Giữa lòng đất nước có cộng đồng Kitô hữu lớn nhất Trung Đông, Giáo hội Công giáo Ai Cập — chỉ khoảng 300.000 tín hữu — đang đối mặt với một thách đố âm thầm nhưng dai dẳng: làm sao để người trẻ không rời xa Giáo hội sau khi lập gia đình. Đức cha Emmanuel Bishay, giám mục giáo phận Luxor của Giáo hội Công giáo Coptic, đã chia sẻ thẳng thắn về điều này với tổ chức Aid to the Church in Need (ACN).
Câu chuyện từ Ai Cập có thể khiến nhiều người Công giáo Việt Nam giật mình nhìn lại chính mình. Ở Việt Nam, không ít gia đình cũng trăn trở khi con em sau hôn nhân dần xa nhà thờ, xa giáo xứ. Bối cảnh khác nhau, nhưng nỗi lo thì giống nhau: đức tin của người trẻ không tự nhiên mà bền vững — nó cần được nuôi dưỡng bằng giáo lý vững chắc và một cộng đoàn thật sự ấm áp, nơi người trẻ cảm thấy mình thuộc về.
Trong cuộc trao đổi với ACN được công bố ngày 19/10, Đức cha Bishay cho biết quan hệ giữa Giáo hội Công giáo và Giáo hội Chính thống Coptic tại Ai Cập nhìn chung vẫn tốt đẹp, có sự quý mến và những lời chào trao nhau trong các dịp lễ tôn giáo.
Thách đố từ hôn nhân khác đạo
Thách đố lớn nhất, theo Đức cha Bishay, nằm ở đời sống hôn nhân của người trẻ. “Thật không may, nếu một thanh niên Công giáo kết hôn với một người Chính thống, họ có thể bị yêu cầu trở thành người Chính thống và tuân theo các yêu cầu của Giáo hội Chính thống”, ngài chia sẻ. “Đây là một thách đố lớn đối với chúng tôi với tư cách là Giáo hội: Làm sao chúng tôi có thể giúp người trẻ đào sâu đức tin Công giáo và gắn bó với Giáo hội của mình?”
Người Công giáo Ai Cập được mô tả là “thiểu số trong thiểu số”. Giáo hội lớn nhất tại nước này là Giáo hội Chính thống Coptic, với ước tính khoảng 10–15 triệu tín hữu, là cộng đồng Kitô hữu lớn nhất Trung Đông. Tổng dân số Ai Cập khoảng 120 triệu người, phần lớn còn lại theo Hồi giáo. Giữa bối cảnh ấy, cộng đoàn Công giáo Coptic chỉ khoảng 300.000 tín hữu càng dễ bị “hòa tan” khi người trẻ kết hôn với người thuộc cộng đồng đông đảo hơn.
Giáo lý và gặp gỡ: hai “chìa khóa” giữ người trẻ
Trước thách đố đó, Giáo hội Ai Cập chọn hai hướng đi song song: đào tạo đức tin qua giáo lý, và tạo ra những cơ hội để người trẻ Công giáo gặp gỡ nhau. “Tôi tin rằng việc đào tạo mà chúng tôi cung cấp, đặc biệt qua giáo lý, là một phục vụ quan trọng”, Đức cha Bishay nhấn mạnh.
Nói cách khác, giữ người trẻ không chỉ bằng lời nhắc nhở, mà bằng một đời sống đức tin có chiều sâu và một cộng đoàn có thật — nơi họ gặp gỡ Chúa và gặp gỡ nhau, để rồi chính cộng đoàn ấy trở thành “gia đình thứ hai” nâng đỡ họ khi bước vào đời sống hôn nhân.
Đây cũng là gợi ý đáng suy ngẫm cho các giáo xứ Việt Nam: bên cạnh các lớp giáo lý hôn nhân, những sinh hoạt giới trẻ thường xuyên và những nhóm đồng hành sau hôn nhân có thể chính là “sợi dây” bền chặt nhất giữ người trẻ ở lại với Giáo hội.
Thiểu số nhỏ, đóng góp lớn
Dù ít về số lượng, Giáo hội Công giáo Ai Cập lại đóng vai trò vượt xa con số thống kê. Đức cha Bishay cho biết cộng đoàn này góp phần quan trọng vào việc xây dựng quan hệ tốt đẹp giữa các cộng đồng tôn giáo, đồng thời đóng góp lớn trong lĩnh vực y tế, giáo dục và văn hóa.
“Giáo hội Công giáo tuy ít về số lượng nhưng mạnh về phục vụ. Một số trường học tốt nhất Ai Cập là trường Công giáo, và việc các quan chức nhà nước thường xuyên tìm đến các trường Công giáo là bằng chứng cho điều đó”, ngài nói. “Chúng tôi cũng hoạt động trong lĩnh vực y tế. Riêng giáo phận của chúng tôi đã có 14 phòng khám, phần lớn do các nữ tu đảm trách.” Ngoài ra, Giáo hội còn đóng góp qua các trung tâm văn hóa và thư viện, và là bên đi tiên phong trong lĩnh vực phục vụ xã hội mà sau này Giáo hội Chính thống Coptic và cả các nhà thờ Hồi giáo học theo.
Về quan hệ với cộng đồng Hồi giáo đa số, vị giám mục thừa nhận đã có những giai đoạn khó khăn, nhưng tình hình đang cải thiện: tiếng nói cực đoan nay không còn nổi bật như trước, trong khi tiếng nói ôn hòa đang lớn lên. Tại Thượng Ai Cập, nơi người dân có thái độ cứng rắn hơn, Giáo hội vẫn kiên trì xây dựng quan hệ với cộng đồng Chính thống và người Hồi giáo, dù gặp khó khăn, nhất là tại các làng mạc.
Cuối cuộc trao đổi, ngài bày tỏ lòng biết ơn đối với ACN, tổ chức vẫn đồng hành với Giáo hội Công giáo Ai Cập trong nhiều lĩnh vực, và đánh giá cao việc ACN “nhìn vào các ưu tiên của chúng tôi, thay vì áp đặt chương trình của riêng họ”.
Câu chuyện của giới trẻ Ai Cập nhắc mỗi người Công giáo một điều giản dị: giữ đức tin cho thế hệ trẻ là việc của cả cộng đoàn — từ một lớp giáo lý nghiêm túc, một buổi sinh hoạt ấm áp, đến một lời hỏi thăm chân thành dành cho đôi vợ chồng trẻ vừa bước vào đời sống mới. Khi người trẻ cảm nhận Giáo hội là nhà của mình, họ sẽ không dễ dàng rời đi, dù hoàn cảnh có đổi thay.
Theo EWTN News.
