Trong sứ điệp gửi Đại hội quốc tế về mục vụ học đường và đại học hôm 22/10 tại Vatican, Đức Thánh Cha Lêô XIV kêu gọi giới giáo dục Công giáo giúp giới trẻ gặp được Chúa Giêsu giữa một nền văn hóa “không khoan dung”, nơi các em liên tục bị so sánh và xếp hạng. Với không ít người Công giáo Việt Nam — những người đang chứng kiến giới trẻ chịu nhiều áp lực học đường và nỗi “cô đơn số” — lời kêu gọi này chạm vào một nỗi niềm rất thật và rất gần.
Đại hội do Bộ Văn hóa và Giáo dục của Vatican tổ chức tại Đại thính đường Phaolô VI trong hai ngày 22–23/10, quy tụ khoảng 1.200 đại biểu từ 60 quốc gia. Sự kiện lấy cảm hứng từ tông thư “Charting New Maps of Hope” — tông thư đầu tiên của Đức Lêô XIV — với ba trụ cột của giáo dục mới: nuôi dưỡng đời sống nội tâm, sử dụng công nghệ số một cách nhân văn và hợp lý, và giáo dục cho hòa bình.
Đức Thánh Cha nhắc lại Chúa Giêsu không chọn Mười Hai tông đồ vì các ông đã can đảm; chính Người đã gọi các ông và, bằng sự tín nhiệm, làm cho họ trở nên can đảm. Ngài mời gọi các nhà giáo dục lặp lại với giới trẻ những lời các môn đệ đã nói với anh mù Bát-ti-mê: “Hãy vững tâm, đứng dậy, Người gọi con đó.”
“Không khoan dung” — nền văn hóa của sự so sánh
Đức Thánh Cha cảnh báo nhiều học sinh, sinh viên hôm nay đang trải qua những nỗi đau được đánh dấu bằng “gia đình tổn thương, sự cô đơn trong thế giới số, cảm giác tự ti, hay nỗi sợ trước một tương lai dường như bất định”.
“Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa hiệu suất, nơi người ta không ngừng so sánh và xếp hạng, đôi khi một cách không khoan dung. Một chủ nghĩa trọng thành tích bị hiểu sai sẽ không tôn trọng phẩm giá con người”, ngài nhấn mạnh.
Nhận xét này không chỉ là lý thuyết xa vời. Ở Việt Nam, không ít học sinh chịu áp lực thi cử, điểm số và kỳ vọng của gia đình; trên mạng xã hội, các em dễ bị cuốn vào cuộc đua so sánh ngoại hình và thành tích. Nhiều em lặng lẽ mang nỗi lo mà ít ai kịp nhận ra. Chính trong bối cảnh ấy, lời mời gọi của Đức Thánh Cha trở thành một lời nhắc với mọi nhà giáo dục Công giáo: trước khi dạy kiến thức, hãy nhìn thấy con người đang đứng trước mặt mình.
Trường học phải là “ngôi nhà” của giới trẻ
Chính vì thế, Đức Thánh Cha nhấn mạnh cơ sở giáo dục trước hết phải là “một ngôi nhà, một nơi thân thuộc mà ở đó người ta được trông đợi”.
Ngài cũng mời gọi các nhà giáo dục trân trọng câu hỏi của giới trẻ và thúc đẩy sự gặp gỡ giữa đức tin và lý trí: “Ước mong đam mê của anh chị em là giúp giới trẻ cảm nghiệm vẻ đẹp của cuộc gặp gỡ với Chúa Kitô, cũng như sự phong phú của mối tương tác giữa đức tin và lý trí.”
Đặc biệt, ngài lưu ý đến việc giáo dục đời sống tình cảm và nội tâm: “Mục vụ học đường và đại học sẽ càng trổ sinh hoa trái khi càng tập trung vào việc giáo dục con tim.” Ngài khuyến khích nuôi dưỡng lòng trắc ẩn, lòng biết ơn và sự mở lòng với Thiên Chúa, đồng thời nhắc rằng “bác ái và cầu nguyện không thể tách rời”.
Một sự “hồi sinh” mục vụ giáo dục dưới thời Đức Lêô XIV
Trong số các tham dự viên có bà Carina Rossa, người Argentina, thành viên ủy ban điều phối của Khế ước Toàn cầu về Giáo dục. Theo bà, điểm đáng chú ý nhất của đại hội là sự quan tâm mới của Tòa Thánh đối với mục vụ giáo dục — lĩnh vực mà trước đây chưa có một cơ cấu chuyên trách trong Bộ Văn hóa và Giáo dục.
“Mục vụ giáo dục đang trải qua một sự hồi sinh do Đức Lêô XIV dẫn dắt. Đó là lĩnh vực ở trung tâm của trường đại học và ở trái tim của nhà trường”, bà Rossa nhận định. Bà nhắc lại Khế ước Toàn cầu về Giáo dục được Đức cố Giáo hoàng Phanxicô phát động năm 2020; việc Đức Lêô XIV tái khởi động sáng kiến này trong Năm Thánh của Thế giới Giáo dục 2025 đã thổi một luồng sinh khí mới, khiến nhiều đại học và cơ sở giáo dục trên khắp thế giới bày tỏ sự quan tâm mới.
Ba mục tiêu lớn của đại hội — nuôi dưỡng đời sống nội tâm, sử dụng công nghệ số cách nhân văn và giáo dục cho hòa bình — cũng chính là câu trả lời cho những khủng hoảng ý nghĩa và sức khỏe tinh thần mà giới trẻ toàn cầu đang đối diện.
Nhớ lại hình ảnh Chúa Giêsu đồng hành với hai môn đệ trên đường Emmau, ngài khích lệ các nhà giáo dục cùng giới trẻ bước đi cho đến khi các em khám phá những ân huệ Thiên Chúa đã đặt sẵn trong mình. Với Việt Nam, đó cũng là lời mời gọi dành cho các trường Công giáo và mỗi gia đình: trước khi dạy con em thành công theo tiêu chuẩn của đời, hãy giúp các em cảm nghiệm mình được tin tưởng — bởi “lòng can đảm được sinh ra từ một giao ước tín nhiệm: từ kinh nghiệm có ai đó tin vào bạn trước cả khi bạn tin vào chính mình”.
Theo EWTN News.
