Bạn đọc hỏi: Nếu người Công giáo tin vào một Thiên Chúa duy nhất, thì việc tôn kính nhiều vị thánh có làm đức tin bị “chia nhỏ” hoặc làm loãng niềm tin vào Thiên Chúa không?
Trả lời của linh mục Giuse Vũ Đức Thiện, giáo sư Đại Chủng viện Thánh Quí:
Niềm tin vào một Thiên Chúa duy nhất là nền tảng căn bản của Kitô giáo. Vì thế, để hiểu đúng vấn đề, cần phân biệt rõ giữa thờ phượng và tôn kính.
Thờ phượng là hành vi chỉ dành riêng cho Thiên Chúa. Kinh Thánh luôn quy hướng sự thờ phượng về một mình Thiên Chúa, Đấng duy nhất, tuyệt đối và là nguồn mạch của mọi sự thiện hảo. Không ai, kể cả Đức Maria, các thiên thần hay các thánh, có thể được đặt ngang hàng với Thiên Chúa.
Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 199, dạy rằng: “Tôi tin kính Đức Chúa Trời: lời xác quyết đầu tiên của bản tuyên xưng đức tin cũng là điều quan trọng nhất”.
Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 202, cũng khẳng định: “Chính Chúa Giêsu xác quyết rằng Thiên Chúa là “Chúa Duy Nhất”, và phải yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết linh hồn, hết tâm trí và hết sức lực. Người cũng minh định rằng chính Người là “Chúa”. Tuyên xưng “Đức Giêsu là Chúa” là nét đặc thù của đức tin Kitô giáo. Điều này không trái ngược với đức tin vào một Thiên Chúa Duy Nhất. Tin vào Chúa Thánh Thần là “Chúa và là Đấng ban sự sống” không hề đưa đến sự chia cắt nào nơi Thiên Chúa Duy Nhất”.
Còn tôn kính là lòng sùng mộ dành cho Đức Maria, các thiên thần và các thánh. Người Công giáo tôn kính các thánh vì các ngài là những người đã sống thánh thiện, trung thành với Thiên Chúa và nay đang được hưởng vinh quang trên trời. Các ngài cũng cầu bầu cho chúng ta trước mặt Chúa.
Vì vậy, các thánh không phải là những “quyền lực” thay thế Thiên Chúa. Thánh Phêrô, thánh Phaolô, thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu hay Mẹ Têrêsa Calcutta đều là những con người thật, đã từng sống giữa đời, từng đối diện với thử thách, nhưng đã chọn trung thành với Chúa cho đến cùng.
Khi tôn kính các thánh, người tín hữu không dừng lại nơi các ngài, nhưng được mời gọi nhìn vào gương sống của các ngài để yêu mến Chúa hơn. Các thánh cho chúng ta thấy rằng đời sống đức tin không phải là điều xa vời, nhưng có thể được thực hiện trong chính đời sống hằng ngày.
Có thể ví Thiên Chúa như mặt trời, nguồn sáng duy nhất. Các thánh giống như những tấm gương phản chiếu ánh sáng ấy. Khi chiêm ngắm các thánh, chúng ta không rời xa Thiên Chúa, nhưng được dẫn đến gần Người hơn.
Tuy nhiên, cũng cần hiểu đúng để tránh lệch lạc. Nếu ai đó chỉ lo xin ơn nơi các thánh mà quên rằng Thiên Chúa mới là nguồn mọi ân sủng, hoặc xem các thánh như những thần linh riêng biệt, thì đó không còn là đức tin Công giáo đúng nghĩa.
Ý nghĩa sâu xa của việc tôn kính các thánh nằm ở mầu nhiệm hiệp thông trong Hội Thánh. Người Kitô hữu không sống đức tin một mình, nhưng thuộc về một gia đình thiêng liêng trải dài qua mọi thời đại. Các thánh là những người đi trước, đã hoàn tất hành trình đức tin và nay trở thành những người nâng đỡ, chuyển cầu cho chúng ta.
Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 957, dạy rằng: “Chúng ta không chỉ kính nhớ các Thánh trên trời vì gương sáng của các ngài, nhưng hơn thế nữa, còn để sự hợp nhất của toàn thể Hội Thánh trong Thần Khí được tăng cường nhờ việc thực thi đức mến huynh đệ. Thật vậy, cũng như sự hiệp thông giữa những người đi đường đưa chúng ta tới gần Đức Kitô hơn, thì sự liên kết với các Thánh cũng kết hợp chúng ta với Đức Kitô, tự nơi Người, với tư cách là nguồn mạch và là Đầu, tuôn chảy mọi ân sủng và sự sống của chính dân Thiên Chúa”.
Tóm lại, người Công giáo chỉ thờ phượng một mình Thiên Chúa. Việc tôn kính các thánh không làm chia nhỏ đức tin, cũng không thay thế Thiên Chúa, nhưng giúp người tín hữu thêm gắn bó với Chúa qua gương sáng và lời chuyển cầu của các ngài.
Lòng tôn kính các thánh chỉ đúng nghĩa khi dẫn chúng ta đến gần Đức Kitô hơn, yêu mến Thiên Chúa hơn và sống đức tin cách trung thành hơn mỗi ngày.
