Ngày 16/10, từ giường bệnh tại Rome, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin, tha thiết kêu gọi ngừng bắn để lương thực và thuốc men đến được với hàng nghìn dân thường đang bị mắc kẹt tại Ukraine.
Dù đang trong thời gian hồi phục sau ca phẫu thuật, Đức Thánh Cha vẫn hướng lòng về những người đau khổ. Cuộc điện đàm ngày 16/10 với Tổng thống Nga Vladimir Putin là một trong những hoạt động công khai đáng chú ý của ngài trong những ngày nằm tại bệnh viện Gemelli ở Rome.
Với người Công giáo Việt Nam, hình ảnh vị chủ chăn — dù trên giường bệnh — vẫn không ngừng lên tiếng cho những người bị bỏ rơi là một bài học sống động về lòng thương xót. Khi cuộc chiến tại Ukraine đã kéo dài nhiều năm, lời kêu gọi của Đức Thánh Cha nhắc nhở chúng ta rằng cầu nguyện cho hòa bình không phải là chuyện của riêng ai.
Đức Thánh Cha Lêô XIV lo ngại cho thành phố Oleshky
Theo thông báo của Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, trong cuộc điện đàm, Đức Thánh Cha Lêô XIV bày tỏ sự quan tâm sâu sắc trước tình hình nhân đạo nghiêm trọng tại thành phố Oleshky, thuộc vùng Kherson của Ukraine — khu vực một phần đang bị chiếm đóng.
Hội đồng các Giáo hội và Tổ chức Tôn giáo Ukraine cho biết, Oleshky và các cộng đồng xung quanh hiện còn hơn 6.000 dân thường, trong đó có khoảng 200 trẻ em. Những người này “thực tế bị mắc kẹt trong vùng xám gần tiền tuyến”, nơi giao tranh khiến việc tiếp cận trở nên cực kỳ nguy hiểm.
Cuộc điện đàm diễn ra sau lời kêu cứu ngày 19/9 của Hội đồng các Giáo hội Ukraine, trong đó họ tha thiết kêu gọi Đức Thánh Cha và các nhà lãnh đạo tôn giáo trên thế giới lên tiếng can thiệp. Đáng chú ý, cuộc gọi cũng trùng với Ngày Lương thực Thế giới 16/10 — dịp mà Đức Thánh Cha từng nhấn mạnh rằng việc được tiếp cận đầy đủ lương thực an toàn là “một quyền con người cơ bản” cần được các quốc gia bảo đảm.
Nguồn lương thực cạn kiệt từ cuối tháng 5
Theo các nguồn tin, lực lượng Nga đã áp đặt lệnh phong tỏa nhân đạo lên khu vực này, và lương thực lần cuối cùng được chuyển đến Oleshky là từ cuối tháng 5. Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết giới chức Nga đã nhiều lần từ chối cho phép sơ tán dân thường cũng như tiếp nhận cứu trợ nhân đạo.
Trong một bài đăng ngày 21/9, ông Sybiha mô tả những câu chuyện đau lòng từ Oleshky: người dân phải lục lọi tìm mảnh thức ăn thừa, thậm chí hái cỏ để ăn vì “đơn giản là không còn lương thực nào khác”.
Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Washington cũng nhiều lần cảnh báo về cuộc khủng hoảng nhân đạo “nghiêm trọng” tại Oleshky, cho rằng việc ngăn chặn viện trợ đã đẩy hàng nghìn người vào nguy cơ bệnh tật, đói kém và bạo lực. Cơ quan này lưu ý từ ngày 26/5, thành phố không hề nhận được chuyến cứu trợ lương thực nào, trong khi máy bay không người lái, mìn và lực lượng chiếm đóng ngăn cản người dân rời đi.
Trước đó, Oleshky còn là một trong những thành phố bị ngập nặng sau vụ phá hủy đập thủy điện Kakhovka năm 2023, khiến tình cảnh người dân nơi đây càng thêm khốn đốn.
Điện Kremlin nói cuộc trao đổi “xây dựng”
Theo hãng tin Reuters, Điện Kremlin đã ra tuyên bố về cuộc điện đàm, mô tả cuộc trao đổi diễn ra “trong bầu không khí xây dựng và tôn trọng lẫn nhau”. Ông Putin chúc Đức Thánh Cha sớm bình phục và cảm ơn ngài vì thiện chí hỗ trợ giải quyết xung đột cũng như các nỗ lực nhân đạo.
Về phần mình, Tổng thống Nga cũng đưa ra cách giải thích của mình về trách nhiệm của Kyiv đối với tình hình nhân đạo tại Oleshky, đồng thời bày tỏ ủng hộ mục tiêu của Tòa Thánh trong việc bảo đảm an toàn cho dân thường và tạo điều kiện chuyển hàng cứu trợ thiết yếu. Hai bên đã nhất trí hợp tác trong vấn đề này.
Về phía Tòa Thánh, Văn phòng Báo chí cho biết Đức Thánh Cha đã kêu gọi một lệnh ngừng bắn để lương thực và thuốc men có thể đến tay người dân, đồng thời bảo đảm việc sơ tán dân thường một cách tự nguyện và an toàn. Đức Thánh Cha cũng tái khẳng định cam kết của Tòa Thánh trong việc thúc đẩy đối thoại và hòa bình.
Kết: hòa bình cần những tiếng nói can đảm
Cuộc chiến không chỉ đo bằng những con số trên bản đồ quân sự, mà bằng những bữa ăn còn thiếu của trẻ em Oleshky. Lời kêu gọi của Đức Thánh Cha Lêô XIV — ngay từ giường bệnh — nhắc nhở mỗi người Công giáo chúng ta: hòa bình không tự đến, nó cần những tiếng nói can đảm và những lời cầu nguyện kiên trì.
Với Giáo hội Việt Nam, đây cũng là lời mời gọi cụ thể. Trong Năm Thánh và trong đời sống đức tin hằng ngày, chúng ta được mời gọi không chỉ cầu nguyện cho Ukraine, mà còn mở lòng với những người nghèo khổ, bệnh tật, bị bỏ rơi ngay quanh mình. Bởi lẽ, như Đức Thánh Cha đã nói trong thông điệp nhân Ngày Lương thực Thế giới: được ăn no là một quyền con người cơ bản — và bảo vệ quyền ấy là bổn phận của lương tâm.
Theo OSV News.
