Giám mục Philippines vừa lên tiếng kêu gọi một cuộc điều tra độc lập về các cáo buộc xâm phạm quyền của cộng đồng bản địa ở hai tỉnh Nueva Vizcaya và Quirino. Lời kêu gọi được đưa ra sau chuyến thăm đoàn kết của các giám mục tới những cộng đồng đang phản đối một dự án khai thác mỏ trên vùng đất tổ tiên của họ.
Ngày 14/11/2026, Đức cha Gerardo Alminaza, thuộc tổ chức Caritas Philippines, cùng Đức cha Moises Cuevas, thuộc Ủy ban Giám mục về Người bản địa, đã đến Kasibu, tỉnh Nueva Vizcaya, thăm đoàn kết các cộng đồng bản địa. Đức cha Elmer Mangalinao, Giám mục Giáo phận Bayombong, cùng đồng hành trong chuyến đi có Thánh lễ và đối thoại với người dân.
Câu chuyện này có thể gợi nhiều suy nghĩ cho người Công giáo Việt Nam. Ở nước ta, đồng bào các dân tộc thiểu số cũng gắn bó mật thiết với đất đai, rừng núi và nguồn nước. Khi các giám mục Philippines đứng ra bênh vực người bản địa, đó không chỉ là chuyện của một quốc gia khác, mà còn là chứng tá sống động về cách Giáo hội thực thi Tin Mừng: đứng về phía những người yếu thế nhất.

Trong tuyên bố chung, các giám mục nêu rõ những báo cáo về tình trạng đe dọa, giải tán bằng bạo lực, gán nhãn chính trị và sách nhiễu qua thủ tục tư pháp nhắm vào người bản địa, nông dân và những người bảo vệ cộng đồng. Các ngài kêu gọi Ủy ban Nhân quyền Philippines cùng các cơ quan chức năng điều tra khẩn cấp.
Chuyến thăm đoàn kết tại Kasibu
Chuyến thăm diễn ra vào thứ Bảy, ngày 14/11, tại Kasibu, nơi các cộng đồng bản địa đang phản đối một địa điểm khai thác mỏ được đề xuất. Theo CBCP News, chuyến đi bao gồm Thánh lễ và đối thoại với những cộng đồng chịu ảnh hưởng trực tiếp của dự án.
Sự hiện diện của ba vị giám mục ngay tại nơi xảy ra tranh chấp cho thấy Giáo hội không đứng ngoài quan sát, mà đến tận nơi, lắng nghe và cử hành Thánh lễ cùng dân chúng, để đồng hành và lên tiếng cùng họ.
Những cáo buộc cần được làm rõ
Trong tuyên bố chung, các giám mục nêu lên nhiều vấn đề cụ thể. Trước hết là những cáo buộc về hành vi đe dọa, giải tán bằng bạo lực, gán nhãn và sách nhiễu tư pháp đối với người bản địa, nông dân và những người bảo vệ cộng đồng. Các ngài cho rằng những cáo buộc này cần được điều tra độc lập, thay vì bị bỏ qua hay chìm vào im lặng.
Thứ đến, các giám mục bày tỏ quan ngại về các giấy phép khai thác mỏ, các giấy chứng nhận không chồng lấn và quy trình xin ý kiến đồng thuận, mà theo các ngài có thể chưa bảo vệ đầy đủ quyền của người bản địa. Các ngài kêu gọi các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp tôn trọng luật tục của cộng đồng, cũng như quyền được đồng thuận một cách tự do, trước và trên cơ sở đầy đủ thông tin. Những dự án cần có sự đồng thuận này thì không được triển khai khi chưa có sự đồng thuận đó.
Đạo luật về Quyền của Người bản địa của Philippines, còn gọi là Đạo luật Cộng hòa số 8371, đã công nhận quyền đối với đất đai tổ tiên và đặt ra các biện pháp bảo vệ cho các cộng đồng chịu ảnh hưởng bởi các dự án phát triển. Các giám mục nhắc lại khung pháp lý này như một nền tảng để yêu cầu các bên liên quan tuân thủ, đồng thời yêu cầu công khai các giấy phép khai thác mỏ cùng hồ sơ tuân thủ, và tiến hành các đánh giá độc lập về hoạt động khai thác và thăm dò.
Phát triển phải phục vụ công ích
Các ngài cảnh báo rằng phát triển không được đe dọa sinh kế, an ninh lương thực, các lưu vực sông suối và tài nguyên thiên nhiên của cộng đồng. Các ngài khẳng định: “Phát triển phải phục vụ công ích, chứ không đe dọa sinh kế, an ninh lương thực và hạnh phúc của các thế hệ tương lai”.
Lời khẳng định ấy vang vọng thông điệp Laudato Si’ của Đức Thánh Cha Phanxicô về việc bảo vệ ngôi nhà chung. Khai thác tài nguyên không thể chỉ được đo bằng lợi nhuận, mà phải được đo bằng những gì nó để lại cho con người và môi trường. Khi một dự án mỏ đe dọa nguồn nước và đất canh tác của cả một cộng đồng, câu hỏi đặt ra không chỉ là về kinh tế, mà là về công lý.
Các giám mục cũng nhấn mạnh rằng chính người bản địa phải là người dẫn dắt các quyết định liên quan đến vùng đất tổ tiên của họ, bởi đất đai gắn liền mật thiết với căn tính, văn hóa, đời sống tâm linh và đời sống cộng đồng của họ. Các ngài viết: “Là một Giáo hội hiệp hành, chúng ta được mời gọi tôn trọng các quyết định chung của họ, hỗ trợ các sáng kiến của họ và đồng hành cùng họ trong cuộc đấu tranh không ngừng vì công lý”.
Câu chuyện tại Kasibu nhắc nhở người Công giáo Việt Nam về trách nhiệm của mình: đất đai, môi trường và quyền lợi của đồng bào dân tộc thiểu số không phải là những vấn đề xa lạ. Đức tin không thể tách rời khỏi công lý, và lòng mến Chúa phải được thể hiện bằng việc bảo vệ phẩm giá của tha nhân.
Theo CBCP News.
Bài gốc:
- CBCP News — Bishops seek probe into alleged abuses against indigenous communities — https://cbcpnews.net/cbcpnews/bishops-seek-probe-into-alleged-abuses-against-indigenous-communities/
- Ang Pahayagan — Bishops call for protection of indigenous rights, probe of alleged abuses in Nueva Vizcaya — https://angpahayaganph.com/2026/11/15/bishops-call-for-protection-of-indigenous-rights-probe-of-alleged-abuses-in-nueva-vizcaya/
Paul G — Quản lý Nội dung
Ban Biên tập Tin Công Giáo 24h. Tìm hiểu thêm về chúng tôi tại trang Giới thiệu. Độc giả có góp ý hoặc phát hiện sai sót, vui lòng gửi qua trang Liên hệ.