Trong buổi Tiếp kiến chung sáng thứ Tư 4/11/2026 tại Quảng trường Thánh Phêrô, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV mời gọi người tín hữu mang đức tin vào đời sống kinh tế và chính trị để góp phần xây dựng hòa bình. Với người Công giáo Việt Nam, lời mời này chạm đến những chọn lựa rất cụ thể mỗi ngày: làm ăn lương thiện, đối xử công bằng với người lao động và sống có trách nhiệm với cộng đồng chung quanh.
![]()
Ảnh: Vatican News
Tiếp tục chu trình giáo lý về các văn kiện của Công đồng Vatican II, Đức Thánh Cha suy niệm Hiến chế Mục vụ Gaudium et Spes, ban hành năm 1965, về Giáo hội trong thế giới ngày nay. Ngài tập trung vào chương III và IV của phần II, nói về đời sống kinh tế – xã hội và cộng đồng chính trị, và đưa ra những tiêu chí phân định giúp người Công giáo tham gia vào các lĩnh vực này một cách trung thực với đức tin của mình.
Kinh tế phải phục vụ con người, không phục vụ lợi nhuận
Đức Giáo Hoàng nhắc lại nhận định của các nghị phụ Công đồng: nguy cơ đối với hòa bình thế giới đến từ những mất cân bằng gắn với một mô hình phát triển thiếu công bằng và thiếu tôn trọng thụ tạo. Điều này, theo ngài, ngày nay lại càng đúng hơn.
Tiến bộ kỹ thuật tự nó chưa đủ. Hiến chế Gaudium et Spes đề nghị một cái nhìn Kitô giáo về phát triển kinh tế: phát triển luôn phải phục vụ con người và nằm dưới sự điều khiển của con người. Từ đó, Đức Thánh Cha nhấn mạnh lời kêu gọi dấn thân xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với những nhóm dễ bị tổn thương nhất trong xã hội và với người di dân.
Lao động là trái tim của nền kinh tế
Nói về công việc, Đức Giáo Hoàng khẳng định: lao động nằm ở trung tâm của đời sống kinh tế và giúp con người tham gia vào đời sống xã hội. Vì thế, công việc không bao giờ được bóp méo đến mức gây hại cho con người, cho công ích hay cho thụ tạo.
Ngài nêu rõ thách thức thật sự là tạo cơ hội để mỗi người phát huy hết khả năng của mình. Thất nghiệp, bóc lột và những điều kiện làm việc đe dọa sức khỏe, thậm chí tính mạng con người, là điều không thể chấp nhận được. Người lao động cũng có quyền và bổn phận tham gia, thảo luận về những quyết định liên quan đến mình, kể cả thông qua các tổ chức công đoàn.
Với nhiều gia đình Việt Nam, lời nhắc này rất gần gũi: một công việc tốt không chỉ là mức lương, mà còn là môi trường tôn trọng sức khỏe, thời gian gia đình và phẩm giá người lao động.
Của cải trần thế dành cho mọi người
Đức Giáo Hoàng cũng nhắc lại một nguyên tắc nền tảng của học thuyết xã hội: của cải trần thế có cùng đích phổ quát. Áp dụng vào lĩnh vực tài chính, Gaudium et Spes dạy rằng những ai quyết định về đầu tư hay hoạch định kinh tế cần bảo đảm để mỗi cá nhân và cộng đồng có thể sống một cuộc đời xứng đáng, đồng thời giữ được sự cân bằng giữa nhu cầu tiêu dùng hiện tại và đòi hỏi của các thế hệ tương lai.
Cộng đồng chính trị tồn tại vì công ích
Chuyển sang đời sống chính trị, Đức Thánh Cha ghi nhận những bước tiến tích cực của thời đại, như ý thức sâu sắc hơn về phẩm giá con người, dẫn đến việc xây dựng một trật tự chính trị – pháp lý đặt việc bảo vệ nhân quyền lên hàng đầu.
Ngài khẳng định mạnh mẽ: cộng đồng chính trị tồn tại vì công ích. Cộng đồng ấy phải được tổ chức và vận hành theo hoàn cảnh địa phương và lịch sử, nhưng luôn hướng đến lợi ích của toàn thể gia đình nhân loại. Trong cùng một hơi thở, ngài nhắc lại câu nói đầy sức nặng: chính trị biết băng bó những vết thương của các dân tộc và của những người chịu bất công sẽ mở ra niềm hy vọng cho tương lai nhân loại. Trái lại, như Đức Giáo Hoàng Phanxicô từng nhắc, chiến tranh là thất bại của chính trị và của nhân loại.
Về tương quan giữa Giáo hội và cộng đồng chính trị, Đức Lêô XIV nhấn mạnh hai thực tại này tự trị và độc lập với nhau, nhưng cùng phục vụ ơn gọi cá nhân và xã hội của cùng một con người. Càng hợp tác lành mạnh, tôn trọng hoàn cảnh thời gian và địa điểm, việc phục vụ ích chung của cả hai càng hiệu quả.
Đức Thánh Cha cũng khuyến khích người trẻ noi gương các chứng nhân trung thành, và mời gọi các cộng đoàn đào tạo con người trong học thuyết xã hội, để đức tin được sống giữa đời thường.
Lời mời cầu nguyện
Bài giáo lý này còn là một lời mời xét mình: trong công việc và thái độ với người khác, chúng ta đang chữa lành hay làm sâu thêm những vết thương của xã hội?
Xin cho mỗi người Công giáo biết làm việc với lương tâm ngay thẳng, bảo vệ người yếu thế và đặt công ích lên trên lợi ích riêng. Khi kinh tế và chính trị được đặt dưới ánh sáng Tin Mừng, chúng trở thành con đường kiến tạo hòa bình ngay từ gia đình, giáo xứ và nơi làm việc hôm nay.
Nguồn: Vatican News
Paul G — Quản lý Nội dung
Ban Biên tập Tin Công Giáo 24h. Tìm hiểu thêm về chúng tôi tại trang Giới thiệu. Độc giả có góp ý hoặc phát hiện sai sót, vui lòng gửi qua trang Liên hệ.