Trong buổi tiếp kiến chung đầu tiên kể từ ca phẫu thuật ngày 13/10, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã gửi lời cảm ơn nồng nhiệt tới các tín hữu vì lời cầu nguyện nâng đỡ ngài trong những ngày nằm viện. Ngài tiếp tục chu kỳ giáo lý về các văn kiện Công đồng Vaticanô II, dành trọn buổi tiếp kiến để nói về hôn nhân và gia đình — với lời kêu gọi khẩn thiết: hãy bảo vệ và giữ gìn gia đình, vì gia đình chính là nền tảng của xã hội.
Chiều thứ Tư 21/10, hàng ngàn tín hữu quy tụ tại Quảng trường Thánh Phêrô chào đón vị mục tử trở lại sau thời gian điều trị tại bệnh viện Gemelli — niềm an ủi lớn cho hàng triệu tín hữu, trong đó có người Công giáo Việt Nam, đã cùng nhau cầu nguyện cho sức khỏe của ngài suốt một tuần qua. Đức Thánh Cha dành bài giáo lý cho Hiến chế Mục vụ Vui mừng và Hy vọng (Gaudium et Spes) — trong phần xem xét “những vấn đề cấp bách nhất của thời đại”, văn kiện đặt hôn nhân và gia đình lên hàng đầu, với xác tín rằng hạnh phúc của con người cũng như của toàn xã hội đều gắn chặt với tình trạng lành mạnh của cộng đồng hôn nhân và gia đình.
Lời cảm ơn đầu tiên gửi tới các tín hữu
Mở đầu buổi tiếp kiến, Đức Thánh Cha nói: “Điều đầu tiên tôi muốn nói với anh chị em là: cảm ơn! Cảm ơn vì sự nâng đỡ của lời cầu nguyện.” Đó là lần đầu tiên ngài chủ sự buổi tiếp kiến chung hằng tuần kể từ khi xuất viện hôm 17/10, sau năm ngày điều trị tại bệnh viện Gemelli vì ca phẫu thuật phổi hôm 13/10 — lời tri ân gửi đến hàng triệu tín hữu, trong đó có các cộng đoàn Công giáo Việt Nam, đã hiệp thông cầu nguyện suốt thời gian ngài nằm viện.
Gia đình là nền tảng của xã hội
Trọng tâm của bài giáo lý là giáo huấn của Gaudium et Spes về cộng đồng hôn nhân và gia đình, trong đó gia đình được định nghĩa là “trường học nhân bản phong phú hơn” và là “nền tảng của xã hội” (GS, 52). “Anh chị em rất thân mến, ngày nay, dấn thân này càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết”, Đức Thánh Cha nói, nhắc lại sự quan tâm mục vụ liên tục của các vị Giáo hoàng kể từ Công đồng Vaticanô II, cho đến hai kỳ Thượng Hội đồng về Gia đình do Đức Giáo hoàng Phanxicô triệu tập và cuộc gặp tại Vatican vừa qua nhân dịp kỷ niệm 10 năm Tông huấn Amoris Laetitia.
Hôn nhân: chung thủy trọn vẹn, bất khả phân ly
Từ xác tín nền tảng ấy, Đức Thánh Cha triển khai quan niệm về hôn nhân theo Gaudium et Spes: không chỉ là một khế ước pháp lý, hôn nhân là một “giao ước hôn nhân” — “mối quan hệ mật thiết của đời sống hôn nhân và tình yêu vợ chồng” (GS, 48), qua đó vợ chồng tự hiến cho nhau và đón nhận nhau bằng “hành vi nhân linh”.
Sự hiến trao ấy, khiến “họ không còn là hai, nhưng chỉ là một xương một thịt” (Mt 19,6), đặt ra đòi hỏi về “lòng chung thủy trọn vẹn” và “sự hợp nhất bất khả phân ly”. Tình yêu vợ chồng, Đức Thánh Cha giảng giải, không chỉ giới hạn ở sức hấp dẫn tính dục dù bao hàm chiều kích này, mà liên quan đến toàn thể ý chí của đôi vợ chồng — cả nam lẫn nữ vốn bình đẳng về phẩm giá. Nhờ Bí tích Hôn phối, tình yêu ấy được “nâng đỡ và phong phú hóa nhờ sức mạnh cứu chuộc của Đức Kitô”, để vợ chồng yêu thương nhau “như chính Người đã yêu thương Hội Thánh và hiến mình vì Hội Thánh”.
Sinh con, giáo dục con cái và bảo vệ sự sống
Khả năng sinh hoa kết quả của tình yêu vợ chồng được thể hiện qua việc sinh con — “món quà quý giá nhất của hôn nhân” (GS, 50). Khi truyền sinh và giáo dục sự sống con người, đôi vợ chồng trở thành “những cộng tác viên của tình yêu Thiên Chúa, Đấng Tạo Hóa”, với lương tâm phù hợp với luật Thiên Chúa được Huấn quyền Hội Thánh giải thích dưới ánh sáng Tin Mừng.
Từ đó, Công đồng đưa ra hai hệ luận được Đức Thánh Cha tái khẳng định: một mặt, “sự sống, một khi đã được thụ thai, phải được bảo vệ hết sức cẩn trọng” — dứt khoát tránh việc phá thai cũng như giết trẻ sơ sinh; mặt khác, “những hành vi đặc thù của đời sống hôn nhân, được thực hiện phù hợp với phẩm giá đích thực của con người, phải được trân trọng hết mực” (GS, 51).
Buổi tiếp kiến chung khép lại bằng Kinh Lạy Cha hát bằng tiếng Latinh và phép lành Đức Thánh Cha ban cho mọi người.
Với người Công giáo Việt Nam, thông điệp hôm nay của Đức Thánh Cha vang lên một cách đặc biệt gần gũi. Trong xã hội Việt Nam hôm nay, gia đình đang đối diện nhiều thách thức: tỷ lệ ly hôn gia tăng, người trẻ ngại kết hôn và sinh con. Lời khẳng định của Đức Thánh Cha — gia đình là “nền tảng của xã hội” — nhắc mỗi chúng ta rằng một xã hội không thể lành mạnh nếu những mái nhà trong nó rạn nứt.
Đức Thánh Cha kết thúc bài giáo lý bằng lời cầu: “Xin Thánh Gia Nadarét soi sáng hành trình của chúng ta và gìn giữ các gia đình trên toàn thế giới.”
Theo Vatican News.
