qua — từ giường bệnh gọi cho Putin, xuất viện sớm để gặp gỡ các tín hữu, rồi tiếp tục gọi cho Zelensky — người ta thấy một vị Giáo hoàng không chọn phe phái, mà chỉ chọn con người.
Với mỗi người Công giáo Việt Nam, đó là lời mời gọi cụ thể: cầu nguyện cho hòa bình tại Ukraine, cho người dân Oleshky đang đói khát, và cho các nhà lãnh đạo biết lắng nghe tiếng gọi của lương tâm. Đồng thời, trong chính gia đình, giáo xứ và cộng đoàn của mình, mỗi người cũng được mời gọi trở thành khí cụ bình an — bởi hòa bình thế giới bắt đầu từ những hòa giải rất nhỏ trong đời sống hằng ngày.
Theo Aleteia.
