Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã phê chuẩn việc thiết lập Ủy ban Liên bộ về Trí năng nhân tạo, gọi tắt là AI. Quyết định này được công bố trong sắc lệnh ban hành ngày 16/5/2026, cho thấy sự quan tâm ngày càng rõ nét của Tòa Thánh trước những tác động sâu rộng của công nghệ mới đối với con người và xã hội.
Theo Vatican News, Đức Thánh Cha đã chấp thuận việc thành lập ủy ban mới sau buổi tiếp kiến Đức Hồng y Michael Czerny, Tổng trưởng Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện, vào ngày 3/5. Bộ này được trao nhiệm vụ điều phối hoạt động của ủy ban trong năm đầu tiên kể từ khi được thành lập.
Trong sắc lệnh do Đức Hồng y Czerny ký, Tòa Thánh nhấn mạnh đến sự phát triển mạnh mẽ của trí năng nhân tạo trong những thập niên gần đây, đặc biệt là sự tăng tốc mới khiến AI được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực. Văn bản cũng nêu lên những ảnh hưởng tiềm tàng của công nghệ này đối với từng con người cũng như toàn thể nhân loại.
Từ mối quan tâm thường xuyên của Giáo hội đối với phẩm giá của mỗi cá nhân, nhất là trong chiều kích phát triển con người toàn diện, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã chuẩn thuận việc thiết lập Ủy ban Liên bộ về AI như một bước đi nhằm thúc đẩy sự phối hợp và phân định chung trong nội bộ Tòa Thánh.
Theo văn bản được công bố, ủy ban mới quy tụ đại diện của 7 cơ quan thuộc Tòa Thánh, gồm: Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện, Bộ Giáo lý Đức tin, Bộ Văn hóa và Giáo dục, Bộ Truyền thông, Hàn lâm viện Giáo hoàng về Sự sống, Hàn lâm viện Giáo hoàng về Khoa học và Hàn lâm viện Giáo hoàng về Khoa học xã hội.
Một trong các cơ quan này sẽ đảm nhận vai trò điều phối ủy ban theo nhiệm kỳ một năm và có thể được gia hạn. Sau thời gian đó, Đức Thánh Cha sẽ quyết định cơ quan kế tiếp phụ trách việc điều phối cho nhiệm kỳ mới.
Văn bản cũng cho biết cơ quan điều phối có trách nhiệm thúc đẩy sự cộng tác và trao đổi thông tin giữa các thành viên của ủy ban, nhất là đối với những hoạt động, dự án và định hướng liên quan đến trí năng nhân tạo. Trong đó có cả việc xem xét các chính sách sử dụng AI trong nội bộ Tòa Thánh, đồng thời cổ võ tinh thần đối thoại, hiệp thông và sự tham gia của các bên liên quan.
Việc thành lập ủy ban này không phải là lần đầu tiên các Bộ và Hàn lâm viện Giáo hoàng cùng phối hợp để suy tư về vấn đề trí năng nhân tạo. Trước đó, vào tháng 1 năm ngoái, Bộ Giáo lý Đức tin và Bộ Văn hóa và Giáo dục đã cùng công bố tài liệu Antiqua et Nova, nghĩa là “Sự khôn ngoan vừa cổ xưa vừa mới mẻ”, bàn về mối tương quan giữa AI và trí tuệ con người.
Chủ đề trí năng nhân tạo cũng xuất hiện thường xuyên ngay từ những ngày đầu triều đại của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV. Đức Thánh Cha nhiều lần đề cập đến AI và các tiến bộ công nghệ mới, đồng thời lưu ý đến những thách thức mà các công nghệ này có thể đặt ra cho đời sống xã hội, phẩm giá con người và tương lai của lao động.
Chỉ vài ngày sau khi được bầu làm chủ chăn Giáo hội hoàn vũ, trong cuộc gặp gỡ các hồng y, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã giải thích rằng việc ngài chọn tông hiệu Lêô được gợi hứng từ Đức Giáo Hoàng Lêô XIII. Vị tiền nhiệm này từng đối diện với những vấn đề lớn của cuộc Cách mạng Công nghiệp và đã để lại dấu ấn đặc biệt qua thông điệp Rerum Novarum, thường được dịch là Tân Sự.
Từ đó, Đức Lêô XIV nhìn nhận rằng Giáo hội hôm nay cũng cần vận dụng kho tàng học thuyết xã hội của mình để đồng hành với nhân loại trước một cuộc cách mạng công nghiệp mới. Trong đó, sự phát triển của trí năng nhân tạo đặt ra nhiều vấn đề quan trọng liên quan đến công lý, phẩm giá con người và giá trị của lao động.
Việc Vatican thành lập Ủy ban Liên bộ về AI vì thế không chỉ là một quyết định mang tính tổ chức nội bộ, nhưng còn cho thấy nỗ lực của Tòa Thánh trong việc phân định, đối thoại và hướng dẫn trước những chuyển biến nhanh chóng của thời đại công nghệ. Mục tiêu sâu xa vẫn là bảo vệ con người, phục vụ công ích và bảo đảm rằng tiến bộ kỹ thuật không tách rời khỏi trách nhiệm luân lý.
