Hơn 80 năm sau ngày cha Phanxicô Trương Bửu Diệp qua đời, Tắc Sậy đã trở thành một trong những điểm hành hương Công giáo nổi tiếng tại miền Tây, thu hút đông đảo tín hữu và khách hành hương từ khắp nơi tìm về cầu nguyện.
Ngày 2/7, Thánh lễ tuyên phong Chân phước cho cha Phanxicô Trương Bửu Diệp sẽ được cử hành tại Trung tâm Hành hương Tắc Sậy, xã Phong Thạnh. Đây được xem là một biến cố đặc biệt đối với Giáo hội Công giáo Việt Nam, cũng như đối với cộng đoàn tín hữu tại nơi cha Diệp từng gắn bó phần lớn cuộc đời mục vụ và cũng là nơi an nghỉ của ngài.
Theo tài liệu của Trung tâm Hành hương Tắc Sậy, địa danh Tắc Sậy xuất phát từ một con đường tắt nhỏ chạy qua khu vực nhà thờ, nằm giữa vùng có nhiều lau sậy. Theo cách gọi quen thuộc của người Nam Bộ, tên gọi ấy dần trở thành “Tắc Sậy” như ngày nay.
Cách đây khoảng một thế kỷ, nơi này còn là vùng đất hoang sơ với rừng đước, mắm và lau sậy mọc dày. Dân cư thưa thớt, đường sá đi lại khó khăn, đời sống sinh hoạt còn nhiều thiếu thốn. Nhà nguyện đầu tiên của cộng đoàn được dựng rất đơn sơ bằng cây rừng, mái lợp lá, nằm bên bờ sông thuộc khu vực Giá Rai cũ.
Trong sổ rửa tội của họ đạo, chữ ký đầu tiên được ghi nhận vào ngày 10/6/1925. Đây được xem là dấu mốc khởi đầu của cộng đoàn Công giáo tại vùng đất này. Đến tháng 8/1926, họ đạo Tắc Sậy chính thức được thành lập, với cha sở đầu tiên là linh mục Phaolô Trần Minh Kính.
Tháng 3/1930, cha Phanxicô Trương Bửu Diệp được bổ nhiệm làm cha sở Tắc Sậy khi mới 33 tuổi. Ngoài họ đạo chính, ngài còn phụ trách thêm 8 họ đạo lẻ trong vùng. Trong thời gian thi hành sứ vụ tại đây, cha Diệp đã rửa tội cho gần 2.000 người, góp phần quan trọng vào việc xây dựng và phát triển cộng đoàn Công giáo địa phương.
Trong ký ức của nhiều giáo dân, cha Phanxicô Trương Bửu Diệp là vị mục tử sống giản dị, gần gũi, luôn đồng hành với đoàn chiên, đặc biệt trong những giai đoạn nhiều biến động.
Những năm 1945-1946, chiến sự lan rộng khiến nhiều nơi rơi vào cảnh ly tán. Dù được khuyên nên rời đi để bảo đảm an toàn, cha Diệp vẫn chọn ở lại với giáo dân. Ngài sống trọn tinh thần mục tử “sống chết vì đoàn chiên”. Ngày 12/3/1946, cha Diệp bị bắt cùng một số giáo dân và sau đó bị sát hại. Thi hài ngài ban đầu được an táng tại Khúc Tréo.
Sau biến cố năm 1946, họ đạo Tắc Sậy gần như tan tác. Nhà thờ bị tàn phá, nhiều giáo dân phải ly tán. Đời sống mục vụ được duy trì nhờ các linh mục từ những nơi khác luân phiên đến chăm sóc cộng đoàn.
Từ đầu thập niên 1950, họ đạo từng bước được phục hồi. Nhà nguyện được dựng lại, sau đó nhà thờ và các công trình phục vụ sinh hoạt tôn giáo cũng dần được xây dựng, tu sửa và mở rộng qua nhiều giai đoạn.
Một bước ngoặt quan trọng diễn ra vào năm 1969, khi hài cốt cha Phanxicô Trương Bửu Diệp được đưa từ Khúc Tréo về an táng trong khuôn viên nhà thờ Tắc Sậy. Từ thời điểm ấy, ngày càng có nhiều giáo dân và người dân từ các nơi tìm về cầu nguyện bên phần mộ của ngài.
Những năm sau đó, khi quốc lộ 1 đi qua khu vực, việc đi lại trở nên thuận tiện hơn, số khách hành hương đến Tắc Sậy ngày một đông. Các công trình như tháp chuông, đài Đức Mẹ Fatima, khuôn viên nhà thờ và các hạng mục phục vụ khách hành hương tiếp tục được xây dựng, mở rộng để đáp ứng nhu cầu của cộng đoàn.
Linh mục Giuse Võ Văn Hoài, Chánh sở họ đạo Tắc Sậy, cho biết ngày 21/1/1997, Tắc Sậy được nâng thành Trung tâm Hành hương Thánh Phanxicô. Từ đó, nơi đây trở thành một trong những điểm hành hương Công giáo lớn tại Việt Nam, đón hàng trăm nghìn lượt khách mỗi năm.
Năm 2010, phần mộ cha Phanxicô Trương Bửu Diệp được di dời về vị trí mới khang trang hơn trong khuôn viên trung tâm hành hương. Từ đó đến nay, khu vực này tiếp tục được chỉnh trang, trùng tu và mở rộng.
Hiện Trung tâm Hành hương Tắc Sậy có diện tích khoảng 20.000 m2, gồm bốn khu nhà chính. Riêng họ đạo Tắc Sậy hiện có hơn 1.500 giáo dân, sinh hoạt tại 9 khu.
Theo thời gian, lượng khách hành hương đến Tắc Sậy ngày càng tăng. Không chỉ có người Công giáo, nhiều người thuộc các tôn giáo khác cũng tìm đến nơi đây để cầu nguyện, tham dự thánh lễ, xin ơn lành hoặc đơn giản là tìm một khoảng lặng bình an trong đời sống.
Sự phát triển của Trung tâm Hành hương Tắc Sậy cũng góp phần thúc đẩy các hoạt động dịch vụ tại địa phương như lưu trú, ăn uống, vận tải và buôn bán nhỏ, qua đó cải thiện đời sống của nhiều người dân quanh khu vực.
Linh mục Phêrô Vũ Văn Hài, Tổng Đại diện Giáo phận Cần Thơ, nhận định việc cha Phanxicô Trương Bửu Diệp được tuyên phong Chân phước, cùng với việc Thánh lễ được cử hành ngay tại Tắc Sậy, là một dấu mốc đặc biệt đối với Giáo hội Công giáo Việt Nam.
Theo ngài, sự kiện này không chỉ ghi nhận chứng tá hy sinh của cha Phanxicô Trương Bửu Diệp, mà còn góp phần nâng tầm Tắc Sậy từ một điểm hành hương quen thuộc trở thành trung tâm hành hương có ý nghĩa lớn hơn, không chỉ trong nước mà còn với cộng đồng Công giáo quốc tế.
“Sau khi cha Diệp được tuyên phong Chân phước, lượng khách hành hương sẽ tiếp tục tăng. Tắc Sậy cũng sẽ đảm nhận vai trò lớn hơn trong đời sống đức tin của cộng đồng Công giáo”, linh mục Phêrô Vũ Văn Hài chia sẻ.
Từ một vùng lau sậy hoang sơ, Tắc Sậy hôm nay đã trở thành điểm đến thiêng liêng của đông đảo tín hữu. Nơi đây không chỉ lưu giữ ký ức về một vị mục tử đã hiến mạng vì đoàn chiên, mà còn là nơi nhiều người tìm đến để cầu nguyện, tạ ơn và kín múc niềm hy vọng giữa những khó khăn của cuộc sống.
